III SAB/Wa 57/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Skarżąca – N. sp. z o.o. w W., złożyła wniosek z 29 lipca 2013 r. o wydanie zaświadczenia, iż nie posiada zaległości podatkowych. Postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. przedłużył termin załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2014 r. celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Następnie zaś, postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia o braku zaległości podatkowych. Ustalono bowiem, że na dzień wydania postanowienia Skarżącą obciążały zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz zaI kwartał 2013 r.; w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od czerwca do grudnia 2012 r. Postanowienie to doręczono Skarżącej 2 września 2013 r. Powołując się na art. 141 Ordynacji podatkowej, Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie z 30 sierpnia 2013 r. Zarzuciła, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał zaświadczenia w maksymalnym terminie załatwienia sprawy. Postanowieniem z [...] września 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe. Niezależnie od powyższego, odrębnym pismem z 30 sierpnia 2013 r. Skarżąca wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością polegającą na niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, określonym w art. 306a §5 Ordynacji podatkowej. Pismem z 16 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia tego wezwania. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego, w zakresie niewydania zaświadczenia o niezleganiu w podatkach. Wniosła o stwierdzenie dopuszczenia się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego bezczynności; uznanie, iż jest on zobowiązany do wydania zaświadczenia oraz o wymierzenie mu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Zarzuciła naruszenie art. 306a § 5 oraz art. 120, art. 121, art. 124 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła, że do chwili obecnej Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał zaświadczenia o żądanej przez nią treści, tj. nie zaświadczył, iż nie posiada ona zaległości podatkowych. Stosownie zaś do art. 306a § 5 Ordynacji podatkowej organ podatkowy był zobligowany do wydania takiego zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku, tj. do 5 sierpnia 2013 r. W konsekwencji od dnia następnego, tj. od 6 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności. W przekonaniu Skarżącej niewydanie zaświadczenia bez stosownych podstaw prawnych narusza przepisy prawa proceduralnego, w tym zasady konstytucyjne sprawiedliwości społecznej oraz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, a także przepisy Ordynacji podatkowej obligujące organy podatkowe do działania w sposób budzący zaufanie oraz wyjaśniania stronie przesłanek, jakimi organ kieruje się przy załatwianiu spraw. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Odwołał się do art. 306a, art. 306b i art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwa sądowego. Stwierdził, że zaświadczenie wydane przez organ podatkowy jest przejawem wiedzy tego organu, co do faktów i stanu prawnego w danym dniu i nie tworzy określonej sytuacji prawno-faktycznej. Wydając zaświadczenie organ podatkowy potwierdza jedynie te informacje, których jest dysponentem i nie może w sposób arbitralny przesądzać o kwestiach wątpliwych. Organ podatkowy ma obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej tylko wówczas, gdy w toku postępowania ustali, że zachodzi stan faktyczny i prawny adekwatny do żądanej treści. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że na dzień wydania postanowienia z [...] sierpnia 2013 r. Skarżąca posiadała zaległości podatkowe, a zatem nie miał podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Doręczenie tego postanowienia przeczy zarzutowi bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego bezczynność polegającą na niewydaniu zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, o którym mowa w art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić należy, że sprawa wszczęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się albo wydaniem zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści, albo też wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (odpowiednio art. 306a § 1 oraz art. 306c Ordynacji podatkowej). Rozpatrzywszy wniosek Skarżącej z 29 lipca 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z [...] sierpnia 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Sprawa wszczęta powyższym wnioskiem została więc załatwiona w sposób przewidziany przepisami Ordynacji podatkowej. Zasadność wydania powyższego postanowienia zamiast żądanego zaświadczenia, mogła być przez Skarżącą kwestionowana w zażaleniu na to postanowienie i następnie w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego będące skutkiem rozpatrzenia zażalenia. W orzecznictwie i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skargę na bezczynność można wnieść aż do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy przez wydanie decyzji, postanowienia albo wydanie aktu lub podjęcie czynności (zob. M.Jagielska, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R.Hausera i M.Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck 2011; s. 537, nb 7; a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 249/10; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrażany jest również pogląd, zgodnie z którym pozbawiona przedmiotu zaskarżenia jest skarga na bezczynność organu wniesiona po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie (np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 1987 r. sygn. akt IV SAB 14/86 oraz z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 337/14; dostępne j.w.; a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis 2012, s. 215). W takiej sytuacji brak jest bowiem podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 ustawy p.p.s.a. Jak już Sąd wskazał, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach doręczono Skarżącej 2 września 2013 r. (adnotacja na postanowieniu). Natomiast skargę na bezczynność tego organu Skarżąca złożyła 18 października 2013 r., a zatem już po otrzymaniu powyższego postanowienia. Skoro zatem w rozpoznanej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona po wydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia stanowiącego odpowiedź na wniosek Skarżącej o wydanie zaświadczenia, skargę tę należało uznać za niedopuszczalną. W dacie złożenia skargi nie istniał jej przedmiot – bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wyjaśnić również należy, że wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przewidzianym w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., mogą być poprzedzone wyłącznie skargi na akty i czynności organu podatkowego, a nie skargi na bezczynność. Skierowanie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu podatkowego musi być poprzedzone ponagleniem, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Zbędne było zatem składanie przez Skarżącą takiego wezwania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd ma obowiązek odrzucić skargę, która jest niedopuszczalna z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-5. Brak przedmiotu skargi jest taką właśnie przyczyną. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę na podstawie powyższego przepisu. O zwrocie na rzecz Skarżącej uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.