III SO/Wa 7/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-30
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie partycypować w części kosztów, nie naruszając przy tym koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego powyżej kwoty 1000 zł, uznając, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie partycypować w części kosztów (1000 zł), nie naruszając przy tym koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
A.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki, w tym alimenty i koszty leczenia. Sąd dwukrotnie wzywał stronę do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym. Ostatecznie sąd ocenił, że skarżący jest w stanie partycypować w części kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. L. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego powyżej kwoty 1000 zł; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 479/14 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3210/12 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. postanawia: 1. przyznać A. L. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego powyżej kwoty 1000 zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżący – A.L. 26 maja 2015 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 479/14 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3210/12 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. Przy piśmie z 3 czerwca 2015 r. Skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku PPF wskazał, że jest na rencie w wysokości 566,70 zł. oraz uzyskuje dochody z dwóch stosunków pracy w wysokości 590,65 zł i 605 zł. Nie posiada oszczędności ani majątku, który mógłby spieniężyć. Skarżący podkreślił także, że jest chory na [...] , w związku z czym nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi. Skarżący wskazał, że zamieszkuje w lokalu należącym do jego siostry i którym się opiekuje. Ponoszone przez niego opłaty za lokal wynoszą około 490 zł miesięcznie, koszty leków to około 200 zł, natomiast wyżywienie i ubranie 420 zł. Skarżący płaci również alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie. Do wniosku załączył decyzje ZUS z [...] czerwca 2013 r. o przyznaniu renty oraz wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] stycznia 2008 r., którym orzeczono rozwód A.L. i R.L. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z 18 czerwca 2015 r. wezwał Skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego. W odpowiedzi na powyższe Skarżący nadesłał swoje zeznanie z PIT za 2014 r., decyzję o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, oświadczenie R.L. , że Skarżący wywiązuje się ze swoich obowiązków alimentacyjnych oraz wyciągi z rachunku bankowego Skarżącego za okres od 2 kwietnia 2015 r. do 29 czerwca 2015 r.
Z uwagi na dalsze wątpliwości dotyczące stanu majątkowego Skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z 9 lipca 2015 r. ponownie wezwał Skarżącego do udzielenia informacji o stanie majątkowym. W odpowiedzi na powyższe Skarżący nadesłał umowę o świadczenie usług prawnych pomiędzy skarżącym a jego pełnomocnikiem, z której wynika wysokość wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 1000 zł; Decyzję ZUS z [...] maja 2015 r. o przyznanym świadczeniu rentowym w wysokości do wypłaty 589,38 zł; umowę o pracę zawartą z P. S.A. (obecnie G. SA) oraz wyciąg z rachunku Skarżącego, z którego wynika wynagrodzenie z ww. spółki w wysokości 612, 83 zł, zaświadczenie G. SA o średnich zarobkach Skarżącego za miesiące od stycznia do czerwca 2015 r., w wysokości 875 zł brutto; umowę o pracę z PHU A. L. i zaświadczenie o średnim miesięcznym wynagrodzeniu od stycznia do kwietnia w wysokości 875 zł brutto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "P.p.s.a."., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). W świetle tego artykułu szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., sygn.. akt II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Mimo to ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Skarżący, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny przedstawiając, niezbędną dokumentację źródłową oraz składając stosowne oświadczenia. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że z dwóch stosunków pracy oraz świadczenia rentowego uzyskuje około 1800 złotych netto, ponosi natomiast wydatki w wysokości około 1700 zł miesięcznie, a mimo to był w stanie ponieść koszty wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 1000 zł.
Sąd mając na uwadze powołane normy prawne, przedstawioną sytuację majątkową Skarżącego, okoliczności sprawy kwotę należnego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 4394 zł, jak również zdolność skarżącego do wygospodarowania 1000 zł na wynagrodzenie pełnomocnika, stwierdza, że Skarżący będzie w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, uiszczając w niniejszej sprawie wpis w wysokości 1000 zł, bez negatywnego wpływu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu sytuacja finansowa Skarżącego nie jest łatwa, jednak ograniczając wydatki do niezbędnego minimum, a w ostateczności występując o udzielenie pożyczki od najbliższej rodziny jest w stanie uiścić wpis. Zasadne jest więc jedynie częściowe zwolnienie Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Wpis na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym. Przyznanie więc zwolnienia od wpisu umożliwi Skarżącemu realizację prawa do Sądu zagwarantowanego Konstytucją RP.
Mając na względzie powyższą argumentację oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło