IV SA 1878/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-10
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalnego, uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki, stanowi wykonanie obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej nie jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Obowiązek ten ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego i powinien być rozstrzygnięty w formie postanowienia, a nie decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności.Stan faktyczny
Skarżący S. S. zawiadomił o samowolnych pracach budowlanych prowadzonych przez inwestora W. w budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej uwzględniającej dokonane zmiany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organom nadzoru budowlanego nieprawidłowe prowadzenie postępowania, brak wstrzymania prac budowlanych oraz nieuwzględnienie jego zarzutów dotyczących braku izolacji i przystosowania budynku do funkcji mieszkalnej zamiast gabinetu stomatologicznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji inwetaryzacyjnej budynku mieszkalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Pismem z dnia [...] sierpnia 2002r S. S. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], o wznowieniu w dniu [...] sierpnia 2002r, samowolnych prac budowlanych przez inwestora państwa W. w budynku przyległym do jego budynku gospodarczego.
W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] października 2002r oględzin robót budowlanych organ pierwszej instancji ustalił, iż na posesji przy ul. [...] w [...], prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję nr [...]z dnia [...] stycznia 1990r o pozwoleniu na budowę. Inwestor wykonał roboty budowlane polegające na : zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 120x145 przylegającego do drzwi balkonowych, od strony wschodniej wybudował ścianę wewnętrzną o grubości 21cm, pod schodami prowadzącymi na drugą kondygnację wykonał pomieszczenie zamknięte drzwiami o szerokości 1m, wykonał też wykop o głębokości 50cm poniżej izolacji poziomej fundamentu oraz ściankę grubości 12cm pomiędzy stropem, a schodami prowadzącymi na poddasze, a także na drugiej kondygnacji zamontował drzwi pod schodami i drzwi przy wejściu na strych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] listopada 2002r wszczął postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości przy ul. [...]w [...].
Decyzją Nr [...]z dnia [...] grudnia 2002r organ pierwszej instancji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane nałożył na K. W. i M. W., obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalnego, oznaczonego jako budynek [...]w planie zagospodarowania działki przy ul. [...]w [...], uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki w terminie trzech miesięcy od dnia ostateczności decyzji.
W uzasadnieniu podał, iż oględziny przeprowadzone w dniu [...] października 2002r w przedmiotowym budynku mieszkalnym wykazały, że K. W. i M. W. wykonali roboty budowlane opisane wyżej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił również, iż w sprawie tego budynku mieszkalnego oznaczonego jako budynek [...]w planie zagospodarowania działki, z łącznikiem gabinetu stomatologicznego, oznaczonego jako budynek [...] prowadzone było już postępowanie w ramach nadzoru budowlanego, które zakończyło się decyzją
ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji. Załącznikiem tej decyzji jest dokumentacja inwentaryzacyjna odzwierciedlająca istniejący wówczas stan wybudowanych budynków.
Obecne roboty budowlane zdaniem organu pierwszej instancji zostały wykonane już po zakończeniu postępowania administracyjnego i stanowią odstępstwo od stanu stwierdzonego w dokumentacji inwentaryzacyjnej. Wobec czego, wymagają one zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane dokonania oceny ich wykonania z przepisami i Polskimi normami.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. S., decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003r na podstawie art. 138§1 pkt 1k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniósł, iż podczas wizji lokalnej stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które zostały opisane w decyzji organu pierwszej instancji i które nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W sprawie nie można zastosować art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r-Prawo budowlane czego domaga się odwołujący S. S., bowiem inwestor legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Architekta Dzielnicy [...]Nr [...]w dniu [...] stycznia 1990r.
Prawidłowo organ I instancji na podstawie art. 51ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r-Prawo budowlane określił w decyzji czynności, które inwestor powinien wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. S. wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego od samego początku w sposób nieprawidłowy prowadziły postępowanie. Powinny zastosować art. 48 Prawa budowlanego w momencie stwierdzenia, iż roboty te wykonywane są w sposób odbiegający od projektu i mimo braku decyzji zezwalającej na ich wznowienie, bowiem decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 1991r Burmistrz Dzielnicy [...] wstrzymał ich wykonywanie.
Skarżący zarzuca organowi I instancji, iż po dokonaniu oględzin w dniu [...] października 2002r nie wydał decyzji o wstrzymaniu prac budowlanych i inwestor do chwili obecnej prowadzi prace budowlane przystosowując budynek do zamieszkania, a nie do pełnienia funkcji gabinetu stomatologicznego.
S. S. domaga się rozbiórki tej części obiektu, która w sposób istotny zmienia przeznaczenie budynku z gabinetu stomatologicznego na budynek mieszkalny i podkreśla, iż w pozwoleniu na budowę zezwolono inwestorowi na budowę budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy naruszył art. 7 kpa, art. 77, art. 80 i art. 107§3 k.p.a. gdyż nie przeanalizował całokształtu materiału dowodowego, a mianowicie nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego odnośnie braku izolacji między fundamentami budynku realizowanego, a budynku gospodarczego skarżącego, który to brak powoduje pękanie i zawilgocenie ściany budynku gospodarczego
Naruszenia art. 85 k.p.a. skarżący upatruje w braku przeprowadzenia oględzin przez organ odwoławczy, który wydając decyzję oparł się na protokole oględzin z dnia [...] października 2002r, natomiast naruszenie art. 79k.p.a.polegało na niedopuszczeniu skarżącego do przeprowadzonego dowodu z oględzin w dniu [...] października 2002r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1271 z późn .zm ).
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Korzystając z możliwości jaką stwarza ten przepis, należało skargę uznać za uzasadnioną.
Organy nadzoru budowlanego nakładając w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalnego, rażąco naruszyły powyższy przepis prawa budowlanego.
W art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentacji inwentaryzacyjnej nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu.
Inwentaryzacja powykonawcza jest odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego sprzecznego z prawem i nałożenie na inwestora obowiązku jej przedłożenia nie spowoduje doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności", o których jest mowa w art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi polegać na wskazaniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np.: zamurowaniu otworu okiennego czy wyburzeniu postawionej ścianki.
Wykonanie bowiem tego typu obowiązków , może faktycznie spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Należy zwrócić też uwagę na fakt, iż żądanie przedstawienia dokumentacji inwentaryzacyjnej zawarte w decyzji nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym sprawy.
Zgodnie z art. 104 k.p.a. forma decyzji w postępowaniu administracyjnym jest zarezerwowana dla rozstrzygnięć merytorycznych sprawy, natomiast w formie postanowienia należy rozstrzygać wszelkie sprawy wynikające w toku postępowania stosownie do art. 123 § 2 k.p.a..
Obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego, a więc jest postanowieniem o charakterze dowodowym.
Dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, organ może rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Mając powyższe na uwadze , w ocenie Sądu zaskarżona decyzja, oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło