IV SA 4490/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2003 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. G. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV S.A. 4490/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...], którą udzielono J. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 107 § i kna decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi: "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji". Przedmiotowa decyzja zawiera podpis "Kierownik Referatu mgr inż J.S.". Z informacji uzyskanej z Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury [...] z dnia 30 maja 2003 r. wynika, iż w dokumentacji osobowej Referatu brak jest upoważnienia J. S. do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta [...] decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. co powoduje wyeliminowanie jej z obiegu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ustalenia organu I instancji co do braku upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Prezydenta Miasta [...] przez J. S. są prawidłowe Dowodem potwierdzającym powyższe ustalenia jest pismo Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej z dnia [...] maja 2003 r Ponieważ decyzja z dnia [...] grudnia 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. skutkuje to stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzje złożył inwestor J. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art. art. 77 § 1, 75 § 1, 89 § l j 2, 156 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego należało przeprowadzić rozprawę administracyjną i przesłuchać na niej J. S. na okoliczności posiadanego upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w okresie pełnienia funkcji Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...] oraz wyjaśnić przyczyny braku w dokumentacji osobowej Referatu ewentualnie w aktach osobowych J. S. upoważnienia do wydawania decyzji w imieniu Prezydenta miasta [...]. Trudno, bowiem założyć, iż przez wiele miesięcy pracownik urzędu administracji podejmuje i podpisuje decyzje nie mając do tego upoważnienia. Brak wzmianki o działaniu "z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]" nie pociąga za sobą automatycznie nieważności takiej decyzji. Podniesiono w skardze również błędną podstawę prawną stwierdzenia nieważności decyzji a mianowicie ewentualnie powinien to być art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest zasadna. Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Natomiast z naruszeniem przepisów o właściwości / art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. / mamy, do czynienia kiedy brak jest wyraźnego upoważnienia kierownika urzędu dla osoby, której podpis widnieje pod decyzją administracyjną. W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności było zbadanie czy J. S. pełniący funkcję Kierownika Referatu Urzędu Dzielnicowego [...] miał upoważnienie do wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych z "upoważnienia Prezydenta Miasta [...]" a tym samym czy był organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. Należy zauważyć, iż przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji trwa od 16 grudnia 1996 r., było już dwukrotnie kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny / wyroki z dnia 9 września 1998 r. i z dnia 27 listopada 2002 r. / i w dalszym ciągu organy administracji w sposób prawidłowy poprzez wnikliwą analizę i ocenę akt postępowania w trakcie, którego wydano badaną decyzję nie potrafią ustalić czy zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. czy też nie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdza, iż podstawowym dowodem na rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. jest pisemna informacja z dnia 30 maja 2003 r. o braku w dokumentacji osobowej Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno - Budowlanej Delegatury [...] upoważnienia dla J. S. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach w imieniu Prezydenta Miasta [...]. Do treści tej informacji organ podszedł bardzo wybiórczo, przyjmując jedynie do wiadomości część treści informacji, stanowi to naruszenie art. 77 k.p.a. Analizując całą treść przedmiotowego pisma należy poddać w wątpliwość tezę przyjętą przez organy administracji o braku przedmiotowego upoważnienia dla J. S. Organ I instancji powinien rozważyć kwestie przedmiotowego upoważnienia w świetle wskazanych w informacji dokumentów i aktów prawnych a w szczególności zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. w sprawie funkcjonowania Urzędu Miasta [...] i urzędów dzielnicowych w okresie wdrażania reformy samorządu terytorialnego. Należy przeprowadzić ocenę i analizę legalności powyższego aktu prawnego mając na uwadze przepisy na podstawie, których został wydany. Natomiast kwestia przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania na niej świadka J. S., mogłaby wchodzić w rachubę, gdy zajdzie konieczność dalszego wyjaśnienia sprawy po przeprowadzonej wnikliwej analizie dokumentów i aktów prawnych, o których wspomniano wyżej. Organy administracji powinny również w sposób wyczerpujący odnieść się do wyjaśnienia podstawy prawnej stwierdzenia nieważności, dotychczasowe lakoniczne sformułowania w tym zakresie naruszają art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym należy również rozważyć i zająć stanowisko, co do przedstawionego w skardze zarzutu, iż w przypadku braku upoważnienia dla Kierownika Referatu stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r. powinno być rozważane w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż w takim przypadku zachodzi naruszenie przepisów o właściwości. Zdaniem składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie rozważając tę kwestię należy mieć na uwadze stanowisko przedstawione w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r. III RN 8/96 / OSP 1997 z. 10, poz. 190/ oraz z dnia 28 czerwca 2000 r. III RN 189/99 / OSNP 2001/8/248 /, które skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w zupełności podziela. Dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie, art. art. 145 § lc, 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i 209 w/w ustawy.