IV SA 3937/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-04
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Tadeusz Cysek, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska może w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczyć teren pod budowę drogi wewnętrznej, czy też takie przeznaczenie jest dopuszczalne wyłącznie dla dróg publicznych?Ratio decidendi
Rada Miejska nie może w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczyć terenu pod budowę drogi wewnętrznej, ponieważ przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. dopuszcza jedynie wyznaczanie w planach miejscowych dróg publicznych. Określenie terenu pod drogę wewnętrzną jest sprzeczne z tym przepisem i stanowi przekroczenie uprawnień gminy.Stan faktyczny
Skarżący J. K. zakwestionował uchwały Rady Miejskiej w K. odrzucające jego zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty dotyczyły przeznaczenia części jego działek pod budowę drogi wewnętrznej. Skarżący twierdził, że droga ta jest zbędna, a jego działki już posiadają odpowiedni dojazd. Rada Miejska podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na potrzebę zapewnienia dojazdu do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonych uchwał i orzekł o ich niewykonywaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Rzążewska /spr./, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I stwierdza nieważność zaskarżonych uchwał, II zaskarżone akty nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
IV SA 3935/03 i IVSA3937/03
Uzasadnienie
Zaskarżonymi uchwałami Rada Miejska w K. w powołaniu na art.24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U z 1999r. Nr 15 poz. 139/ i art.18 ust.2pkt15. ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm./ odrzuciła zarzut skarżącego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K. dotyczący działek, dla których prowadzona jest księga wieczysta: [...] i [...] w zakresie przeznaczenia części tych działek po budowę drogi wewnętrznej.
W uzasadnieniu swego stanowiska Rada podaje, że planowana droga wewnętrzna, o szerokości 8 m w liniach rozgraniczających, ma łączyć ul. [...] z ul. [...], wskazując że istnieje potrzeba przeprowadzenia takiej drogi dla obsługi komunikacyjnej z drogami publicznymi działek, dotychczas pozbawionych wszelkiego dojazdu. Projektowana droga wewnętrzna ma za zadanie usankcjonować dojazdy do nieruchomości, które nie są jeszcze zagospodarowane z uwagi na brak dojazdu. W uzasadnieniu Rada przywołała art.4 pkt3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543/ podnosząc, że przez działkę budowlaną, w myśl tego przepisu, należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych. Wskazano, że w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717/ za dostęp do drogi publicznej uważa się bezpośredni dostęp do drogi albo dostęp przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej. Podniesiono, powołując się na interes publiczny i obiektywne potrzeby społeczeństwa, że planowana droga wewnętrzna ma usankcjonować już istniejące dojazdy do nieruchomości, które nie są zagospodarowane właśnie ze względu na brak dojazdu do drogi publicznej. Proces wydzielania przedmiotowej drogi został rozpoczęty i w trakcie opracowania planu korzystano z podkładów geodezyjnych, na których zaewidencjonowano wydzielone fragmenty drogi.
Skarga na wymienione uchwały, kwestionuje rozwiązanie przyjęte w projekcie planu polegające na wyznaczeniu drogi wewnętrznej między innymi przez teren działek skarżącego, podając równocześnie, że działki te mają już drogę zapewniającą odpowiedni dojazd. Skarżący podnosi, że do innych działek położonych między ulicami [...] i [...] wykonane zostały drogi wewnętrzne łączące je z drogami publicznymi .
W ocenie skarżącego planowana droga jest całkowicie zbędna.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Z przedstawionych akt wynika, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jak i zawiadomienie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu pochodzą sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wobec tego dopuszczalnym było w związku z treścią art. 85 ust. 2 tej ustawy prowadzenie przez Gminę procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przez sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów ostatniej z wymienionych ustaw.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Wymieniony art. 10 ust.1 pkt 2 dozwala na przeznaczanie w planie miejscowym terenów pod realizację ulic, placów i dróg publicznych. Przepis ten nie przewiduje wyznaczania w planach miejscowych dróg, które nie mają charakteru publicznych. Ocenić przy tym należy, że uregulowanie to w zakresie przeznaczania w planie miejscowym terenów na cele komunikacji obejmuje wyliczenie zamknięte, a nie przykładowe.
W myśl art.8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /Dz. U. z 2000 r. Nr 7, poz. 838 ze zm./ drogi wewnętrzne nie mają charakteru dróg publicznych. Zgodnie z tym uregulowaniem są to szlaki komunikacji, których budowa, utrzymanie i zarządzanie należy do zarządcy terenu, którym nie musi być gmina czy inny podmiot samorządu ani też organ administracji rządowej. W przeciwieństwie do dróg gminnych drogi te mogą, ale nie muszą stanowić własności gminy.
Określenie w projekcie planu terenu, z przeznaczeniem go pod drogę wewnętrzną pozostaje w sprzeczności z treścią uprzednio przywołanego art.10 ust.1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie oznacza, że uchwalenie planu zawierającego ten zapis stanowiłoby przekroczenie przez gminę jej uprawnień w decydowaniu o przeznaczaniu terenu w granicach przewidzianych omawianą ustawą.
Ubocznie należy przy tym podnieść, że realizacja drogi wewnętrznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie jest celem publicznym, stąd w przypadku braku zgody właścicieli nieruchomości, przez które przedmiotowa droga wewnętrzna miałaby przebiegać, na zbycie tych terenów, urządzenie drogi nie byłoby praktycznie możliwe, bowiem terenu tego nie można by pozyskać przez wywłaszczenie, wobec ograniczeń wynikających z art.112 i 113 tej ustawy.
Odrzucając zarzuty skarżącego i akceptując sprzeczne z prawem zapisy projektu planu podjęła Rada Miasta K. uchwałę naruszającą wymieniony art.10 ust.1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i tym samym naruszyła wymagania wynikające z art. 24 ust.3 tej uchwały.
Ujawnione naruszenie prawa powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz. 1271/ stwierdzono nieważność zaskarżonych uchwał. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonych aktów do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło