IV SA 3654/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA Czesław Socha, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] – umarzające postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] – wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych realizowanych przez K. i K. K. przy ul. [...] [...] w S. Organ I instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie – postanowienie z dnia [...] czerwca 2001 r. nie jest dotknięte żadną z przesłanek wymienianych dyspozycją art. 156 § 2 kpa, w szczególności nie ma miejsca rażące naruszenie przepisu art. 50 Prawa budowlanego. Organ II instancji podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, że w zaistniałej sytuacji tj. po podjęciu przez inwestora prac budowlanych, po wydaniu ale przed uprawomocnieniem decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. prawidłowo wszczął postępowanie w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Zdaniem organu II instancji, orzeczenie rozbiórki nie było możliwe w przedmiotowej sprawie, gdy zważyć, że weranda została dobudowana, w wyżej opisanych okolicznościach, po częściowej rozbiórce istniejącego budynku i trwale z nim połączona w taki sposób, ze ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego a nadto naruszałaby jego konstrukcję, co wynika z ekspertyzy projektanta konstrukcji W skardze do Sądu skarżąca L. W. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 7-11, 75, 77 § 1, 80, 81 i 89 § 1 i § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2002 r. zgłosiła zastrzeżenia co do budowy sąsiadów, w szczególności naruszenie przepisów w zakresie odległości od granicy. Zaprzeczyła aby budowie towarzyszyła częściowa rozbiórka, jej zdaniem tylko "w kilku miejscach" "usunięto cegły". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rzeczą Sądu była ocena pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji o tym, że badane w trybie postępowania nieważnościowego postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych nie jest dotknięte przesłanką nieważnościową. I tak organ tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z dyspozycją art. 50 Prawa budowlanego z 1994 roku, w przypadkach innych niż określone w art. 48, wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia. W przedmiotowej sprawie przepis ten prawidłowo zastosowano wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2001 r. Należy podkreślić, że rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest działaniem niezgodnym z prawem ale działanie takie wyłącza możliwość wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Hipoteza art. 48 Prawa budowlanego obejmuje określone naganne zachowanie inwestora – zaniechanie wystąpienia o pozwolenie, a wiec tzw. samowolę, a nie obejmuje formalnej oceny skutku prawnego decyzji administracyjnej. W art. 48 nie mówi się o ostatecznej decyzji a jedynie o braku pozwolenia bez powołania ostateczności tego pozwolenia. Przepis art. 50 ust. 1 "w przypadkach innych niż określone w art. 48" oznacza objęcie tym uwarunkowaniem stanów faktycznych, przystąpienia do wykonywania robót budowlanych, przed ostatecznością pozwolenia na budowę. okoliczności takie skutkują wydaniem postanowienia o wstrzymanie rozpoczętych robót budowlanych z wyłączeniem tj. nie wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt IV SA 211/99). Mając na uwadze powyższą argumentację, zdaniem Sądu, badane w postępowaniu nieważnościowym postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, należy uznać za zgodne z przepisami prawa. Prawidłowo, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie stwierdziły nieważności w/w badanego postanowienia. Zarzuty skarżącej co do usytuowania inwestycji w stosunku do granicy z jej nieruchomością, nie mogą być badane przez Sąd, bowiem nie dotyczą zgodności z prawem postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych. Nie są trafne zarzuty skarżącej co do przebiegu procedury przed organami administracyjnymi, w szczególności rozprawa jako wyjątkowa forma postępowania, nie była konieczna dla właściwego rozpoznania sprawy w przedmiotowej sprawie (art. 89 kpa). Szczególnego podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga to, że organ prowadząc postępowanie i ustalając, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, powinien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, której to postępowanie dotyczy, nie zaś umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 148/99, OPS 2001 r., nr 1, poz. 16). Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, którym ten umorzył postępowanie w wyżej wymienionych okolicznościach, podczas gdy prawidłowo powinien był odmówić stwierdzenia nieważności postanowienia, którego jego postępowanie dotyczyło. Skład orzekający w niniejszej sprawie, oddalając skargę, miał na uwadze wyżej przedstawioną argumentacją świadczącą o trafności oceny badanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Sąd uznał też, że umorzenie postępowania w miejsce odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi w tej konkretnej sprawie przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).