IV SA 3950/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-05
Skład orzekający: M. Rzążewska, M. Małaszewska-Litwiniec, T. Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może przewidywać przeznaczenie terenu pod budowę drogi wewnętrznej, która nie ma charakteru drogi publicznej?Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, może ustalać przeznaczenie terenów pod drogi publiczne, ale nie przewiduje możliwości wyznaczania w nim dróg wewnętrznych. Uregulowanie to jest zamknięte, a zatem uchwała rady gminy akceptująca projekt planu zawierający zapis o drodze wewnętrznej stanowi przekroczenie uprawnień gminy i narusza prawo.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w K., która odrzuciła jej zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył przeznaczenia części działki skarżącej pod budowę drogi wewnętrznej. Rada Miejska uzasadniała potrzebę budowy drogi koniecznością obsługi komunikacyjnej działek pozbawionych dojazdu, powołując się na przepisy dotyczące dostępu do drogi publicznej i nieruchomości. Skarżąca kwestionowała potrzebę budowy drogi przez jej działkę, twierdząc, że posiada ona już odpowiedni dojazd.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w K. i orzekł o niewykonywaniu zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Rzążewska (spr.) Sędzia WSA M. Małaszewska-Litwiniec asesor WSA T. Wykowski Protokolant apł. prok. S. Kubań po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. wykonanie zaskarżonego aktu nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w K. w powołaniu na art.24 ust.3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U z 1999r. Nr 15 poz. 139/ i art.18 ust.2pkt15. ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r Nr 142, poz. 1591 ze zm/ odrzuciła zarzut skarżącej do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K. dotyczący działki nr ewid [...] obr. [...] w zakresie przeznaczenia części tej działki po budowę drogi wewnętrznej.
W uzasadnieniu swego stanowiska Rada podaje, że planowana droga wewnętrzna, o szerokości 8m w liniach rozgraniczających, ma łączyć ul. [...] z ul. [...], podniesiono, że istnieje potrzeba przeprowadzenia drogi wewnętrznej dla obsługi komunikacyjnej z drogami publicznymi działek, dotychczas pozbawionych wszelkiego dojazdu. Projektowana droga wewnętrzna ma za zadanie usankcjonować dojazdy do nieruchmosci, które nie są jeszcze zagospodarowane z uwagi na brak dojazdu. W uzasadnieniu Rada przywołała art.4 pkt3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz.543/ podnosząc, że przez działkę budowlaną, w myśl tego przepisu, należy rozumieć 'nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych. Wskazano, że w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz.717/ za dostęp do drogi publicznej uważa się bezpośredni dostęp do drogi albo dostęp przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej. Podniesiono, powołując się na interes publiczny i obiektywne potrzeby społeczeństwa, że planowana droga wewnętrzna ma usankcjonować już istniejące dojazdy do nieruchmosci, które nie są zagospodarowane właśnie ze względu na brak dojazdu do drogi publicznej. Proces wydzielania przedmiotowej drogi został rozpoczęty i w trakcie opracowania planu korzystano z podkładów geodezyjnych, na których zewidencjonowano wydzielone fragmenty drogi.
W skardze na wymienioną uchwałę, A. W. kwestionuje rozwiązanie przyjęte w projekcie planu polegające na wyznaczeniu drogi wewnętrznej między innymi przez teren jej działki, podając równocześnie, że działki jej ma już drogę zapewniającą odpowiedni dojazd i działka jej spełnia warunki przewidziane w ustawie z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie pełnomocnik Rady podał, że przedmiotowa droga wewnętrzna zostałaby urządzona przez Miasto i w przyszłości byłaby drogą gminną.
Sąd administracyjny zważył co następuje:
Z przedstawionych akt wynika, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jak i zawiadomienie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu pochodzą sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wobec tego dopuszczalnym było w związku treścią art.85ust.2 tej ustawy prowadzenie przez Gminę procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących tj ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przez sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów ostatniej z wymienionych ustaw.
Stosownie do treści art. 1Oust.1pkt1i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Wymieniony art. 10 ust.1pkt2 dozwala na przeznaczanie w planie miejscowym terenów pod realizację ulic, placów i dróg publicznych. Przepis ten nie przewiduje wyznaczania w planach miejscowych dróg, które nie mają charakteru publicznych. Ocenić przy tym należy, że uregulowanie to w zakresie przeznaczania w planie miejscowym terenów na cele komunikacji obejmuje wyliczenie zamknięte a nie przykładowe.
W myśl art.8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2000r. Nr 7, poz.838 ze zm/ drogi wewnętrzne nie mają charakteru dróg publicznych. Zgodnie z tym uregulowaniem są to szlaki komunikacji, których budowa, utrzymanie i zarządzanie należy do zarządcy terenu, którego właścicielem nie musi być gmina ani organ administracji rządowej. W przeciwieństwie do dróg gminnych drogi te mogą, ale nie muszą stanowić własności gminy.
Określenie w projekcie planu terenu z przeznaczeniem go pod drogę wewnętrzna pozostaje w sprzeczności z treścią uprzednio przywołanego art.10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie oznacza, że uchwalenie planu zawierającego ten zapis stanowiłoby przekroczenie przez gminę jej uprawnień w decydowaniu o przeznaczaniu terenu w granicach przewidzianych omawianą ustawą.
Ubocznie należy przy tym podnieść, że realizacja drogi wewnętrznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami nie jest celem publicznym, stąd w przypadku braku zgody właścicieli nieruchomości, przez które przedmiotowa droga wewnętrzna miałaby przebiegać, na zbycie tych terenów, urządzenie drogi nie byłoby praktycznie możliwe, bowiem terenu tego nie można by pozyskać przez wywłaszczenie, wobec ograniczeń wynikających z art. 112 i 113 tej ustawy.
Deklarowany przez pełnomocnika Rady na rozprawie zamiar urządzenia przedmiotowej drogi wewnętrznej jako drogi gminnej nie ma żadnego umocowania w zapisach projektu planu. Podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumentacja o potrzebie urządzenia drogi nie jest stanowi dostatecznej podstaw dla rozstrzyganiu o przeznaczeniu terenu w planie miejscowym w sposób wykraczający poza umocowanie wynikające z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Odrzucając zarzut skarżącej Rada Miasta K. i akceptując sprzeczne z prawem zapisy projektu planu podjęła uchwałę naruszającą wymieniony art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i tym samym naruszyła wymagania wynikające z art24 ust.3 tej uchwały.
Ujawnione naruszenie prawa powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 147§.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w związku z art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło