IV SA 4603/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Cysek Sędzia NSA O. Wierzbicka asesor WSA T. Wykowski Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. i R. C. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały 2. orzeka, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Rady Miejskiej w M. na rzecz K. i R. C. 10 (dziesięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do sądu administracyjnego uchwałą z dnia [...] września 2003 r. Rada Miejska w M. odrzuciła zarzut wniesiony przez K. i R. C. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic [...] " w M.. Zarzut dotyczył przebiegu drogi [...] przez działkę nr [...], której K. i Z. C. są współwłaścicielami. Zdaniem wnoszących zarzut wybudowane później garaże spółdzielcze winny być przesunięte, bądź zawężona winna być przedmiotowa droga. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podano, że sporna droga o szerokości 8,0 m przeprowadzona została środkiem pasa terenu zawartego między zespołem garaży spółdzielczych i zespołem garaży skarżących. "Zajęcie" gruntu pod ulicę przewidziano w przybliżeniu co do jednakowej szerokości pasa postojowego przed każdym z zespołów garaży. Projektowana ulica jest niezbędnym elementem układu komunikacyjnego na "obszarze planu i stanowić ma prawny" dojazd do zespołu garaży istniejących i przewidzianych do realizacji na tym terenie, a także budynków wielorodzinnych na osiedlu spółdzielni mieszkaniowej. W złożonej skardze K. i R. C. podnieśli, iż w wydanej na ich rzecz decyzji o lokalizacji inwestycji zespołu czterech garaży na działce [...] której są właścicielami przewidziano 8- metrowy "podjazd do linii regulacyjnej do zabudowy", a droga osiedlowa wg -planu realizacyjnego miała szerokość 6 m " od końca ich działki". Po zatwierdzeniu tego planu po drugiej stronie projektowanej drogi Spółdzielnia Mieszkaniowa "Z." wybudowała garaże, bez zachowania 8 metrowego pasa postojowego. Obecnie zaś w projekcie planu dąży się do przeprowadzenia drogi środkiem pasa gruntu między obu zespołami garaży i w efekcie wkroczenia drogi na ich działkę. Takie rozwiązanie ingerujące w ich prawo własności stanowić ma "zagrożenie" dla skarżących. Wokół jest też dużo nieużytków na których można wybudować drogę dowolnej szerokości. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w M. wnosząc o oddalenie skargi poinformowała, że po wybudowaniu przez skarżących garaży nie było bezpośredniego prawnego dostępu do drogi publicznej, a jedynie dostęp do projektowanej drogi osiedlowej. Teren projektowanej drogi osiedlowej był w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." stanowiąc integralną część osiedla. Formalnie teren pod urządzenie ulicy przekazany został na rzecz Gminy Miejskiej w M. w 1998 r. Na potrzeby drogi [...] zajęto 3 metrowy pas działki skarżących. Przebieg drogi ustalono w środku 18-metrowego pasa gruntu między obu zespołami garaży i w równej odległości od każdego z nich. Projektowana droga jest niezbędnym elementem układu komunikacyjnego osiedla i pełni funkcję pasa technicznego dla istniejącej i projektowanej infrastruktury inżynieryjnej. W założeniu ma stanowić także prawny dojazd do istniejącego i projektowanego zagospodarowania terenu, w tym także do zespołu garaży skarżących. W odpowiedzi na skargę poinformowano, że Rada Miejska nie otrzymała przed wniesieniem skargi koniecznego, jej zdaniem wezwania skarżących do usunięcia "naruszenia interesu prawnego w ustawowym trybie i terminie" w związku z czym nie przerwano procedury planistycznej, a projekt planu po uwzględnieniu zmian wprowadzonych względem protestu Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej ponownie wyłożono do publicznego wglądu, skarżący zaś po wyłożeniu ponownie wnieśli identycznej treści zarzut. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z niżej podanych przyczyn. Na wstępie wypada zauważyć, iż wbrew poglądowi Rady Miejskiej w M. wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę o odrzuceniu zarzutu nie wymaga dokonania uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.) wnoszący zarzut może taką uchwałę zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Jest to regulacja szczególna w stosunku do art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym( tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i wyłączająca stosowanie normy ogólnej. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż pismo skarżących kwestionujące ustalenie projektu Planu wyłożonego do publicznego wglądu miało charakter zarzutu. Projekt planu zakładał bowiem ingerencję w sferę interesu prawnego skarżących ( przebieg drogi [...] po terenie działki, której współwłaścicielami są skarżący). O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne ( art. 24 ust. 3 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę na znaczenie właściwego sporządzenia uzasadnienia uchwały odrzucającej zarzut wskazując, iż uchybienie wymogom art. 24 ust. 3 omawianej ustawy jest wadą istotną -prowadzącą do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy. Uzasadnienie zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały nie odpowiada dyspozycji art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowani przestrzennym. Przede wszystkim podnieść należy, że zaskarżona uchwała pozbawiona jest w istocie uzasadnienia prawnego. Rolą uzasadnienia prawnego winno być wykazanie, iż w świetle przytoczonych najpierw przepisów prawa konkretna materia może być w ogóle objęta ustaleniami projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a naruszenie interesu prawnego wnoszącego zarzut nie pozostaje w sprzeczności z obiektywnym porządkiem prawnym. Tego wszystkiego brakuje w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, co stanowi już wystarczający powód jej eliminacji z obrotu prawnego. Rzeczą rady gminy w konkretnym przypadku winno być w szczególności dokonanie rozważań na gruncie dopuszczalnego zakresu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikającego z art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, po jednoznacznym ustaleniu charakteru projektowanej drogi. Na marginesie dodać tylko trzeba, iż nie jest rolą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozwiązywanie problemów wynikających z zaniedbań, czy też braków w zapewnieniu "prawnego" dostępu konkretnej działki do drogi publicznej. Temu celowi służą stosowne instytucje prawa cywilnego ( art. 145 kc). W razie zaś wykazania, że projektowana droga objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalenie jej przebiegu nie pozostaje w sprzeczności z obiektywnym porządkiem prawnym niezbędne byłoby - w ramach uzasadnienia faktycznego - wykazanie, że kwestionowane przez skarżących rozwiązanie planistyczne jest optymalne, ingerencja w prawo własności skarżących konieczna i brak było racjonalnych podstaw do uwzględnienia propozycji skarżących. Tego rodzaju rozważania połączone z analizą uwarunkowań terenowych nie mogą też pomijać oceny proporcji naruszenia różnych interesów poszczególnych podmiotów, w których ustalenia planu miałyby ingerować. W omawianym zakresie uzasadnienie faktyczne zaskarżonej uchwały należy ocenić jako zbyt ogólnikowe. Dodać tylko trzeba, że przedmiotem oceny Sądu może być tylko kontrolowany akt (w konkretnym wypadku zaskarżona uchwała) a nie późniejsze wypowiedzi organu w postępowaniu sądowym. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. art. 147 § 1, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.).