IV SA 4491/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-15
Skład orzekający: Anna Żak, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, prawidłowo ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i przepisów ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 107 k.p.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony skarżącej. Zaskarżona decyzja nie zawierała konkretnego odniesienia do zarzutów dotyczących niezgodności usytuowania obiektu z przepisami technicznymi i przepisami ustawy o drogach publicznych, co uniemożliwiło sądowi ocenę sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.Stan faktyczny
Skarżący W. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku, odległości od granic, dostępu światła, a także przepisów ustawy o drogach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/ IV SA 4491/03
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu na wniosek W. P. postępowania dotyczącego zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo – usługowego z wewnętrzną instalacją gazu, na działce nr [...], obr. [...], infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...]obr. [...] przy ul. [...] w [...] – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż nie znajduje podstaw do stwierdzenia nieważności w/w. decyzji Wojewody [...].
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, o której mowa w art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy badane rozstrzygnięcie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wskazując na rażące naruszenie warunków technicznych, wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. oraz Polskich Norm.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca J. S. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo – usługowego z wewnętrzną instalacją gazu i niezbędną infrastrukturą techniczną, została wydana na podstawie ważnej decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2000 r. znak: [...]. Ponadto projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia[...] czerwca 1992 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z 13 października 1992r.
Z akt sprawy wynika, iż projektowana inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.).
Zgodnie z § 18 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, w zagospodarowaniu działki budowlanej należy zapewnić, stosowanie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, odpowiednią liczbę miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo (...).
Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych lub budowy garaży, należy dostosować do ustalonych przez właściwy organ warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne, przy zachowaniu warunków technicznych określonych w rozporządzeniu.
Z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że do projektowanego pawilonu należy przewidzieć na własnej działce miejsce parkingowe, miejsce do gromadzenia odpadów i oraz miejsce dostaw towarów.
Projekt zagospodarowania działki dla przedmiotowej inwestycji przewiduje jedno miejsce postojowe o parametrach określonych w § 21 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, usytuowane w odległości 10 m. od budynku wielorodzinnego, zgodnie z ustaleniami zawartymi w przepisie § 19 rozporządzenia.
Zaprojektowano również miejsce do gromadzenia odpadów.
Projekt budowlany został uzgodniony przez rzeczoznawców pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków Delegatura w [...].
Wobec faktu spełnienia przez inwestora wszystkich wymagań wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, warunkujących zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, w szczególności art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, właściwy organ nie mógł, zgodnie z art. 35 ust. 4 tejże ustawy odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zarzut dotyczący rażącego naruszenia odległości względem granic, ograniczenia dopływu światła dziennego do lokalu mieszkalnego budynku wielorodzinnego jest bezzasadny i w najmniejszym stopniu nie podważa zasadności podjęcia przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia z dnia [...] października 2001 r.
Jak wynika z planu zagospodarowania działki, projektowany pawilon został usytuowany zgodnie z ustaleniami § 12 ust. 4 obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zapewniono dostęp naturalnego oświetlenia do pomieszczeń mieszkalnych, przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] – zgodnie z § 13 tego rozporządzenia.
W. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, iż :
1. odległość pawilonu usługowo – handlowego od strony północnej tj. od ul. [...] do granicy działki wg projektu jak i na gruncie wynosi 1,5 mb.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. § 12 ust. 6 dopuszcza sytuowanie budynków w odległości 1,5 mb. pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki.
Zmniejszenie to dotyczy warunku wynikającego z § 12 ust. 4.2 – ściana bez otworów.
Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że projektant – inwestor nie uzyskał pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki na zmniejszenie odległości budynku od granicy, zaprojektował i wykonał ścianę z otworami okiennymi łamiąc tym samym warunki usytuowania budynku w myśl cytowanego wyżej rozporządzenia.
Projektant – inwestor otrzymał jedynie pozytywną opinię na przedmiotowe zmniejszenie odległości w stosunku do ul. [...]wydaną przez Miejski Zarząd Dróg i Zieleni a ponieważ Dyrektor MZD i Z w [...] nie posiada w swych uprawnieniach służbowych możliwości do wydawania decyzji w tej sprawie, gdyż nie reprezentuje właściciela nieruchomości gruntowej lecz wyłącznie opiniuje i uzgadnia warunki względem pasa drogowego. Prawa zarządcy dróg regulują odrębne przepisy.
Spełnienie warunków poprzez inwestora względem granic jego działki i sąsiedniej w opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest opinią błędną.
2. wydane warunki przez Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w [...] nie zawierają odległości pomiędzy spornym budynkiem a ul. [...] tj. od strony zachodniej.
Mając na uwadze kategorię ul. [...], budynek został zaprojektowany i wybudowany niezgodnie z warunkami wynikającymi z przepisów branżowych i ustawy o drogach publicznych.
Znajduje się on w obszarze skrzyżowania ulic [...]i [...] zmniejszając tym samym pole widzenia dla uczestników ruchu kołowego jak i pieszego powodując zagrożenie zdrowia lub życia. W ten sposób został naruszony interes osób trzecich, co jest sprzeczne z § 1,2,8 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r.
Przepisy jednoznacznie określają wymagane odległości dla sytuowania obiektów budowlanych przy drogach. Stanowisko w tej kwestii winien zająć zarządca ulicy [...] tj. MZD i Z na etapie uzgadniania dokumentacji projektowej.
Z materiału dowodowego wynika brak stanowiska w tej sprawie.
3. Dojazd do miejsca parkingowego wg zatwierdzonego projektu budowlanego ma się odbywać pomiędzy budynkiem pawilonu a budynkiem wielorodzinnym, powoduje to konieczność manewrowania pojazdów samochodowych na istniejących ciągach komunikacji pieszych celem skorzystania z miejsca parkingowego.
4. § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. reguluje odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów dla zapewnienia naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń z zachowaniem przepisów § 57 i 60.
W stosunku do mojego lokalu mieszkalnego nie został spełniony § 13 ust. 3, gdyż nie zostało zapewnione pole widzenia o kącie 600 z okna budynku przesłanianego.
Stwierdzenie GINB o spełnieniu warunków technicznych wynikających z § 13 w stosunku do mojego lokalu mieszkalnego jest stwierdzeniem błędnym.
5. Na skutek nie spełnienia warunku wynikającego z § 13 nie zostały spełnione warunki § 57 i 60.
6. Odległość przewodu spalinowego w projektowanym budynku od budynku wielorodzinnego, jego wysokość – wylot spalin poniżej okien budynku wielorodzinnego powoduje brak możliwości wietrzenia mieszkań z uwagi na wydobywający się z komina zapach spalin, który przedostaje się do ich wnętrza (powyższe nasila się w porze zimowej, kiedy to funkcjonuje ogrzewanie budynku). Wymagania dotyczące tej kwestii określone zostały w PN. Zatwierdzony projekt budowlany zawiera w sobie sprzeczności w tym zakresie.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że argumenty przytoczone przez W. P. nie dają podstaw do zmiany kwestionowanej decyzji.
Mając na względzie podnoszone przez skarżącego argumenty Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. wydana została zgodnie z prawem.
Podniósł, iż celem postępowania nadzorczego jest jedynie ustalenie, czy decyzja zapadła w postępowaniu zwykłym dotknięta została w momencie jej podejmowania wadą kwalifikowaną. Nie chodzi o kontynuację postępowania zwykłego, lecz tylko o weryfikację jego wyniku w nadzwyczajnym trybie.
W przedmiotowej sprawie inwestor w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę dysponował ważną decyzją Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2000 r. znak: [...].
Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] października 1992 r.
Inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.).
Inwestor przedłożył projekt budowlany wraz z dokumentami wymaganymi zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Projekt został opracowany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów i norm.
Inwestor spełnił wymagania ustalone w art. 35 ust. 1 i 2 obowiązującego Prawa budowlanego, zatem właściwy organ zgodnie z art. 35 ust. 4 tejże ustawy, nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. P. w której podnosił zarzuty jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wskazał, iż organ rozpatrzył wniosek o stwierdzenie nieważności oraz zarzutów odwołania w sposób powierzchowny i "wymijający".
Stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest charakter wymijające w stosunku do wykazanych nieprawidłowości oraz nie zawiera wiążącego stanowiska w przedmiotowej sprawie. Następnie powtórzył zarzuty jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada ta dotyczy także nadzwyczajnego postępowania jakim jest postępowanie nieważnościowe.
Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Oznacza to także, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 sierpnia 1987 r. IV SA 385/87 GAP 1987 r. nr 21, str. 40).
Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być oczywiście zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również ustosunkowanie się do tych wniosków i zarzutów odwołania w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r. I SA/Lu 21/98 niepublikowany).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie W. P. ograniczył się do wskazania oczywistych faktów, iż "inwestor w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę dysponował ważną decyzją Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2000 r. znak: [...] "projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] października 1992 r". Ogólnie podał, że "inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.). a inwestor przedłożył projekt budowlany wraz z dokumentami wymaganymi zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane."
Natomiast w zaskarżonej decyzji brak jest konkretnego odniesienia do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co uniemożliwia Sądowi ustosunkowanie się do zarzutów skargi.
W szczególności organ nie odniósł się do zarzutu odwołania, dotyczącego niezgodności usytuowania przedmiotowego obiektu przepisami techniczno – budowlanymi i przepisami ustawy o drogach publicznych usytuowania spornego budynku w stosunku do granic sąsiednich nieruchomości a także co do poprawności usytuowania przewodów wentylacyjnych (kominowych) w projektowanym budynku. Nie sposób tych odległości odczytać z projektu zagospodarowania terenu ponieważ nie zostały one w tym projekcie oznaczone.
Zgodzić się natomiast należy, ze stanowiskiem organu, iż kontrolowana decyzja nie narusza § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. Ze znajdującego się w aktach opracowania tzw. "linijki słońca" wynika, iż zostały zachowane warunki usytuowania spornego obiektu w stosunku do budynku mieszkalnego, w którym na parterze zamieszkuje skarżący, określone w 13 § 1 pkt 1. tego rozporządzenia.
Ujawnione naruszenie omówionych wyżej przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak punkcie II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło