IV SA 2997/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie NSA Czesława Socha, WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. i M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 50 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku, wstrzymał M. i I. S. (błędnie podane nazwisko, powinno być S.) prowadzenie robót budowlanych przy przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w R., wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ten sam organ decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 roku, nakazał M. i I. S. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych przy przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w R. do stanu zgodnego z prawem tzn. sporządzenia inwentaryzacji z ekspertyzą i opinią techniczną wykonanych robót oraz projektu dla robót koniecznych do zakończenia przebudowy, rozbudowy budynku gospodarczego i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, w terminie do dnia [...].06.2001 r. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że przebudowa budynku gospodarczego polegała na rozbiórce konstrukcji dachowej, ścian istniejącego budynku gospodarczego bez rozbiórki istniejących fundamentów i na tych fundamentach wybudowano nowy budynek gospodarczy. Odwołanie od tej decyzji wniosła właścicielka sąsiedniej nieruchomości D. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nie wyrażając zgody na budowę budynku gospodarczego w granicy z jej działką. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku. Organ odwoławczy ustalił, iż inwestorzy dokonali samowolnej rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego a na pozostawionym fundamencie pobudowali nowy budynek wymiarowo zwiększony w stosunku do poprzedniego obiektu. Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji nie mógł zastosować regulacji art. 51 prawa budowlanego, gdyż stwierdzenie samowoli budowlanej wymagało orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy. Zastosowanie trybu zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej stoi w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 48 prawa budowlanego. Stanowi także naruszenie prawa, będącego pozytywną przesłanką do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na niewłaściwej podstawie prawnej. Wydanie takiej decyzji skutkuje, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne w oparciu o art. 48 prawa budowlanego. Skargę na tę decyzję wnieśli I. i M. S., uznając iż art. 48 prawa budowlanego nie znajduje w niniejszej sprawie, zastosowania, bowiem w opinii organu odwoławczego wykonywane prace obejmowały nie tylko budowę, lecz również rozbiórkę wcześniej istniejących części budynku, a organ nadzoru nie jest uprawniony do nakazania wzniesienia wcześniej rozebranych obiektów. Art. 48 ma zaś na celu likwidację samowoli budowlanej i przywrócenie stanu zgodnego z prawem tj.: istniejącego przed rozpoczęciem prac na które nie uzyskano wymaganego pozwolenia. Skarżący powołali się przy tym na wyrok NSA z 12.12.1996 r. II SA/Wr 236/96. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podać iż przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 19994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.) mają zastosowanie do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięć nie zostały zakończone. Przepis art. 50 uprawnia organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, zaś art. 51 do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót, rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie prac budowlanych. Możliwość jednak zastosowania art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 roku uzależniona jest od spełnienia podstawowego warunku, iż musi to być przypadek inny niż określony w art. 48 prawa budowlanego. Organ I instancji warunków wynikających z powyższych przepisów w ogóle nie wziął pod uwagę nakazując inwestorom sporządzenie inwentaryzacji wykonanych robót w celu legalizacji powstałej samowoli budowlanej. Dopiero organ odwoławczy dokonując wykładni art. 48, 50 i 51 prawa budowlanego uznał, iż w niniejszym wypadku brak było podstaw do zastosowania art. 50 i 51 prawa budowlanego. Ewidentne w sprawie jest iż inwestorzy rozebrali stary budynek gospodarczy i na jego miejscu, na starych fundamentach, wznieśli nowy obiekt. Z okazanej w Sądzie administracyjnym fotografii wynika, iż część obiektu stanowi jak gdyby wiatę dla samochodu, pozostała zaś część posiada dach i cztery ściany. Na wzniesienie tego obiektu inwestorzy nie posiadali, ani pozwolenia, ani też jej zgłoszenia. Art. 48 prawa budowlanego stanowi, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący tak w samej skardze, jak i złożonych pismach kwestionują pogląd organu odwoławczego, stwierdzając iż wzniesiony gospodarczy budynek, nie stanowi obiektu budowlanego, ani budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a jego wzniesienie należy uznać bądź jako remont starego budynku, bądź też jako obiekt spełniający wymienione wymogi określone w art. 29 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego, zwalniające od uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż wzniesiony obiekt jest budynkiem o przeznaczeniu gospodarczym. Jest bowiem trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt. 2 prawa budowlanego). Dla oceny charakteru tego obiektu nie ma znaczenia, iż wzniesiony budynek gospodarczy związany jest z fundamentami poprzedniej budowy, prawdopodobnie wybudowanej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Część nadziemna obiektu gospodarczego wzniesiona została samowolnie. Prawidłowo do tak wzniesionej części obiektu budowlanego winny mieć zastosowanie przepisy art. 48 prawa budowlanego. Art. 29 ust. 1 podaje inwestycje zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art.. 29 ust. 1 pkt. 1 a, b, c, d i e dotyczy obiektów gospodarczych uzupełniających działki siedliskowe, jednakże tylko związanych z produkcją rolną. Takiego charakteru nie posiada działka skarżących. Zaznaczyć przy tym należy, iż wyjątki zwolnień od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wymienione w art. 29 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt. 1 wymagają zgłoszenia budowy. Bezsporne jest, iż inwestorzy zgłoszenia takiego nie dokonali. Natomiast definicję remontu podaje art. 3 pkt. 8 prawa budowlanego z 1994 roku. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. Aby więc dokonać remontu, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 1. Nie można uznać za remont, prac budowlanych polegających na wykonaniu faktycznie nowego obiektu choć z wykorzystaniem elementów pozostałych po innym, rozebranym obiekcie. Wówczas inwestor dokonuje odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 6 ustawy, zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami . Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela więc argumentację zaprezentowaną w decyzji organu odwoławczego, o braku podstaw do zastosowania do wzniesionego obiektu art. 50 i 51 prawa budowlanego i w konsekwencji umorzenie postępowania prowadzonego w tym trybie. Załączone przez zainteresowaną dokumenty wskazują, iż toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie rozbióróki przedmiotowej budynku i zapadła już ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...].10.2002 r. oparta o przepis art. 48 prawa budowlanego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia okoliczność, iż inwestorzy nie są właścicielami działki na której wzniesiony został budynek gospodarczy. Właścicielem nieruchomości jest małoletni syn skarżących. Stosownie jednak do art. 52 prawa budowlanego czynności nakazowe w decyzjach, o których mowa w art. 48 i 51 tej ustawy obciążają inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Niewątpliwie zaś skarżący byli inwestorami wzniesionego samowolnie budynku gospodarczego. Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.