IV SA 4357/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-08

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Krystyna Tomaszewska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która została już zaskarżona do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która została już zaskarżona do sądu administracyjnego. Po wniesieniu skargi do sądu, organ administracji jest ograniczony do działań przewidzianych w przepisach, takich jak uchylenie decyzji i uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA (obecnie art. 54 § 3 PPSA). Dopuszczenie prowadzenia postępowania nieważnościowego w takiej sytuacji prowadziłoby do konkurencji w orzekaniu między organem a sądem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek o stwierdzenie nieważności opierał się na zarzucie sfałszowania uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącej zgody na powiększenie lokalu kosztem części wspólnej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił organowi koncentrację na wadach formalnych i powtórzył zarzut sfałszowania uchwały.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję ją poprzedzającą.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, asesor WSA Grzegorz Czerwiński,, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2004 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku, Nr [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 48 w związku z art. 51 ust.3 i art.52 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał M. i M. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej, w celu powiększenia powierzchni mieszkalnej lokalu Nr [...] ściany i doprowadzenie w/w lokalu i wspólnego holu do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, nr [...] ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M. i M. K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 1999 roku i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. S. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 04 października 2000 roku. Sprawa zarejestrowana została pod sygn. akt IV SA 2267/00. Po podjęciu z zawieszenia sprawa otrzymała numer VII SA/Wa 10/04. Pismem z dnia 30 października 2000 roku J.S. złożył również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 roku. Wniosek do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął w dniu 31 października 2000 roku. W uzasadnieniu wniosku J. S. podniósł zarzut, że M. i M. K. nie posiadali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na powiększenie swojego mieszkania kosztem powierzchni wspólnej jaką jest holi. Przedstawiona w sprawie uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej o wyrażeniu zgody na powiększenie mieszkania kosztem hollu została zdaniem J. S. sfałszowana. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jego zdaniem rażąco narusza art.3 i art.5 pkt.1.2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Dokonana przez M. i M. K. samowolna budowa powoduje bowiem niemożność zamieszkiwania w jego lokalu. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 roku, Nr [...] uznając, że decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa i nie jest obarczona wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył J.S. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 roku podtrzymując zawartą w niej argumentację. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.S. podnosząc zarzut, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego koncentruje się jedynie na wadach formalnych decyzji Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego podczas gdy rozstrzygnięcie w niej zawarte jest prawidłowe. Nadto powtórzył zarzut, iż uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej zezwalająca M. i M. K. na częściowe zajęcie holu została sfałszowana. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem 157§2 i §3 kpa w zw. z art. art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz.368 ze zm.). Po wniesieniu skargi na decyzję do Sądu Administracyjnego gospodarzem sprawy staje się wyłącznie Sąd. Wyjątek od tej zasady określony był w art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz.368 ze zm.). Zgodnie z treścią art.38 ust.2 wymienionej wyżej ustawy po wniesieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję, jedynym rozstrzygnięciem jakie mógł wydać organ administracji publicznej, było rozstrzygnięcie przewidziane w tym przepisie tj. uchylenie zaskarżonej decyzji, przychylenie się w całości do zarzutów podniesionych w skardze i wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie jakiego domagała się strona wnosząca skargę. Kompetencje organu administracji publicznej po wniesieniu skargi do Sądu ograniczone były wyłącznie do tych. które wymienione były w tym artykule. Niedopuszczalnym więc było dokonywanie zmian w zaskarżonej do Sądy decyzji w innym trybie w tym także poprzez wszczęcie postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie nieważnościowe. . W wyroku z dnia 28 września 2000 roku, sygn. akt V SA 2375/ 99 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "po wniesieniu skargi do Sądu organ administracji publicznej jest uprawniony do uchylenia decyzji i orzeczenia o uwzględnieniu skargi tylko na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W świetle tego przepisu oraz przepisów art. 157 § 2 i 3 kpa nie jest natomiast dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji - po wniesieniu skargi - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji." Przepis art.38 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym posiada obecnie swój odpowiednik w art.54§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wzajemnych relacji przepisów kpa dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i art. 38 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zachowało swą aktualność. Zauważyć należy, że Sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną bada również czy zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą powodującą konieczność wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności tej decyzji. Gdyby dopuszczalne było prowadzenie postępowania nieważnościowego co do decyzji, która jest przedmiotem skargi do Sądu dochodziłoby do konkurencji w orzekaniu co do tej samej decyzji między organem administracji, a Sądem. Mogłoby to skutkować pojawieniem się różnych rozstrzygnięć co do tej samej decyzji. Prawidłowe postępowanie organu administracji publicznej winno polegać na wydaniu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Ponieważ zakaz wszczynania postępowania nieważnościowego co do decyzji, która została zaskarżona do Sądu wynika z interpretacji przepisów art. 157§2 i §3 kpa w zw. z art. art.38 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 roku oraz poprzedzającej ją jego własnej decyzji z dnia z dnia [...] grudnia 2001 roku. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2002 roku, sygn. akt I SA 1506/00 - niepublikowany). Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.c i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.l271ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło