IV SA 2317/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-27

Skład orzekający: Anna Żak, Halina Kuśmirek, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wydana w trybie art. 155 k.p.a., może być uznana za nieważną z powodu braku zgody stron postępowania oraz naruszenia praw osób trzecich, w tym prawa do dostępu do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy W. Uzasadniono to rażącym naruszeniem art. 155 k.p.a. z powodu braku zgody stron na zmianę ostatecznej decyzji, co skutkuje nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, naruszono art. 138 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie odwołania części stron, a także art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, chroniący interesy osób trzecich, co również stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynków wielorodzinnych. Burmistrz Gminy W. zmienił wcześniejsze decyzje w trybie art. 155 k.p.a., zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę na działkach, które wcześniej były przedmiotem uchylenia przez NSA z powodu braku prawa do terenu. Po nabyciu działek przez inwestora, Burmistrz wydał nową decyzję. Odwołania od tej decyzji złożyli sąsiedzi, wskazując na naruszenie ich interesów, w tym dostępu do dróg. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza. Skargę do WSA wnieśli I. i K. P., podnosząc naruszenie porozumienia dotyczącego przeznaczenia działek na cele uliczne oraz nierozpatrzenie ich odwołania. Uczestnicy postępowania również zarzucili pozbawienie dostępu do drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy W. i zasądził od Wojewody na rzecz I. i K. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dn. [...].11.2001 r. II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz I. i K. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...].11.200 lr. nr [...] , działając w oparciu o art. 155 kpa, zmienił decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...].06.1999r. i nr [...] z dnia [...].02.2000r. w ten sposób że zatwierdził projekt budowlany budynku wielorodzinnego "G" realizowanego jako II etap inwestycji osiedla "[...] " oraz budynków "[...] " realizowanych jako III etap inwestycji oraz zezwolił firmie " S." sp.z o.o na budowę w/w budynków na działkach nr ew. [...],[...],[...] z obr. [...] przy ul. [...] w W. W pozostałej części decyzję nr [...] z dnia [...].06.1999r. i nr [...] z dnia [...].02.2000r. pozostawił bez zmian. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6.11.2000r. ,w sprawie IV S.A. 1712/99 uchylił decyzję nr [...] z dnia [...].06.1999r. w części dotyczącej budowy na spornym terenie ( działki nr ew. [...],[...],[...]) obiektu ,.G"- bowiem inwestor nie legitymował się prawem do terenu. Aktem notarialnym z dnia [...].08.200lr. firma " S." nabyła powyższy teren, w związku z czym przedmiotowe inwestycja może być realizowana na terenie stanowiącym własność inwestora. Odwołania od powyższej decyzji złożyli: - J. P. podnoszący, że sposób zagospodarowania działek narusza interesy skarżącego, uniemożliwiając mu dojazd do działek nr [...] i [...], -I. i K. P. wskazujący, iż organ zatwierdził projekt budowlany budynków na działkach stanowiących drogi dojazdowe do nieruchomości stanowiących ich własność. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. P. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...].11.2001r. nr [...], wyjaśniając, iż inwestor nabywając od Gminy W. aktem notarialnym własność działek nr ew. [...],[...],[...] wykazał się prawem do dysponowania gruntem na cele budowlane ,a więc sanował uchybienia wykazane przez NSA w wyroku z dnia 6.11.2000r (IV S.A. 1712/99). Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenie przez organ I instancji prawa materialnego -ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane ani też prawa proceduralnego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli I. i K. P., podnosząc, iż przed zatwierdzeniem projektu podziału trzech parcelowanych nieruchomości ( decyzja z dnia [...].06.1994r), właściciele działek nr ew. [...],[...],[...] zgodzili się oddać nieodpłatnie z przeznaczeniem na grunty uliczne kilka nowopowstałych działek w tym [...],[...],[...]. Sprzedaż tych działek przez Gminę i zezwolenie na ich zabudowę narusza , zdaniem skarżących porozumienie zawarte przez właścicieli przed podziałem nieruchomości. Nadto skarżący wskazali ,iż Wojewoda [...] nie rozpatrzył ich odwołania od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].11.2001r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyjaśniając ,iż odwołanie I. i K. P. nie zostało rozpatrzone przez " przeoczenie", jednak zarzuty przez nich podnoszone były tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu J. P., a nadto zostali umieszczeni w rozdzielniku skarżonej decyzji ,którą otrzymali. Uczestnicy postępowania E. i J. S. przyłączyli się do skargi, zarzucając skarżonej decyzji, iż na skutek jej wydania (i decyzji poprzedzającej) jako właściciele działki nr ew. [...] zostali pozbawieni dostępu do jakiejkolwiek drogi w tym drogi publicznej. Podnieśli ponadto, iż wyrok NSA z dnia 6.11.2000r. wyeliminował z obrotu prawnego część decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę na działkach nr [...],[...],[...] i w tym zakresie organ zobowiązany był wydać nową decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art. 97 par.l ustawy z dnia 30.08.2003r. przepisy wprowadzające ustawę- prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- prawo postępowania przed sądami administracyjnymi ( DZ.U.Nr 153, poz.1271). Skarga jest uzasadniona. Organ odwoławczy rozpatrując jedynie odwołanie Jarosława Pawłowskiego i nie wydając " przez przeoczenie" rozstrzygnięcia w odniesieniu do I. i K. P. rażąco naruszył art. 138 kpa. Postępowanie administracyjne toczące się w tej samej sprawie, przy zaistnieniu tożsamości podmiotu, przedmiotu i stosunku administracyjnego, wymaga rozstrzygnięcia sprawy jedną decyzją administracyjną. Jeśli strona postępowania administracyjnego w zakreślonym ustawą terminie wnosi odwołanie, wskazując, iż decyzja narusza jego interes prawny to organ administracyjny ma obowiązek rozpoznać to odwołanie, w przeciwnym razie dochodzi bowiem do pogwałcenia zasady dwuinstancyjności, będącej jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego ( art. 15 kpa)( Wyrok NSA z dnia 14.12.1998r. ,IV S.A. 485/98, ,ONSA 2000/1/18). Wydanie decyzji z dnia [...].11.2001r. nr [...] przez Burmistrza Gminy W. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 155kpa powołanym jako podstawę rozstrzygnięcia. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz udziałem tych samych stron. W przypadku zmiany decyzji w oparciu o art. 155 kpa, zgoda stron postępowania stanowi niezbędną przesłankę , a jej brak prowadzi do rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością decyzji ( art. 156 par.l pkt 2 kpa) ( Wyrok NSA z dnia 5.01.2000r. I S.A. 1826/98). Jak wynika z akt postępowania administracyjnego organ I instancji nie podjął nawet działań zmierzających do uzyskania zgody stron na zmianę ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę w trybie art. 155 kpa. Uzasadniony interes inwestora będący podstawą wydania decyzji w trybie art. 155 kpa nie może w żadnym przypadku deprecjonować ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Tymczasem zmiana decyzji ostatecznych nr [...] z dnia [...].06.1999r. i nr [...] z [...].02.2000r. w części pozwalającej na budowę na działkach [...],[...],[...], doprowadziła do utraty dostępu do drogi publicznej między innymi przez właścicieli działki nr ew. [...] . Naruszenie normy art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), zobowiązującej do ochrony praw osób trzecich, winien być traktowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 par.2 kpa. W tym miejscu należy podnieść, iż uzasadnione są zdaniem Sądu także zarzuty uczestników postępowania co do wydania przez organ decyzji zmieniającej decyzję ostateczna w części, która wcześniej na mocy wyroku NSA z dnia 6.11.2000r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Mając na uwadze, iż organy obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia przepisów postępowania art. 155 kpa oraz art. 138 kpa oraz prawa materialnego -art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego ( ustawa z dnia 7 lipca 1994r.) należy uznać .iż obie decyzje dotknięte są wadą nieważności o której mowa w art. 156 par.1 pkt 2 kpa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art.145 par1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2003r. prawo postępowania przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), rozstrzygniecie o kosztach opierając na art.200 cytowanej ustawy w związku z art. 97 par.2 ustawy-przepisy wprowadzające powołaną ustawę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło