IV SA 3315/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-14

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Bożena Więch-Baranowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, posiadają legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracyjny ma obowiązek zbadać, czy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pochodzi od strony. Stroną postępowania nieważnościowego jest nie tylko strona pierwotnego postępowania, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawcy, którzy nie mogą wykazać swojego interesu prawnego popartego przepisami prawa, nie spełniają wymogów strony, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy T. i E. O. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r., która umorzyła postępowanie w sprawie drogi betonowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając wnioskodawców za niemających przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając brak legitymacji procesowej wnioskodawców. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ustawy o drogach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T. i E. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. 7/IV SA 3315/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją znak [...], wydaną w dniu [...] sierpnia 2001r., na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie drogi betonowej łączącej działkę [...] z drogą [...] w D.. W uzasadnieniu organ podniósł, że w trakcie postępowania wszczętego na wniosek T. i E. O. ustalono, iż właściciel działki nr [...] – E. B. (obecnie już nieżyjący) utwardził skarpę łączącą drogę z bramą wjazdową do swojej posesji, z uwagi na dużą różnicę poziomów. Wykonał utwardzenie poprzez wylanie bezpośrednio na gruncie betonu o grubości 12 cm na obszarze 4,9m x 6,7m w ten sposób, że skarpa po utwardzeniu spełnia funkcję drogi łączącej jego działkę z drogą publiczną. Organ uznał, że ponieważ droga ta nie posiada rury przepustowej do odprowadzania wód deszczowych, poboczy ani krawężników nie jest urządzeniem budowlanym, a wobec tego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W dniu 19 marca 2003r. T. i E. O. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001r. zarzucając rażące naruszenie art. 28, 61 § 1 i 107 § 1 i § 3 kpa oraz art. 1, 29 pkt 1, art. 36 i 39 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, a także § 1, 15 ust. 1, 37 ust. 1, 79 i § 144 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. Wnioskujący podnieśli, że o swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił ich dopiero 13 listopada 2001r. pozbawiając w ten sposób prawa do wniesienia odwołania . Po rozpatrzeniu wniosku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] maja 2003r. na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wobec tego, że działka należąca do wnioskujących nie graniczy z działką nr [...] na której został wykonany zjazd z drogi będącej własnością Skarbu Państwa nie mają oni przymiotu strony, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania. Od decyzji tej odwołali się T. i E. O.. W odwołaniu podnieśli, że zjazd z działki państwa B. usytuowany jest naprzeciwko bramy wjazdowej na ich działkę – czego nie ustalił dokładnie organ nadzoru. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] lipca 2003r. na podst. art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskujący mają interes faktyczny do wszczęcia postępowania nieważnościowego, który nie tworzy legitymacji procesowej, nadto, że nie brali udziału jako strona w postępowaniu zwykłym i nie wskazali jakiego ich interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli małżonkowie O.. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji podnoszą, że decyzja została podjęta z naruszeniem art. 3 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 6 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 28, 61, 157 § 2 kpa oraz art. 1, 29 pkt 1, 36 i 39 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, a także § 1.3 pkt 1a, § 15.1, § 37.1 pkt 4, § 79, § 144 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Art. 16 § 1 kpa ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od reguły tej ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa – w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności. Zgodnie z treścią art. 158 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem przed zainicjowaniem postępowania nieważnościowego na wniosek – organ ma obowiązek zbadać czy pochodzi on od strony. O tym zaś, kto może być uznany stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art. 28 kpa, który stanowi, że "strona jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", z tym że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania nieważnościowego jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji (art. 28 kpa), lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (np. wyrok NSA z 01.12.1999 IV SA 2520/98). Interes prawny zaś powinien być rozumiany jako zobiektyzowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany o skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1991r. – sygn. akt III ARN 13/91). Tego rodzaju wymagań nie spełniają skarżący – są oni zainteresowani bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie mogą swojego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny. Wobec powyższego uznając, że w nin. Sprawie występuje niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych (złożenie żądania przez podmiot nie będący stroną w sprawie) organ na podstawie art. 157 § 3 kpa był władny odmówić wszczęcia postępowania. Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło