IV SA 2959/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie ( NSA, As. WSA Bogusław Moraczewski (spr.), Mariola Kowalska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...].05.2003 roku. II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Gminy J. reprezentowanej przez Burmistrza Gminy J., na postanowienie Starosty O. z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], odmawiającego uznania Burmistrza Gminy J. za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków na terenie ograniczonym działkami o nr ew. [...], [...] i [...] z obrębu geodezyjnego E., gmina W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa: utrzymał w mocy postanowienie Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie organu Gmina J. nie wykazała się interesem prawnym lecz jedynie faktycznym, nie mającym oparcia w przepisie prawa, którego zaistnienie jest konieczną podstawą do występowania z konkretnym roszczeniem jednostki, zmierzającym do wywołania określonego zachowania się po stronie organu administracji publicznej. Skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina J. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że nietrafne jest twierdzenie organu odwoławczego, iż posiada ona jedynie interes faktyczny. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą sprawy ochrony środowiska, przyrody oraz gospodarki wodnej. W niniejszym przypadku ścieki z planowanej oczyszczalni mają wpływać do rzeki Ś., która przebiega przez granice administracyjne Gminy J.. Pominięcie zaś Gminy J. jako strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa stanowi o rażącym naruszeniu prawa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując tej oceny Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 czerwca 2003 r. jak i postanowienie Starosty Powiatu O. z dnia [...] maja 2003 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało stwierdzić nieważność zarówno zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Mylny jest pogląd prawny, na którym oparte zostało rozstrzygnięcie organu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 31 § 2 kpa "organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu". Przez organizację społeczną w pojęciu art. 5 § 2 pkt 5 kpa rozumie się "organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne". Nie było podstaw do uznania, że gmina jest organizacją samorządową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 1992 r. (SA/Wr 300/92, Wspólnota 1992, Nr 33, s. 21) stwierdził, że "z zakresu pojęcia organizacja samorządowa należy wyłączyć samorząd terytorialny, a zatem wszystkie organy tego samorządu, łącznie z organami jednostek pomocniczych tego samorządu". Gmina w myśl art. 164 Konstytucji niewątpliwie jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego. Doszło więc do rażącego naruszenia art. 31 § 2 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa skoro przepis ten zastosowano do jednostki samorządu terytorialnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.