IV SA 3265/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej W. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W." w W. 350 zl (trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego IV SA 3265/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W." w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 86 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. orzekł o ustaleniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W." w W. opłaty w wysokości 423 468 zł na Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej za usunięcie poprzez wycięcie 23 drzew z terenu przy ul. [...], jednocześnie decyzją tą nie naliczono opłaty za usunięte dwa drzewa i umorzono postępowanie dotyczące ustalenia opłaty w stosunku do siedmiu drzew przesadzonych. W sprawie niniejszej nadal mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 49 z 1994 r. poz. 196 ze zm.), w związku z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organ odwoławczy zacytował przepis art. 86d ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, zgodnie z którym nie pobiera się opłat za usuwanie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych i które posadzono na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nie przewidujące zadrzewień oraz wyraził negatywną opinię o powołanym w odwołaniu wyroku NSA z dnia 14.XI.1997 (II SA/Wr 1467/96 - OSP 1998/12/212), stwierdzającym iż o tymczasowości posadzenia drzew, od której uzależnione jest zwolnienie od opłat za usuwanie za zezwoleniem organu administracji drzew z określonego terenu przesądza przeznaczenie tego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego; teren może być uznany za przeznaczony na cele zadrzewienia lub zakrzewienia tylko w przypadku, gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego taka funkcja gruntu określona zostanie jako jego funkcja podstawowa. Zdaniem organu przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że każde wycięcie drzew na terenach oznaczonych symbolem MU przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowo - usługowe byłoby zwolnione z opłaty. Każdy podmiot wprowadzający zmiany w środowisku winien liczyć się z koniecznością poniesienia konsekwencji za swoje działania i wprowadzanie zmian w środowisku. Kolegium uznało, że nie ma uzasadnienia powoływanie wnioskowanego przez składającą odwołanie Spółdzielnię dowodu z opinii biegłego co do zasadności wycięcia poszczególnych drzew, gdyż drzewa te zostały wycięte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, przygotowana starannie oraz uwzględniająca zalecenia wyroku NSA poprzez rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie. Skargę na powyższa decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "W." w W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, art. 7, 15, 75 § 1, 78 § 1, 136 kpa oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 45 i 86d ust. 1 pkt 5, 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2002 r., nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu wnikliwe rozpoznanie sprawy, niedopełnienie obowiązku zgromadzenia przez organ I i II instancji pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę zaistniałego stanu faktycznego, odmowę przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie ustosunkował się w decyzji do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez Prezydenta W. dyspozycji art. 30 ustawy o NSA, a tym samym rażąco naruszył zapis art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja oraz decyzja Prezydenta W. zapadły bowiem w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez NSA wyrokiem z dnia 12 lutego 2002 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 1999 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 1999 r., którą na wniosek Spółdzielni zezwolono na usunięcie drzew poprzez ich wycięcie oraz przesadzenie, a także nałożono opłaty wynikające z przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Organ odwoławczy, pomimo zaleceń NSA nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, nie przeprowadził na wniosek strony dowodu z opinii biegłego, nie ustosunkował się do opinii złożonej do akt przez skarżącą, nie ustalił przeznaczenia terenu w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego, co było istotne z punktu widzenia charakteru istniejącego zadrzewienia. Wskazane uchybienia, zdaniem skarżącej uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także art. 153 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Również ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Uznać należy za zasadny zarzut skarżącej, że w sprawie został naruszony ten przepis. Naczelny Sad Administracyjny w swym wyroku z dnia 12 lutego 2002 r. wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania, sprowadzającej się do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego także przez organ drugiej instancji. W ocenie tego Sądu przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było celowe w sytuacji, gdy odwołująca się spółdzielnia zgłaszała zarzuty dotyczące ustaleń w zakresie stanu drzew i przyczyn ich usunięcia. Ponadto Sąd stwierdził, że w decyzji nie zawarto także ustaleń dotyczących przeznaczenia terenu planowanej inwestycji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co było istotne z punktu widzenia oceny charakteru istniejącego zadrzewienia. Wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały wykonane przez organy obu instancji. Organ odwoławczy ograniczył się do oceny, że decyzja organu I instancji była prawidłowa, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Organ odwoławczy nie wskazał, w kontekście zarzutów odwołania na czym ta prawidłowość polega. Ponadto organ ten rozważał jedynie teoretycznie pojęcie tymczasowości posadzenia drzew w zależności od przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, nie odnosząc tych rozważań do konkretnego stanu faktycznego i konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast uznanie, że opinia biegłego nie jest w sprawie zasadna, gdyż drzewa zostały wycięte jest z uwagi na treść zaleceń NSA oraz treść wniosku skarżącej o dopuszczenie tego dowodu nieprawidłowe. Organ odwoławczy nie odniósł się nawet do złożonej przez skarżącą opinii biegłych, którzy dokonali oględzin drzew przed ich wycięciem, czym naruszył treść art. 107 § 3 kpa. Na organie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. 77 kpa), a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa) . Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć, w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Na podstawie art. 152 ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.