IV SA 3518/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-27
Skład orzekający: Sędzia NSA T. Kobylecka, Sędzia NSA Z. Niewiadomski, Asesor WSA J. Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o warunkach zabudowy, jeśli strona, która powinna być uznana za stronę postępowania, została pozbawiona możliwości udziału w tym postępowaniu przed organem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji o warunkach zabudowy, jeśli strona, która powinna być uznana za stronę postępowania, została bez własnej winy pozbawiona możliwości udziału w tym postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Taka sytuacja stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, a sąd administracyjny zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną. Organ pierwszej instancji nie uznał L. i S.L. za strony postępowania, mimo że byli właścicielami sąsiedniej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że kwestie ochrony interesów osób trzecich będą rozważane na etapie pozwolenia na budowę. L. i S.L. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając pozbawienie ich możliwości obrony praw i interesów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz L. i S.L. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Kobylecka, Sędziowie NSA Z. Niewiadomski (spr.), Asesor WSA J. Linkowski, Protokolant P. Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi L. i S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną oraz przyłączy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz L. i S.L. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IV SA 3518/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Prezydent Miasta S., po rozpatrzeniu wniosku W.S. zam. w L. ul. [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo- usługowego z częścią mieszkalną oraz przyłączy: gazowego, energetycznego, wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i deszczowej na działce nr geod. [...] przy ul. [...] i części działki nr [...] w S.. Projekt decyzji został uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który wydał w tej sprawie postanowienie z dnia [...]maja 2002 r.
W/w decyzja została podjęta z powołaniem się na art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na podstawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S., uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...]. z dnia [...].06.1992 r./ogł. w Dz. Urzęd. Woj. Siedleckiego nr 4, poz. 85 z 1992r. z późn. zmianami/.
Od powyższej decyzji odwołali się D.P., zam. w S. przy ul. [...]oraz D. i W.W., zam. w S. przy ul. [...]. D.P. zarzuciła iż zaskarżona decyzja częściowo narusza jej stan posiadania gruntów przy ul. [...] i podniosła, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez zapoznania się ze stanem faktycznym granic gruntów i bez zapytania jej jako sąsiada, co o tym sądzi, stanowi naruszenie prawa własności a także naruszenie prawa budowlanego. Z kolei D. i W.W. podnieśli, że zamierzona inwestycja zasłoni większość okien w ich mieszkaniu. Nadto odwołanie wnieśli kolejni sąsiedzi L. i W.L. zam. w S. przy ul. [...] – właściciele nieruchomości oznaczonej nr. [...] przy ul. [...], których organ I instancji nie uznał za strony postępowania. L. i . S.L. zarzucili, iż zaskarżona decyzja jest nieważna z mocy prawa, gdyż odwołujący się nie występowali w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony tego postępowania. Jako strona zostali pozbawieni możliwości zaprezentowania swoich praw i interesów wynikających z k.p.a.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż projektowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem organ I instancji nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania ternu. Zgodnie bowiem z art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniach, Kolegium wyjaśniło, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ocenia przede wszystkim zgodność zamierzeń z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. A zatem kwestia, czy inwestor ma prawo do terenu określonego na załączniku graficznym jako teren inwestycji, rozważana będzie dopiero w następnym etapie postępowania inwestycyjnego, tj. przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie na budowę. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ nie bada kwestii technicznych związanych z ewentualnym zacieniem istniejących warunków. A zatem wyrażane przez odwołujących się obawy związane z zasłanianiem dopływu światła słonecznego do ich mieszkania organ uznał za przedwczesne, bowiem zagwarantowanie ochrony interesów osób trzecich w tej mierze należy do etapu opracowania i zatwierdzenia projektu budowlanego w trakcie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego zarzuty podniesione w odwołaniach D.P. i D. oraz W. W. nie mogą być uwzględnione w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania ternu. Dopiero organ udzielający pozwolenia na budowę zobowiązany będzie do ich rozważania, miedzy innymi pod katem ochrony interesów osób trzecich ( w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości).
Natomiast w odniesieniu do podniesionego przez Państwa L. zarzutu pozbawienia ich możliwości ochrony ich praw w postępowaniu przed organem I instancji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 4.012.1995 r. ( VI Sa 20/ 95 ONSA 1996/2/54 ) stroną postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. A zatem właściciele nieruchomości oznaczonej nr. [...] przy ul. [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...] stanowiącą część terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym " mogą być uznani za stronę postępowania w niniejszej sprawie, a doręczenie im decyzji należy uznać za uchybienie procesowe nie mające wpływu na treść rozstrzygnięcia".
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnieśli L. i S.L. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucili organom orzekającym w sprawie jego podjęcie pomimo toczącego się przed sądem cywilnym postępowania rozgraniczeniowego oraz pozbawienie możliwości obrony ich praw i interesów jako współwłaścicieli działki sąsiedniej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, zważył co następuje. Ma racje Samorządowe Kolegium Odwoławcze kiedy twierdzi, że celem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonego zamierzenia inwestycyjnego jest w myśl znajdującej zastosowanie w sprawie, a nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr. 15, poz 139 ze zm.), przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oderwaniu od prawa własności działki, ale ocena ta winna być dokonywana z poszanowaniem obowiązującego prawa, w tym przepisów prawa procesowego. Te zaś gwarantują stronie – a taki status skarżących jest niewątpliwy w świetle materiałów sprawy – udział w postępowaniu administracyjnym zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji, tak aby mogła ona dochodzić swoich praw przed organami obu instancji. Jeżeli zatem w świetle materiałów sprawy skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego budynku handlowo- usługowego z częścią mieszkalną i przyłączami, to jest to przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie z mocy art. 145 § 1 pkt. 4 kodeksu postępowania administracyjnego, której zaistnienie zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji w myśl regulacji art. 145 § 1 pkt. 7 lit. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, a o kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło