IV SA 3114/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-28

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani dzierżawcą działki sąsiadującej z działką, której dotyczy decyzja o pozwoleniu na budowę, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego. Interes prawny musi być osobisty, skonkretyzowany i wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, a w tym przypadku wnioskodawca nie był stroną postępowania zwykłego ani nie wykazał, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji dotyczyć będą jego interesu prawnego lub obowiązku.
Stan faktyczny
Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ponieważ wnioskodawca nie był stroną postępowania i nie wykazał interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony. Skarżący wniósł skargę do sądu, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala 7/IV SA 3114/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] maja 2003r., na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1997r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika na ścieki bytowo – gospodarcze, przyłącza elektrycznego i wodnego na terenie położonym w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożył mieszkaniec [...] – [...]. Organ po ustaleniu, że wnioskujący nie jest właścicielem ani dzierżawcą żadnej z działek sąsiadujących z działką, której dotyczy przedmiotowa decyzja, nie wykazał swojego interesu prawnego do udziału w sprawie jej dotyczącej odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego uznając, że wniosek pochodzi od osoby, która nie ma przymiotu strony. Odwołanie od tej decyzji złożył [...]. W odwołaniu podniósł, że swój interes prawny do występowania w sprawie wywodzi z uregulowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie Gminnym – tj. jako członek wspólnoty samorządowej jest uprawniony do występowania w interesie wspólnoty, gdy naruszane jest prawo. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] lipca 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie zachodzi przyczyna podmiotowa uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji. Przyczyną tą jest fakt, iż wniosek złożyła osoba, która nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a prowadzone postępowanie nie dotyczy ani interesu prawnego ani obowiązku odwołującego się. Organ podał również, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył [...]. Skarżący wniósł o nakazanie organowi II instancji stwierdzenie nieważności z urzędu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] wydanej w dniu [...] września 1997r. – ze względu na słuszny interes społeczny, przedstawił także merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Art. 16 § 1 kpa, ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jednak takie wzruszenie ostatecznej decyzji, poprzez stwierdzenie jej nieważności może nastąpić tylko w trybie nadzwyczajnym – postępowania o stwierdzenie nieważności, które stosownie do art. 157 § 2 kpa wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, z tym że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane w tej kwestii ustaliło, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Istotą interesu prawnego, który jest warunkiem skuteczności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (własne prawo lub obowiązek). Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej oraz być interesem o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a nadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ władny jest wydać decyzję (wyrok NSA z 26.10.1999r. IV SA 1693/97). Organ prawidłowo ustalił, że po stronie skarżącego tak rozumiany interes prawny nie istnieje i wobec tego po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania wyjaśniającego prawidłowo wydał decyzję w oparciu o art. 157 § 3 kpa uznając, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu niedopuszczalności jego wszczęcia z przyczyn podmiotowych, tj. złożenia żądania przez podmiot nieposiadający przymiotu strony. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. 0 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło