IV SA 2414/03

WyrokWSA w Warszawie2004-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Z. Niewiadomski, Sędzia NSA J. Kabat-Rembelska, Asesor WSA A. Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłączyć inne formy podziału terenu niż scalenie i podział nieruchomości, a także ustalać harmonogram budowy infrastruktury technicznej czy wydzielać dodatkowe ulice i ciągi pieszojezdne?
Ratio decidendi
Rada Gminy nie może w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłączać innych form podziału terenu niż scalenie i podział nieruchomości, ani ustalać harmonogramu budowy infrastruktury technicznej czy wydzielać dodatkowych ulic i ciągów pieszojezdnych. Takie ustalenia naruszają przepisy prawa materialnego, w szczególności ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawę o gospodarce nieruchomościami, ponieważ wykraczają poza funkcje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Gminy S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi, zarzucając sprzeczność planu z ustawą o gospodarce nieruchomościami i ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. Głównym zarzutem było wyłączenie w planie innych form podziału terenu niż scalenie i podział nieruchomości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zarzuty nie są uzasadnione i dotyczą uchwał w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, a także że upłynął roczny termin do stwierdzenia nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność art. 32 oraz art. 33 pkt 2 i 3 zaskarżonej uchwały, zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i orzekł, że uchwała w części stwierdzonej nieważności nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Niewiadomski (spr.), Sędziowie NSA J. Kabat-Rembelska, Asesor WSA A. Szymańska, Protokolant D.Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R.S., P.S. W.S. i J.S. na decyzję Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność art. 32 oraz art.33 pkt.2 i 3 zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy w S. na rzecz R.S., P.S., W.S. i J.S. po 10 (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zaskarżona uchwała w części w jakiej stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uchwałą Nr. [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Rada Gminy w S. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi B., J. i L.. Plan ten zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego - po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy w S. do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa - R.S., P.S., W.S. i J.S., współwłaściciele działek położonych na obszarze objętym planem. Zakwestionowanemu planowi zarzucili sprzeczność przedmiotowego planu z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. , a to w związku z zakazem innych form podziału terenu na obszarze zorganizowanej działalności inwestycyjnej niż scalenie i podział całego obszaru lub jego części mogącej samodzielnie funkcjonować po zagospodarowaniu zgodnie z art. 32 . W konsekwencji tych ustaleń planu Rada Gminy w S. podjęła kolejne uchwały w sprawie wszczęcia postępowania scaleniowego oraz w sprawie scalenia i podziału nieruchomości wsi B. i te właśnie uchwały stały się przyczyną zakwestionowania w/w regulacji przedmiotowego planu. Z treści skargi oraz oświadczenia skarżącego, R.S., złożonego na rozprawie wynika, że przedmiotem zaskarżenia są te regulacje planu które "umożliwiają jego zmianę bez zachowania procedury planistycznej" w szczególności art. 32 i 33 w/w planu. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. wniosła o oddalenie skargi, uznając iż podniesione zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw, są , jedynie wyrazem podjętej przez skarżących walki z gminą S.". Skarżący nie podnieśli żadnych zarzutów - podkreśla Rada -naruszenia przez gminę prawa przy uchwaleniu planu, a skarga dotyczy w istocie uchwał Rady dotyczących scalenia i podziału nieruchomości, odrębnie zaskarżonych do sądu administracyjnego. Nadto rada uznała, iż wobec upływu rocznego terminu do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy przedmiotowy plan nie może być wyeliminowany z obrotu* Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego zważył co następuje. Skarga jest zasadna, a zakwestionowana regulacja art. 32 i 33 uchwały Nr [...] ( Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 19, poz. 55), naruszając przepisy prawa materialnego, nie może się ostać w obrocie prawnym. Stosownie do regulacji art. 10 ust. 7 pkt 7 mającej zastosowanie w sprawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, m.in. zasady i warunki podziału terenu na działki budowlane. Zasady i warunki podziału terenu na działki budowlane nie oznaczają w świetle przepisów powołanej ustawy możliwości stanowienia o zakazach tych podziałów dokonywanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Plany te, aczkolwiek uznane przez ustawodawcę za akty prawa miejscowego, nie mogą wychodzić poza uprawnienia ustawowe. To zaś oznacza możliwość stanowienia o tych wszystkich kwestiach które związane są z ustaleniem zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane takich jak liczba i wielkość tych działek i ich przeznaczenie, warunki tworzenia itp. Jednakże przywołane przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1977 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst. Jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), ani przepisy innych ustaw nie upoważniają rady gminy do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń prowadzących do wyłączenia innych form podziału terenu niż formy administracyjnoprawne, poprzedzone scaleniami dokonanymi w tym trybie. Wręcz przeciwnie, wykładnia systemowa tych przepisów prowadzi do wniosku, że administracyjnoprawne formy podziału terenu mogą być wprowadzone dopiero wówczas gdy osiągnięcie celu racjonalnej gospodarki przestrzennej nie jest możliwe metodami właściwymi prawu cywilnemu u podstaw którego leży konstytucyjnie chronione prawo własności. Nie mogą zatem znaleźć uznania na gruncie obowiązującego prawa działania Gminy S. zmierzające do eliminacji w zaskarżonym jDląnie możliwości osiągnięcia założonych celów inaczej niż poprzez scalenie i podział nieruchomości o których mowa w rozdziale 2 działu III w/w ustawy o gospodarce nieruchomości tak jak nie mogą być zaakceptowane te ustalenia art. 32 i 33 kwestionowanego planu, które wychodzą poza funkcje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego( ustalenie harmonogramu budowy infrastruktury technicznej czy wydzielanie dodatkowych ulic i ciągów pieszojezdnych), a jeżeli tak to regulacje art.32 i 33 pkt 2 i 3 wyżej przywołanego Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą się ostać w obrocie prawnym, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, z mocy art. 147 § 1, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z regulacjami z art. 91 ust. 1 i 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zobowiązującymi do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem także po upływie roku od dnia jego podjęcia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło