III SO/Wa 3/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.K. na tytuł wykonawczy Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych B. K. zwrócił się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. Z podanych w formularzu informacji wynikało, że przedmiotem zaskarżenia jest tytuł wykonawczy z [...] marca 2005 r. wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w W., zaś Skarżący domaga się "uchylenia decyzji o wydaniu tytułu wykonawczego i zwrotu kwoty zajęcia bankowego". Kopię wspomnianego tytułu Skarżący dołączył do formularza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie wskazuje się, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r., II OZ 295/11 i przytoczone tam orzeczenia oraz literatura). Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Przedmiotem swojej skargi Skarżący uczynił bowiem tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w W.. Tymczasem tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kontroli sądów administracyjnych, a wyliczonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi mianowicie, iż sądy te orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; Sygn. akt III SO/Wa 3/11 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach, o czym stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a. Tytuł wykonawczy, będący stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej, jest co prawda dokumentem urzędowym (zob. wyrok NSA z dnia 25 października 1996 r., I SAB/Wr 1/96, LEX nr 27349), niemniej nie ma on przymiotu ani decyzji administracyjnej, ani postanowienia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Nie stanowi on również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tytuł wykonawczy stwierdza bowiem jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania, którego doprowadzić ma - wszczęte na jego podstawie - postępowanie egzekucyjne. Powyższe oznacza, że skarga Skarżącego jest niedopuszczalna (kwalifikuje się do odrzucenia), a co za tym idzie jest ona oczywiście bezzasadna. Z powodu jej oczywistej bezzasadności Skarżącemu, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Sygn. akt III SO/Wa 3/11 Na marginesie zauważyć należy, że niniejsze rozstrzygnięcie nie zamyka Skarżącemu drogi do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na dalszym etapie postępowania (skarga kasacyjna). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.