IV SA 1456/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd (spr), asesor WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ekranu drewnianego I. uchylona zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją [...] na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 i ust 4 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa działając z urzędu nakazał J. P. zamieszkałemu w miejscowości O. rozbiórkę wykonanego ekranu drewnianego (oznaczonego cyfrą [...] w protokole wizji lokalnej) wykonanego bez wymaganego zgłoszenia o budowie do właściwego organu w terminie do dnia [...].12.2002 r. W trakcie wizji lokalnej [...].11.2002 r. ustalono protokolarnie, że pan J.P. wybudował ekran drewniany w 2002 r. o wysokości 280 cm i szerokości 170 cm i ustawił go na swojej działce na wprost dwóch okien w ścianie budynku mieszkalnego, zamieszkałego przez E. F., wykonanego w granicy działki w odległości 90 cm od tej ściany. Roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, a działania inwestora spowodowały ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczenia mieszkalnego, w którym okna te są jedynym doświetleniem naturalnym dla pomieszczenia. Odwołanie od decyzji PINB złożył J. P. podnosząc, ze ekran drewniany bez podłoża betonowego nie wymaga pozwolenia czy planu, a został on wzniesiony w związku z pobudowaniem przez sąsiada E. F. bez jego zgody budynku mieszkalnego w ostrej granicy działki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 2 kpa i art. 83 ust 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Przede wszystkim organ odwoławczy stwierdził, że ekran drewniany nie stanowi obiektu, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Nie stanowi również przypadku określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do określenia w decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji terminu dokonania rozbiórki albowiem przepis art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie przewiduje określenia terminu, w którym nakazane prace podlegałyby wykonaniu, ponieważ decyzja administracyjna podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczna, i z tą chwilą właściwy organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji będącym prawem wykonawczym określającym procedurę postępowania służącą do wykonania ostatecznie orzeczonych obowiązków nałożonych decyzja administracyjną. Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył E.F. wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący podniósł, że przedmiotowy ekran znajduje się w odległości 90 cm od ściany szczytowej jego budynku mieszkalnego i zasłania dwa otwory okienne w pomieszczeniu kuchennym, w którym wraz z rodzina spędza kilka godzin dziennie W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm) sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Skarga jest zasadna. W myśl art. 104 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stosownie do art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie przedstawione wyżej wymogi nie zostały spełnione. Przede wszystkim doszło do naruszenia przez organ II instancji art. 105 § 1 kpa, bowiem w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ten badał sprawę merytorycznie. Organ II instancji stwierdził, że sporny ekran drewniany nie stanowi obiektu, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie; nie stanowi również przypadku określonego w art. 48 prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie określił jednak charakteru wzniesionego obiektu i jak go należy zakwalifikować z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r./ nr 106, poz. 1126 ze zm.) przez obiekt budowlany należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość wraz z techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami c) obiekt małej architektury. Pojęcie obiektu budowlanego jest najszerszym pojęciem w prawie budowlanym. Obiekty budowlane, które nie wymagają ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi, nie są objęte hipotezą art. 48 Prawa budowlanego. Zasadność tego stwierdzenia wynika z brzmienia art. 48 Prawa budowlanego, w którym mowa jest jedynie o takich obiektach, które zostały wybudowane (lub są w budowie) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia. Tymczasem organ II instancji nie dokonał kwalifikacji prawnej przedmiotowego ekranu z punktu widzenia art. 3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż ekran drewniany nie stanowi obiektu, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie oraz, że nie stosuje się do niego art. 48 prawa budowlanego. Należy podkreślić, że stwierdzenie takie musi być poprzedzone odrębną analizą art. 3 prawa budowlanego. Jak trafnie zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2000 r. (sygn. akt II SA/Łd 418/00) wyliczenie rodzajów budowli zawarte w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jest wyłącznie wyliczeniem przykładowym. Organ II instancji w ogóle nie wyjaśnił powyższego zagadnienia, które stanowi punkt wyjścia dla dalszych rozważań i decyzji. Brak powyższych ustaleń stanowi naruszenie prawa procesowego (art. 7 kpa) i prawa materialnego (art. 3 Prawa budowlanego) przez organ II instancji. Decyzja organu I instancji również dotknięta jest wadą albowiem nieuprawnione było zakreślenie przez ten organ inwestorowi terminu wykonania nakazanej czynności. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie przewiduje określenia terminu, w którym nakazane prace podlegałyby wykonaniu. Decyzja administracyjna podlega bowiem wykonaniu, gdy stanie się ostateczna. Tak więc decyzja organu I instancji również podlega uchyleniu, gdyż nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, będącego podstawą jej wydania. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji przy zachowaniu reguł z art. 77 kpa winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i określić charakter wzniesionego obiektu i dokonać jego kwalifikacji z punktu widzenia Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie jego wzniesienia, a dopiero później rozważyć, czy do tego obiektu ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.