IV SA 3592/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. i K. P. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji Skargę oddala. 7/IV SA 3592/03 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].05.2003r., działając w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stwierdził z urzędu nieważność decyzji Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1998r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Nr [...] Prezydent [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.1983r. odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie garażu z elementów blaszanych usytuowanego na nieruchomości przy ul. K. w K.. Przyczyną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji była śmierć zobowiązanego do wykonania decyzji M. P.. Zdaniem organu nadzorczego śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, bowiem zgodnie z art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w jej miejsce wstępują następcy prawni. Orzekając więc o bezprzedmiotowości organ naruszył art. 162 § 1 pkt 1 kpa co spowodowało konieczność wyeliminowania wadliwej decyzji z obiegu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2003r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania L. i K. P. oraz R. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego słuszny jest pogląd organu I instancji, iż śmierć strony, do której adresowana była decyzja Prezydenta [...] z [...].09.1983r. nie powoduje wygaśnięcia decyzji z uwagi na normę art. 30 § 4 Zmiana właściciela obiektu nie powoduje bowiem bezprzedmiotowości postępowania. Wykładnia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 i 2 kpa prowadzi do wniosku, iż sama przesłanka bezprzedmiotowości nie powoduje wygaśnięcia decyzji, musi bowiem obok niej wystąpić druga przesłanka – albo umocowanie w odrębnym przepisie do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albo też ustalenie dokonane przez organ, iż wygaśnięcie przedmiotowej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Skargę na powyższą decyzję wnieśli L. i K. P., domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2003r. bądź też ich uchylenia w całości. Skarga zarzuca, iż w sprawie niniejszej nie zachodził niewątpliwy stan prawny, który zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz poglądami doktryny, musi mieć miejsce, aby mogło dojść do rażącego naruszenia prawa. Nadto skarżący podnieśli, iż wzniesiony przez nich garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a więc brak było podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, dlatego też zarzut błędnego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].09.1983r. nie może zostać rozpoznany w sprawie niniejszej, zwłaszcza, iż kontroli w postępowaniu nadzorczym poddana została decyzja z [...].03.1998r. Nr [...]. Zgodzić się trzeba z organami obu instancji, iż biorąc pod uwagę okoliczności sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 1 kpa przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Przy czym przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść decyzji stanowi zatem zaprzeczenie stanu prawnego. Kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Prezydenta [...] z dnia [...].03.1998r. Nr [...] zapadła w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Z przepisu tego jasno wynika, że dla jego zastosowania wymagane jest zaistnienie dwóch przesłanek, tj. bezprzedmiotowość postępowania, a także wykazanie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W sprawie niniejszej żadna z dwóch opisanych przesłanek nie wystąpiła. Decyzją z dnia [...].09.1983r. Prezydent Miasta [...] odmówił M. P. wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu z elementów blaszanych oraz nakazał usunięcie tego garażu w określonym terminie. Adresat decyzji, M. P., zmarł w dniu [...].01.1995r. Art. 30 § 4 reguluje dwie kwestie. Pierwszą z nich stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą nabycie masy spadkowej przez spadkobierców strony postępowania administracyjnego. Decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu z istoty swej dotyczy nieruchomości objętej masą spadkową. Wobec tego w przypadku śmierci strony w jej miejsce wchodzą jej spadkobiercy. Bezspornym jest także, iż nałożony decyzją nakaz rozbiórki jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, bowiem wynika on z faktu władztwa nad określoną rzeczą, które to władztwo w wyniku nabycia spadku przechodzi na spadkobierców. Na nich też przechodzi obowiązek wykonania decyzji (vide wyrok NSA z 21.03.2001r., IV SA 232/99). Brak więc było, co słusznie podniosły organy, podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania uzasadniającej zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, zwłaszcza, iż w sprawie – co oczywiste - nie zaszła także druga z przesłanek opisana w cytowanym przepisie. Naruszenie przez organ art. 162 § 1 pkt 1 kpa miało charakter rażący kwalifikujący zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem konsekwencją wydania wadliwej decyzji było wydanie kolejnych decyzji administracyjnych dotkniętych wadą nieważności, bowiem rozstrzygających w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną (dec. Prezydenta Miasta [...] z [...].09.1983r.) i doprowadziło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa. Z tych wszystkich względów należało uznać, iż zarzuty skargi są chybione, a badana przez Sąd decyzja prawa nie narusza. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)