IV SA 2809/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak ( spr.), , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skarg E.T., G.G., E. i K.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargi oddala. 7/IV SA 2809/03 Uzasadnienie Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 1996r. działając w oparciu o art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane udzielił inwestorom M. i Z. F. oraz Z. i U. C. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul.] w R. zgodnie z załączonym "Projektem architektonicznym rozwiązań elewacyjnych budynku mieszkalnego". W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż na wniosek Urzędu Miasta w R. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego budynku mieszkalnego realizowanego niezgodnie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1995r. wstrzymano budowę tego obiektu, a następnie decyzją z dnia [...] maja 1995r. nakazano inwestorom wykonanie projektu architektonicznego oraz wykonanie wzmocnienia konstrukcji stropów budynku zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Orzeczeniu technicznym". Ponieważ inwestorzy wykonali obowiązki nałożone w/w decyzją przedkładając projekt architektoniczny zaopiniowany pozytywnie przez Urząd Miasta w R. i wykonali wzmocnienie konstrukcji stropów należało wydać niniejszą decyzję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. w wyniku rozpoznania skargi Z. i L. S. z dnia [...].01.2003r. uznanej za żądanie stwierdzenia nieważności – stwierdził nieważność w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 1996r. W uzasadnieniu wskazał, iż Z. i L. S. właściciele nieruchomości przy ul.[...], w skardze z dnia 8 stycznia 2003r. /wniesionej do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego/ domagali się dokonania oceny zgodności z prawem lokalizacji, w odległości mniejszej niż 4 m przedmiotowego budynku zwróconego w stronę granicy z działką skarżących ścianą z otworami okiennymi. Stosownie do treści art.235 par.1 kpa skargę tę uznano za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 1996r. udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. Organ uznał, iż decyzja ta rażąco narusza art.5 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W okresie wydania decyzji obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /M.G.P. i B. /. Par.12 ust.4 pkt.1 tego rozporządzenia określa, że dla budynków zwróconych w stronę granicy działki ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi należy zachować odległość zabudowy od granic działki, co najmniej 4m. Natomiast w będącym integralną częścią decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych "Projekcie architektonicznym" w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego usytuowanej od granicy z sąsiednią działką w odległości 3,5m., pomniejszonej dodatkowo o wysunięte wieżyczki przewidziano wykonanie 11 otworów okiennych. Uwzględnienie w decyzji pozwoleniowej rozwiązania projektowego niezgodnie z obowiązującymi przepisami wyczerpuje przesłankę z art.156 par.1 pkt.2 kpa. co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli aktualni współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. – E.T., G.G., D.J. oraz E. i K. P. W wyniku jego rozpoznania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2003r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż odwołujący się wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji podnieśli, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych z uwagi na nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art.156 par.2 kpa. Wskazali ponadto, ze niemożliwe jest zamurowanie otworów okiennych w ścianie budynku, ponieważ naruszałoby to aktualnie obowiązujące przepisy o warunkach technicznych. Organ stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została rozpoczęta na podstawie decyzji Naczelnika Miasta R. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stycznia 1990r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1995r. wstrzymano budowę tego obiektu, a następnie decyzją z dnia [...] maja 1995r. nakazano inwestorom wykonanie projektu architektonicznego oraz wykonanie wzmocnienia konstrukcji stropów budynku zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Orzeczeniu technicznym". Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 1996r. udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w R. zgodnie z załączonym "Projektem architektonicznym rozwiązań elewacyjnych budynku mieszkalnego. Z projektu tego wynika, że odległość ściany zachodniej przedmiotowego budynku od granicy z działką sąsiednią wynosi 3,5m. Odległość ta została pomniejszona o wysunięte wieżyczki, a w samej ścianie znajdują się otwory okienne, co narusza par.12 ust.4 pkt.1 rozporządzenia MGP i B z dnia 14 grudnia 1994r. Pomimo tego, gdy stan faktyczny nie wypełniał przesłanek warunków technicznych udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Inwestorzy przedstawili projekt architektoniczny niezgodny z rozporządzeniem. Z tych względów zdaniem naczelnego organu nadzoru budowlanego słusznie organ I instancji uznał, iż decyzja z dnia [...] marca 1996r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Nie można jednak uznać, że doszło do rażącego naruszenia art.5 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W niniejszej sprawie organ był zobowiązany do podjęcia działań na podstawie art.51 ust.2 / wydania decyzji o rozbiórce/ ustawy Prawo budowlane, a nie miał podstaw do wydania decyzji na podstawie art.51 ust.1 ustawy. Rozstrzygnięcie to stanowi rażące naruszenie przepisu art.51 ust.1 ustawy Prawo budowlane w zw. z ust.2 tego przepisu. Decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych została wydana wbrew przesłankom wyraźnie określonym w art.51 ust.2, który mówi o wykonaniu obowiązków określonych w ust.1 pkt.2, tymczasem inwestorzy przedłożyli projekt architektoniczny niezgodny z prawem, a więc nie spełnili nałożonego na nich obowiązku. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny, czyli wykonanie inwestycji w niniejszej sprawie powoduje powstanie nowej sytuacji faktycznej a nie prawnej. Nie jest to sytuacja prawnie nieodwracalna skoro przywrócenie budynku do stanu poprzedniego uwarunkowane jest wyłącznie elementami technicznymi. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, E.T., G.G., E. i K. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub o uchylenie tych decyzji. Zarzucili, iż : -brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1996r., -budowa została zrealizowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stycznia 1990r.; - z uwagi na upływ czasu i zasadą stabilności decyzji administracyjnych nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji a drobne uchybienia zasługują na legalizację w ramach przepisów prawa budowlanego; -w sprawie nie wykazano, że występuje mniejsza niż wymagana przepisami odległość między budynkami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są niezasadne. Postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji tylko w oparciu o nieprawidłowości mające charakter wad kwalifikowanych (art. 156 § 1 k.p.a.). O tym zaś, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy. Ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie istnieje możliwość orzekania, co do istoty sprawy, to również nie może mieć znaczenia, jaka decyzja zapadłaby po wyeliminowaniu z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. O rozstrzygnięciu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie decyduje powyższa okoliczność, ale istnienie bądź nieistnienie ustawowych przesłanek z art. 156 kpa. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej prawidłowo uznały, iż decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 1996r. udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku zgodnie z załączonym "Projektem architektonicznym rozwiązań elewacyjnych" tego budynku. Uzasadniając swe rozstrzygniecie organ stwierdził, iż inwestorzy przedłożyli nakazany decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] maja1995r. projekt architektoniczny oraz wykonali wzmocnienie konstrukcji stropów zgodnie z zaleceniami zawartymi w "orzeczeniu technicznym". Z decyzji tej wynika, że organ udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor wykonał, co prawda, nałożony obowiązek wzmocnienia konstrukcji stropów budynku, ale w żadnym wypadku, co wynika z treści tej decyzji, organ nie dokonywał oceny przedłożonego projektu jak i czynności związanych ze sporną budową pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. W ocenie Sądu decyzja udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych musi być oparta na ocenie, czy dany obiekt spełnia wszystkie wymagania techniczno-budowlane wskazane w szczególności w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki / w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych były one określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/ oraz wbrew poglądowi wyrażonemu przez organ odwoławczy- wymagania z art.5 Prawa budowlanego w zakresie ochrony uzasadnionych osób trzecich. Zgodnie z art.5 ust.1 Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej / zapewniając spełnienie szeregu innych wymagań określonych w tym przepisie/. Tymczasem z akt sprawy wynika, że zrealizowany obiekt w sposób istotny odbiega od zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę dokumentacji, a zgodny pozostał jak to wynika z "Projektu architektonicznego rozwiązań elewacyjnych budynku" jedynie obrys zrealizowanego budynku, w związku, z czym rozwiązania te nie mogą odnosić się do projektu pierwotnego a jedynie do stanu zrealizowanego, który jest całkowicie innym obiektem, co wynika z dalszej części tego opracowania. Jak wynika z akt sprawy zmieniono m.in. wysokość budynku / z 2 kondygnacji na 3 1/2 kondygnacji, więźbę dachową, architekturę budynku. W tej sytuacji obowiązkiem organu przed udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych było, jak wyżej podano zbadanie czy sporny obiekt nie narusza obowiązujących w dacie podejmowania decyzji warunków technicznych, a także spełnia wymagania art.5 ustawy Prawo budowlane. Trafnie organy orzekające w niniejszej sprawie podniosły, iż przedmiotowy obiekt został wzniesiony niezgodnie z par.12 ust.4 pkt.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ został zlokalizowany w odległości 3,5 m od granicy z działką sąsiednią ścianą z otworami okiennymi i dodatkowo pomniejszono tę odległość przez dobudowanie wysuniętych wieżyczek, w których jak wynika ze zdjęć, także znajdują się okna. Już tylko z tej przyczyny nie było podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Trafnie, zatem w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy spornym obiekcie nastąpiło z rażącym naruszeniem art.51 ust.1 pkt.2 a także art. 51 ust.1a Prawa budowlanego, bowiem wykonanie przez inwestorów obowiązku polegającego na wzmocnieniu konstrukcji stropu i złożeniu projektu architektonicznego rozwiązań elewacyjnych budynku w żadnym wypadku nie doprowadziło, bo nie mogło doprowadzić, wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Brak przeprowadzenia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. oceny przedłożonych przez inwestorów dokumentów projektowych jak i czynności związanych ze sporną budową pod kątem ich zgodności z przepisami prawa budowlanego świadczy o tym, iż decyzją z dnia [...] ,marca 1996r. wydana została również z rażącym naruszeniem art.7 i 77 kpa. Z tych też względów na podstawie art.156 par.1 pkt.2 kpa należało stwierdzić jej nieważność. Za zbyt daleko idący należy jednak uznać pogląd reprezentowany w zaskarżonej decyzji, iż organy nadzoru budowlanego winny podjąć działania w trybie art. 51 ust.2 ustawy Prawo budowlane tj. wydać nakaz rozbiórki spornego obiektu. Zdaniem Sądu aktualny stan faktyczny i prawny sprawy w świetle poczynionych wyżej uwag nie daje podstaw do wydania tak rygorystycznego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. W szczególności zrealizowanie obiektu budowlanego, jak to w wielu orzeczeniach podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Z tych wszystkich względów skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ skargę oddalił.