IV SA 3326/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi I. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszej instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących I. i J.W. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. i J. W. pismem z dnia 7 sierpnia 2002 r. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2002 r. ([...]), którą stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. ([...]), nakazującej J.W. na podstawie art. 44 i 45 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., doprowadzenie zakładów diagnostyki samochodowej oraz wulkanizacji przy ul. L. w U. do stanu zgodnego z w/w przepisami przez złożenie w Urzędzie, w określonym terminie wyszczególnionych dokumentów. Jak wynika z uzasadnienia w/w decyzji z dnia [...] maja 2002 r., decyzja z dnia [...] stycznia 1997 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów materialno- procesowych w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie organu nadzorczego, organ wydający decyzję z dnia [...] stycznia 1997 r. niewłaściwie zinterpretował art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i wydał decyzję w oparciu o art. 44 i 45 Prawa budowlanego z 1974 r., zamiast zastosować art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Przywołano tu również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 177/99 uchylający decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 r., wydane w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zdaniem organu nadzorczego, ocena prawna wyrażona w powyższym wyroku, wiąże organy i Sąd w niniejszej sprawie na zasadzie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2002 r. złożyli I. i J. W., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Odwołujący się, nie podzielają stanowiska organu, ze przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r. może być, powołanie przepisów art. 44 i 45 Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast, jak organ twierdzi, art. 51 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., tym bardziej że przepisy są podobne w swych założeniach. Zdaniem skarżących, nieuzasadnione jest też w tej sprawie odwoływanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2001 r. Decyzja z dnia [...] maja 2002 r. została wydana też z naruszeniem art. 107 § 3 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy w zasadzie ograniczył się tylko do omówienia wcześniej powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2001 r. i do stwierdzenia, że w świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, nie można podważyć ustaleń zawartych w decyzji organu pierwszej instancji, który "wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w sprawie". Na powyższą decyzję I. i J. W. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i 107 § 1 kpa i wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosi się podobne zarzuty jak wcześniej w odwołaniu, a ponadto, że decyzje obu instancji jako wydane na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie spełniają wymogów z art. 107 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Przy ocenie w postępowaniu nieważnościowym decyzji Kierownika Urzędu rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1997 r., podstawowe znaczenie ma ustalenie, na podstawie których przepisów Prawa budowlanego, ma być sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego i gospodarczego, usytuowanych przy ul. L. w U., rozpatrywana, której to kwestii w ogóle organy nie przeanalizowały. Bezspornym jest, że samowolna zmiana sposobu użytkowania w/w obiektów, miała miejsce (rozpoczęła się) jeszcze przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. tzn. przed dniem 1 stycznia 1995 r. W kwestii ustalenia, jakie przepisy powinny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, należy oczywiście oprzeć się na przepisie art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. z uwzględnieniem istniejącego orzecznictwa w tym zakresie i poglądów doktryny (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. K.9/95, OTK 1996 t. I s. 41, wyrok NSA z dnia 9 marca 1998, IV SA 840/96, Lex nr 42293). Pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Architektury i Budownictwa Oddziału Zamiejscowego w [...] z dnia [...].01.2002 r. ([...]), skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w sprawie rozważenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r., nie zawierające żadnego uzasadnienia, nie mogło być traktowane przez organy nadzoru budowlanego właściwie w tej sprawie, jako wiążące w kwestii wszczęcia postępowania w sprawie a tym bardziej w kwestii rozstrzygnięcia. Argumentem koronnym, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r., nie może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2001 r. II SA/Gd 177/99, bez wcześniejszego wykazania, że powyższy wyrok wiąże organy i Sąd w tej sprawie, na zasadzie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Po uwzględnieniu powyższego zastrzeżenia, uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji, w zasadzie pozbawione są jakiejkolwiek argumentacji merytorycznej, przemawiającej za słusznością podjętych rozstrzygnięć, co narusza przepis art. 107 § 3 kpa i co ma szczególnie negatywne następstwa jeśli dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ słusznie zauważa, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji i wymaga bezspornego ustalenia, ze decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, czego niestety zabrakło w tej sprawie. Bowiem, nie każde naruszenie prawa można zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa" (wyrok NSA z dnia 6.09.1984 r., II SA 737/84, GAP 1988, nr 18, s. 45; wyrok SN z dnia 20.12.1994 r. III ARN 71/94, OSNAPU 1995, nr 13, poz. 156; wyrok NSA z dnia 21.11.1994 r. III SA 388/94, PG 1995, nr 8, s. 11; wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r. II SA 1531/94. ONSA 1996, nr 1, poz. 37). W świetle powyżej przedstawionych rozważań zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, gdyż stan sprawy oparty na analizie przedstawionego materiału, nie dawał podstaw do rozstrzygnięcia na podstawie w/w przepisu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.