III SAB/Wa 50/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Agata Rogosz, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie wypłaty oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 29 sierpnia 2011 r. P.W. (dalej też jako "Skarżący", lub "Podatnik") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej też jako "Naczelnik Urzędu Skarbowego"), zarzucając naruszenie przepisów art. 77 § 1 pkt 5, art. 78 § 1 pkt 4, art. 78a i art. 171 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr8 po. 60 ze zm., zwanej dalej "O.p".). Z akt sprawy wynika, iż w dniu 5 lutego 2010 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zeznanie P.W. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, w którym wykazana została nadpłata w podatku w wysokości 2.944,00 zł. W wyniku przeprowadzonych w dniu 27 maja 2010 r., przez pracowników urzędu czynności sprawdzających zeznania z udziałem Skarżącego stwierdzono, że zaniżył on koszty uzyskania przychodu z tytułu najmu strony internetowej oraz od podatku odliczył składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 2.809,05 zł, zaś według okazanych dokumentów winna być odliczona kwota 3.053,37 zł. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, organ poinformował Skarżącego o możliwości złożenia korekty zeznania. Z prawa tego Podatnik nie skorzystał. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., a następnie na podstawie art. 21 § 3 O.p. wydał w dniu 14 października 2010 r. decyzję określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 12.419,00 zł. Ponadto, w dniu 5 listopada 2010 r. dokonano na rzecz Skarżącego zwrotu nadpłaty w wysokości 3.193,00 zł, stosownie do art. 77 § 1 pkt 2 O.p. ( w terminie 30 dni od wydania decyzji). Pismem z dnia 10 listopada 2010 r. P.W. złożył odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym wystąpił o jej uzupełnienie o określenie należnego mu oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego. Wskazał, iż zeznanie roczne złożył w dniu 5 lutego 2010r. i nie zwrócono mu nadpłaty w ustawowym terminie 3 miesięcy (art. 77 § 1 pkt 5 O.p.). Wniósł o jak najszybszy zwrot oprocentowania nadpłaty na jego rachunek bankowy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, podnosząc między innymi, że w razie wystąpienia nadpłaty zachodzi potrzeba określenia jej z mocy art. 74a O.p. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w wysokości 12.419,00 zł oraz nadpłatę w tymże podatku za 2009 r. w wysokości 3.193,00 zł. Pismem z dnia 21 maja 2011 r. P.W. złożył odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym ponownie wystąpił o uzupełnienie decyzji o określenie należnego mu oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego oraz wniósł o jak najszybszy zwrot oprocentowania nadpłaty na jego rachunek bankowy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy, na podstawie których określa się wielkość zobowiązania podatkowego - oraz nadpłaty, tj. art. 21 § 3 i art. 74a O.p , nie stanowią podstawy do orzekania, co do kwestii oprocentowania nadpłaty, terminowości jej zwrotu, czy też sposobu zarachowania kwot zwrotu podatku na poczet nadpłaty. Podkreślił, że kwestia ta nie była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego. Tym samym brak jest podstaw do odniesienia się do zawartego w odwołaniu wniosku (o uzupełnienie zaskarżonej decyzji o określenie należnego oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym) w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że skoro Skarżący twierdzi, iż przysługuje mu oprocentowanie nadpłaty winien zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który to zajmie stanowisko w tej kwestii w odrębnym postępowaniu. W skardze na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W., skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Podatnik wniósł o : 1) wypłacenie zaległej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i jej oprocentowania, 2) rozpatrzenie wniosków o wypłacenie oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z 10 listopada 2010 r. oraz 21 maja 2011 r., 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę P.W. podniósł, że dwukrotnie żądał, aby w decyzji stwierdzającej nadpłatę było podane, że należy mu się oprocentowanie. Podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż Skarżący powinien złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jednakże przy okazji składania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2010 r. oraz od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. napisał "proszę o jak najszybszy zwrot oprocentowania nadpłaty na mój rachunek bankowy", co w jego ocenie było wnioskami o wypłacenie oprocentowania nadpłaty, które bezprawnie pozostawiono bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie zgodził się z zarzutem bezczynności organu i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. Skarżący złożył uzupełnienie skargi w którym wskazał, że odpowiedź na skargę Naczelnika Urzędu Skarbowego z 2 października 2011 r. zawiera nieścisłości. Podkreślił, iż twierdzenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, że przyczyną z powodu której nieterminowo zwrócono mu nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych było przeprowadzenie czynności sprawdzających, jest w jego ocenie nieprawdą, gdyż wezwanie do stawienia się w Urzędzie Skarbowym otrzymał 19 maja 2010 r., a zatem już po upływie terminu na zwrot nadpłaty. W odpowiedzi na uzupełnienie skargi Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 1 marca 2012. Skarżący ponownie wyjaśnił, iż bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. upatruje w niezwróceniu mu przez ten organ należnego oprocentowania z tytułu nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotowy zakres działania sądów administracyjnych określa w zamkniętym katalogu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zawarte w treści tego przepisu odesłanie do punktów 1-4a nakazuje ich łączną interpretację, prowadzącą do wniosku, że kontrola bezczynności organów przez sąd administracyjny jest pochodną możliwości wniesienia skargi na określone prawne formy działania organów administracji, a zatem może nastąpić wyłącznie w zakresie, w jakim bezczynność ta dotyczy zaniechania wydania przez organ decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie oraz postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty lub wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; wydania innych aktów lub wykonania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa; a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanych w indywidualnych sprawach. Bezczynność może wystąpić jedynie w przypadku, gdy organ zobowiązany był do załatwienia sprawy w takiej właśnie formie, określonej konkretnym przepisem prawa. W konsekwencji uznać należy, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których podejmowane są inne akty i czynności organów z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa, a także w sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wniesiona przez Skarżącego skarga jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący bezczynność organu pierwszej instancji upatrywał w niezwróceniu mu przez ten organ oprocentowania z tytułu nadpłaty. Podnosił, iż dwukrotnie prosił o jak najszybszy zwrot oprocentowania nadpłaty na rachunek bankowy. W tym miejscu zauważyć należy, iż wypłata oprocentowania jest czynnością materialno - techniczną, dokonywaną jednocześnie ze zwrotem nadpłaty podatku i nie wymaga uprzedniego wydania decyzji (bądź postanowienia) w tym przedmiocie. Pogląd ten na należy uznać za ugruntowany tak w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2005r., III SAB/Wa 36/05). Czynności tego rodzaju nie mieszczą się wśród spraw określonych w art. 3 §2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Skoro skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu może służyć jako narzędzie przeciwdziałania bierności organu wyłącznie w zakresie, w jakim organ ten obowiązany jest dokonać czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., to środek taki nie może zostać skutecznie wniesiony w odniesieniu do czynności, wykraczającej poza powyższy zakres. Z tego względu skarga na bezczynność, dotycząca niedokonania zwrotu oprocentowania, stanowiącego czynność materialno-techniczną, jest niedopuszczalna. Sąd zauważa przy tym, że aczkolwiek zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy, bądź też, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skarżąc bezczynność organu w zakresie przez nią wskazanym. Skoro Skarżący bezczynność organu upatrywał w niedokonaniu czynności materialno - technicznej, jaką jest zwrot oprocentowania, to ocena Sądu odnosić się mogła wyłącznie możliwości orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązku dokonania tej czynności. Odrębną kwestią jest natomiast możliwość uzyskania przez Skarżącego rozstrzygnięcia co do zasadności zwrotu. W tym przedmiocie Skarżący winien wystąpić ze stosownym wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który zobowiązany będzie zająć merytoryczne stanowisko w tej kwestii w odrębnym postępowaniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. skargę wniesioną w sprawie, nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, Sąd odrzuca postanowieniem. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.