IV SA 4400/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...]utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego. Organ wskazał, iż skarżący B. i M. P. jako najemcy budynku nie byli stronami postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. W tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili interesu prawnego o jakim jest mowa w art. 28 k.p.a., zaś przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji argumenty świadczą jedynie o posiadaniu interesu faktycznego. W tej sytuacji organy odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i M. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 690 kodeksu cywilnego oraz art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. (Dz.U. z 2001, nr 71, poz. 733 z późn.zm.) oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie ich za stronę postępowania. Podnieśli, iż zgodnie z art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów , do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Skarżący są najemcami lokalu , który ma być rozebrany, co potwierdzają złożone przez nich orzeczenia sądowe dotyczące ustalenia stosunku najmu lokalu w budynku objętym nakazem rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd administracyjny jest zatem zobowiązany do zajęcia stanowiska tylko w tym zakresie. Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z uwagi na szczególny charakter postępowania nieważnościowego, jego wszczęcie, odmiennie niż przyjął to ustawodawca w art. 61 p 3 k.p.a., wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania [ zob.: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2001r., I SA 349/00, LEX nr 55299]. Na podstawie tego przepisu orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana w tym zakresie, jest m.in. wynikiem oceny dokonanej przez organ co do zdolności osoby wnoszącej podanie do działania w sprawie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, str. 676. W badanej sprawie, co należy podkreślić, skarżący nie zostali przez organ nadzoru budowlanego uznani za strony postępowania zwykłego w sprawie nałożenia na właściciela obiektu W. F. nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) nakaz rozbiórki może być bowiem kierowany jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z akt administracyjnych oraz pism skarżących kierowanych do Sądu wynika, iż nie są oni i nie byli w dacie wydawania decyzji rozbiórkowych właścicielami, inwestorami ani zarządcami spornego obiektu. W obiekcie tym na podstawie umowy najmu zajmują lokal mieszkalny. Niewątpliwie zatem, z racji zajmowania lokalu skarżący posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką tego obiektu,. Rozważenia wymaga, czy stosownie do art. 28 k.p.a. posiadają oni interes prawny, a zatem czy mogą być stronami postępowania w przedmiocie rozbiórki. Wskazać przy tym należy, iż o tym czy ktoś ma interes prawny, przesądzają przepisy prawa materialnego. Chodzi tu o takie przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla danego podmiotu prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym w konkretnej sprawie. Z faktu, że skarżący zajmują lokal w omawianym budynku, mogą wynikać dla nich pewne prawa na tle wskazanej przez skarżących ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. , Nr 71, poz. 733 z późn.zm.). i z tego tytułu mogliby oni korzystać z uprawnień strony. Jednakże jako osoby zajmujące lokal mieszkalny w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem postępowania o rozbiórkę w trybie art. 48 prawa budowlanego, nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 48 prawa budowlanego osoby zajmującej lokal mieszkalny wynika między innymi z faktu, że według tego przepisu, decyzja wydana na jego podstawie może być skierowana jedynie do właściciela, inwestora lub zarządcy. Adresatem tej decyzji zatem nie jest najemca czy inna osoba zajmująca lokal w budynku. Zajmowanie lokalu przez osoby nie będące ani właścicielem, inwestorem ani zarządcą obiektu budowlanego, w którym lokal ten się znajduje, nie należy do przesłanek, od których uzależnia się wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie tego przepisu. Przy wydaniu takiej decyzji uwzględnia się wyłącznie przesłanki określone w art. 48 Prawa budowlanego. Skoro więc skarżący żądali wszczęcia postępowania nadzorczego powołując się na swój interes prawny w sprawie, a postępowanie wstępne wykazało, że nie posiadają oni tego interesu w tym postępowaniu oraz nie posiadali go w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to należy uznać, że decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, jak i decyzja zaskarżona są zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.