IV SA 2766/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Tomasz Wykowski ( spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Ogólnopolskie T. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003r . Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie na wydobywanie piasku. I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. orzeka , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Ogólnopolskiego T. w G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., znak [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...], znak: [...], udzielającą spółce "P." S.A. w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie pisaku z [...] w km [...] – [...] na terenie W. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, wniesionego przez Ogólnopolskie T. z siedzibą w G. Organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności za nietrafny uznał Wojewoda [...] zarzut, iż decyzję pierwszoinstancyjną wydano z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. W ocenie organu odwoławczego przedmiot pozwolenia wodnoprawnego (wydobywanie piasku z rzeki) jest – w świetle art.37 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne(Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229, z późn.zm.) - jedną z postaci szczególnego korzystania z wód. Zgodnie z art.122 ust.1 pkt 1 ustawy szczególne korzystanie z wód wymaga uzyskania pozwolenia prawnego, do którego wydania umocowany jest, zgodnie z art.140 ust.1 ustawy, starosta wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Kompetencje tego organu wykonuje w W. Prezydent W. (art.1 ust.1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. [...] – Dz.U. Nr [...], poz. [...] z późn.zm. - w zw. z art.11a ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. z 2001, Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.). Powołując się na wskazane wyżej przesłanki prawne organ odwoławczy uznał, iż właściwość rzeczowa Prezydenta W. w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Organ uznał ponadto, iż wbrew twierdzeniom odwołującego się: (-) w sprawie nie znajduje zastosowania art.26a ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz.1079 z późn.zm.); (-) prowadzenie robót objętych decyzją nie wpłynie w sposób istotny na warunki płoszenia i niepokojenia ptactwa; (-) Miejskie P., jak i Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie kwestionują zamierzeń wnioskodawcy. Skargę na powyższą decyzję złożyło Ogólnopolskie T. z siedzibą w G. Skarżący podtrzymał zarzut wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ do tego nieumocowany. W ocenie skarżącego wydobywanie piasku z rzeki należy bowiem kwalifikować jako roboty w wodach, do których, na podstawie art.9 ust.2 pkt 1 lit.e Prawa wodnego, stosuje się art.140 ust.2 pkt 2 tej ustawy, przewidujący właściwość wojewody. W skardze podniesiono także, iż w postępowaniu odwoławczym nie ustosunkowano się do przedłożonej przez skarżącego opinii specjalisty w zakresie ichtiologii – dr inż. W. W. w zakresie wpływu poboru piasku z W. na jej ichtiofaunę. Ponadto pomimo faktu, iż wody [...] w W. są przedmiotem użytkowania rybackiego Okręgu [...] P., w pozwoleniu wodnoprawnym nie nałożono na jego adresata obowiązków związanych z zarybianiem a co należało uczynić na podstawie art.128 ust.2 pkt 6 Prawa wodnego. Jednocześnie wspomnianego wyżej użytkownika wód [...] pozbawiono udziału w postępowaniu pomimo tego, iż bezsprzecznie spełniał kryteria strony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], uznał Okręg [...] P. za stronę postępowania i wezwał go do ustosunkowania się do opinii dr inż. W. W. W odpowiedzi na powyższe podmiot ten zajął stanowisko, iż nie będzie protestował przeciwko wydobywaniu kruszywa z koryta [...], jeżeli będzie ono prowadzone z zachowaniem wszelkich wymogów ochrony środowiska naturalnego oraz interesów innych użytkowników. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył doręczony mu przez organ odpis decyzji odwoławczej, którego treść (w zakresie rozdzielnika) różni się od treści decyzji odpisu znajdującego się w aktach sprawy (w tym ostatnim rozdzielnik decyzji nie obejmuje P. z siedzibą w W. przy ulicy [...], wymienionego w odpisie otrzymanym przez skarżącego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić aczkolwiek nietrafnie wywodzi skarżący naruszenie w postępowaniu administracyjnym przepisów o właściwości. Sąd przychyla się do oceny organu odwoławczego, iż umocowanym do orzekania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z rzeki jest starosta (w W. Prezydent W.). Zgodnie z art.140 ust.1 Prawa wodnego organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Wyjątki od tej zasady wskazuje ust.2 przywołanego artykułu, stanowiący, iż w przypadkach wymienionych w pkt 1-6 tego ustępu pozwolenie wodnoprawne wydaje wojewoda. Żaden z tych szczególnych przypadków nie występuje w niniejszej sprawie. W szczególności przedmiotu pozwolenia wodnoprawnego, którego dotyczy niniejsza sprawa, nie można, wbrew sugestiom skarżącego, utożsamiać z wykonaniem urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią (art.140 ust.2 pkt 2). Błędne jest bowiem założenie, iż będące przedmiotem zaskarżonej decyzji wydobywanie piasku z rzeki, to roboty w wodach, o których mowa w art.9 ust.2 pt 1 lit.e, do których z mocy tego przepisu należałoby stosować przepisy ustawy dotyczące urządzeń wodnych (a zatem także przepis kompetencyjny z art.140 ust.2 pkt 2 ustawy). Przepisy ustawy Prawo wodne nie dają podstaw do takiej klasyfikacji. Podkreślić należy, iż w ustawie nie zawarto definicji używanego w niej pojęcia "roboty". Analiza przepisów Prawa wodnego wskazuje jednakże, iż ustawodawca wyraźnie wyłączył z zakresu tego pojęcia prace polegające na wydobywaniu kamienia, żwiru, piasku i innych materiałów. Ilustracją powyższego jest art.122 ust.2 pkt 2 i 3 ustawy w którym osobno mówi się (w pkt 2) o robotach (przez które należy rozumieć zarówno wznoszenie obiektów budowlanych, jak i wykonywanie innych robót) oraz (w pkt 3) o wydobywaniu kamienia, żwiru, piasku i innych materiałów. Istotnym uchybieniem organu odwoławczego, powodującym konieczność uchylenia jego decyzji jest natomiast nieodniesienie się w niej w jakikolwiek sposób do kwestii, o której mowa w art.128 ust.2 pkt 6 Prawa wodnego, a którą podniósł w postępowaniu odwoławczym skarżący. Organ nie wyjaśnił mianowicie, czy zachodziła potrzeba ustalania w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązków związanych z zarybianiem akwenu, którego pozwolenie to dotyczy. W uzasadnieniu decyzji nie zajęto stanowiska odnośnie tego, czy realizacja działań objętych pozwoleniem wpłynie na populację ryb, jak też nie oceniono dowodu w postaci specjalistycznej opinii we wskazanym wyżej zakresie, złożonej przez skarżącego. Do zajęcia stanowiska w tych kwestiach zobowiązany był organ, stąd jego zaniechania nie może sanować w żaden sposób stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż pismem z dnia 14 maja 2003 r. organ wystąpił do Okręgu [...] P. w W. z prośbą o stosowną opinię, uzyskując w odpowiedzi zapewnienie, iż Związek "nie będzie protestował przeciwko wydobywaniu kruszywa z koryta [...], jeśli będzie ono prowadzone z zachowaniem wszelkich wymogów ochrony środowiska naturalnego oraz interesów innych użytkowników". Podkreślenia wymaga fakt, iż w aktach administracyjnych nie zachował się żaden ślad po takiej korespondencji a zreferowane przez organ stanowisko Związku należy uznać za ogólnikowe i nie odnoszące się bezpośrednio do istoty rzeczy. W tej sytuacji należy uznać, iż wbrew art.7 i 77 k.p.a., organ nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzył całości zgromadzonego w niej materiału dowodowego. Zważywszy, iż rozpatrzenie kwestii podniesionej przez skarżącego mogło wpłynąć na treść decyzji odwoławczej (organ mógł bowiem orzec o uzupełnieniu w stosownym zakresie decyzji organu I instancji ewentualnie o uchyleniu tej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania), należy przyjąć, iż wykazane powyżej uchybienia postępowania odwoławczego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei oczywistym uchybieniem zasadzie prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art.8 k.p.a.) jest wydanie uczestnikowi postępowania odpisu decyzji odwoławczej, którego treść różni się od oryginału znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Jednocześnie rozbieżność zachodząca pomiędzy rozdzielnikami do korespondencji wskazanego wyżej oryginału i jego odpisu - w odniesieniu do Polskiego Związku Wędkarskiego – wywołuje niejasność co do tego, czy podmiot ten faktycznie brał udział w postępowaniu odwoławczym a w szczególności, czy doręczono mu wydaną w nim decyzję (w aktach sprawy brak zarówno korespondencji z P., powołanej przez organ w odpowiedzi na skargę, jak też dowodów doręczenia decyzji odwoławczej stronom postępowania – w tym PZW). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c, art.152 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art.97 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271).