IV SA 4759/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-19

Skład orzekający: Anna Żak, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę, mimo istnienia sporu o granicę nieruchomości między inwestorem a sąsiadem, który kwestionował przebieg tej granicy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Organ administracji miał obowiązek pouczyć skarżącego o skutkach braku rozstrzygnięcia sporu granicznego, a nie tylko o możliwości wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Brak takiego pouczenia i oparcie się na dokumentach inwestora, gdy granica była sporna, stanowiło naruszenie art. 7 i 9 kpa. Ponadto, organ I instancji uchybił art. 101 § 1 kpa, nie doręczając stronom postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na budowę budynku gospodarczego z garażem. Skarżący M.W. kwestionował decyzję, podnosząc, że granica między jego nieruchomością a działką inwestora jest sporna, a postępowanie administracyjne naruszyło jego prawa. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone i przekazane do sądu cywilnego. Mimo to, sąd administracyjny uznał, że organ administracji miał obowiązek pouczyć skarżącego o skutkach braku rozstrzygnięcia sporu granicznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz M.W. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwalającej na budowę I. uchylona zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Wojewoda [...] - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...], z dnia [...] kwietnia 2002 r., zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na budowę budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...] w miejscowości H. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Przeciwnie, zdaniem Wojewody, w toku postępowania administracyjnego dokładnie wyjaśniono stan faktyczny i interesy stron postępowania. Decyzja zatwierdzająca projekt i udzielająca pozwolenia na budowę wydana została w oparciu o prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany oraz dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zawieszono przedmiotowe postępowanie wobec sygnalizowanego sporu o granicę, a organ I instancji wydał decyzję dopiero po wyjaśnieniu kwestii tego sporu. Zdaniem organu II instancji, dalsze kwestionowanie granicy przez sąsiada inwestora jest bezprzedmiotowe, bowiem dowodem potwierdzającym przebieg granic jest sporządzona przez uprawnionego geodetę mapa dla celów projektowych. Ponadto powództwo skarżącego o wydanie mu przygranicznego pasa gruntu zostało oddalone (wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].05.2001 r., [...], utrzymany wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...].11.2001 r., [...]). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący M.W. wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podtrzymał stanowisko, że zaskarżoną decyzję wydano mimo, że granica między nim a inwestorem jest sporna. Zarzucił, że w toku postępowania administracyjnego naruszono przepis art. 100 kpa, zaś powoływany wyrok nie rozgranicza spornych nieruchomości. Na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. pełnomocnik skarżącego poinformował Sąd, że postępowanie rozgraniczeniowe zakończyło się na etapie administracyjnym – decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 2004 r. Umorzono to postępowanie i przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zdaniem Sądu, skarga podlega uchyleniu w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). W toku postępowania administracyjnego doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W niniejszej sprawie, wobec stanowiska skarżącego kwestionującego przebieg granicy między jego nieruchomością i działką inwestora, organ miał szczególne obowiązki. Nie tylko powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, ale zobowiązany był do pouczenia skarżącego (art. 7 i 9 kpa). Organ miał obowiązek formalnego pouczenia nie tylko o możliwości wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego ale przede wszystkim o tym, że brak rozstrzygnięcia w takim postępowaniu spowoduje, że organ nie uwzględni stanowiska skarżącego, o biegu granicy i oprze się na opisie przebiegu granicy wg dokumentów, które przedstawił inwestor. Organ zaniechał w/w obowiązku, przewidzianego przepisami prawa (art. 7 i 9 kpa), choć jego realizacja miała istotny wpływ na wynik postępowania. Szczególnego podkreślenia w tej sprawie wymaga to, że rzeczą organu jest udzielenie stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Kiedy skarżący, w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, "dochodził rozgraniczenia" nie można było stwierdzić tylko, że w toku tego postępowania organ nie ma upoważnień do rozpoznania tego żądania. Organ był zobowiązany do pokierowania skarżącym i do wskazania, jak wyżej opisano nie tylko uprawnień ale i skutków, jeżeli nie skorzysta z tych uprawnień. Jak podkreśla Sąd Najwyższy – obowiązek informowania i wyjaśniania stronom, przez organ prowadzący postępowanie, całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy, powinien być rozumiany szeroko jak to jest tylko możliwe. Naruszenie tego obowiązku zaś powinno być wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji (wyrok z dnia 23 lipca 1992 r., III ARN 40/92). Dodatkowo Sąd dostrzega naruszenie art. 101 § 1 kpa. Postępowanie zawieszone powinno zostać podjęte postanowieniem, które wraz z uzasadnieniem podlega doręczeniu stronom i wiąże się z prawem zażalenia – organ I instancji uchybił w/w regulacji. Sąd uchylił decyzję organu II instancji, mając na uwadze jego uprawnienia merytoryczno-reformacyjne (art. 138 § 1 pkt 2 kpa). Rzeczą organu II instancji będzie na wstępie rozważenie potrzeby zawieszenia sprawy do czasu zakończenia się postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działek skarżącego i inwestora w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa wobec tego, że takie postępowanie jest w toku. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie szczególnie gdy zważyć, że projektowana inwestycja usytuowana była na granicy, której przebieg był kwestionowany przez sąsiada, ma zastosowanie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z dnia 30 sierpnia 2000 r. w sprawie II SA/Ka 2213/98. zgodnie z nim o ile rozgraniczenie nieruchomości nie zostało dokonane, nie sposób przyjąć, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne w świetle art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie powołanych wyżej przepisów prawa. Sąd w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w trybie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło