III SO/Wa 7/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia 1) zwolnić wnioskodawcę od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Wnioskodawca J.L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się m. in. na zły stan zdrowia. Podał, iż utrzymuje się z renty wynoszącej 1.770 zł, z której pokrywa połowę kosztów mieszkania, w którym zamieszkuje. Mieszkanie to należy do żony, z którą wnioskodawca pozostaje w rozdzielności majątkowej. Dodał, iż nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. W przypadku niespodziewanych wydatków korzysta z pomocy rodziny. Do bieżących wydatków zaliczył opłaty czynszowe i za media (700 zł), leki (350 zł), telefon (80 zł), żywność (350 zł), odzież, środki czystości i higieny (200 zł), inne bieżące wydatki (100 zł). Wnioskodawca ujawnił, że żona pobiera emeryturę w wysokości ok. 1.900 zł, zaznaczając przy tym, iż rozlicza się ona oddzielnie i dochód ten nie stanowi dochodu gospodarstwa domowego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego wnioskodawca oświadczył, iż pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i nieformalnej separacji. Żona odmówiła podania wysokości dochodów i stanu majątkowego. Podniósł, iż jeżeli nie ma możliwości zwolnienia go z kosztów sądowych w całości, wnosi o zwolnienie z nich w części ponad kwotę 100 zł. Przedstawił umowę majątkową małżeńską, PIT-40A, dokumenty obrazujące wydatki, wyciąg bankowy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wnioskodawca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek wnioskodawcy z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z renty wynoszącej 1.775,25 zł. Z kwoty tej finansuje bieżące wydatki, wśród których same tylko opłaty czynszowe oraz za media wynoszą 700 zł. Znaczącą pozycję w domowym budżecie zajmują również wydatki na ochronę zdrowia, czego potwierdzeniem są przedłożone paragony za wykonane w okresie maj 2015 r. – czerwiec 2016 r. usługi stomatologiczne. Rachunki te opiewają na łączną kwotę 8.230 zł. Przy rozpoznawaniu wniosku wnioskodawcy referendarz sądowy uwzględnił jego oświadczenie, iż pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i nieformalnej separacji, a nadto że odmówiła ona podania wysokości dochodów i stanu majątkowego. Z faktu nieprzedstawienia informacji dotyczących małżonka referendarz sądowy nie wyciągnął jednak negatywnych konsekwencji. Miał co prawda na względzie, iż z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika ogólny i – co istotne - niezależny od rodzaju ustroju majątkowego między małżonkami, obowiązek wzajemnego wspierania się i pomocy, niemniej zgodził się z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, że nieprzedstawienie dodatkowej dokumentacji dotyczącej małżonka nie może per se uzasadniać odmowy przyznania prawa pomocy, bowiem zdobycie takich danych dla strony może być niekiedy obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r., I FZ 529/13). W rezultacie referendarz sądowy dał wiarę oświadczeniu wnioskodawcy, iż małżonkowie rozliczają się oddzielnie. Biorąc zatem pod uwagę kwotę wpisu od skargi - którą jak należy przypuszczać wnioskodawca ma zamiar wnieść (tj. 500 zł) - oraz zestawiając ją z wysokością uzyskiwanego przez niego dochodu i ponoszonych wydatków, referendarz sądowy uznał, że z dochodu tego wnioskodawca jest w stanie wygospodarować kwotę 100 zł celem opłacenia wspomnianej skargi. Możliwość zapłaty takiej właśnie kwoty sam zresztą on zadeklarował w swoim piśmie z 12 sierpnia 2016 r. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by wniosek wnioskodawcy uwzględnić w szerszym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.