IV SA 5104/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi T.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie pierwotnego stanu wody I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Wójt Gminy R. po rozpatrzeniu wniosku T.J. na podstawie art. art. 36, 38 ust.l, 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo wodne / Dz. U. nr 38, poz. 230 ze zm. / nakazał J.S. zam. [...] przywrócenie stanu pierwotnego wody na gruncie przez zlikwidowanie przetamowań przy przepuście pod drogą w sąsiedztwie działki nr [...] położonej w G. oraz odtworzenie istniejącej bruzdy w rejonie zabudowań w terminie do dnia 30 października 2001 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J.S. w bieżącym roku dokonał nasypania niewielkiej ilości ziemi przegradzającej odpływ wody w rejonie zabudowań, wykonane przetamowanie / w sąsiedztwie istniejącego przepustu / nie zezwala na właściwy odpływ wód opadowych, które podtapiają grunty sąsiednie, budynki i drogę wzdłuż wsi. Powyższe ustalenia dotyczą działki [...] której właścicielem jest J.S. i jednocześnie wyczerpują treść art. 50 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne. Decyzja powyższa stała się ostateczna. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu wniosku J.S. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom przewidzianym powołanymi w niej przepisami Prawa wodnego, więc nie można mówić o jakimkolwiek rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast drobne uchybienia proceduralne, jakich dopuścił się organ I instancji przy doręczaniu zawiadomień o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie również nie mieszczą się w pojęciu "rażącego naruszenia prawa". Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3, 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy uchyliło w całości w/w decyzję oraz stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2001 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie, jaki był dotychczasowy stan wody na gruncie J.S., ani też czy stan ten trwał przez okres krótszy niż 5 lat oraz czy został zmieniony działaniem właściciela gruntu, nie zostały, zatem stwierdzone przesłanki określone w art. 50 Prawa wodnego. Ponadto organ I instancji naruszył zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe stanowi, że organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Podniesiono także, iż obecnie zmieniły się przepisy i obowiązuje ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm. /, które w art. 30 przewiduje możliwość zawarcia ugody w przypadku zgodnej woli właścicieli gruntów. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniósł T.J. zarzucając, iż zaskarżona decyzja jest bardzo krzywdząca dla niego i całego społeczeństwa wsi G.. Nie może on odpowiadać za fałszerstwa dokumentacji, których dopuścił się poprzedni Wójt Gminy R. ponadto nie rozumie, jakie fakty zaistniały pomiędzy 6 sierpnia 2003 r. a 23 października 2003 r., że spowodowały wyeliminowanie decyzji z dnia [...] września 2001 r. z obiegu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.. Wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Ponadto podano, że w postępowaniu nieważnościowym, w jakim toczyło się przedmiotowe postępowanie organ nie bada kwestii merytorycznych tylko kwestie, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest zasadna. Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wywodzi fakt "rażącego naruszenia prawa" z niewykazania przez organ I instancji podstaw uzasadniających zastosowanie treści art. 50 Prawa wodnego z 1974 r. Przede wszystkim stwierdza się, iż nie ustalono jak długo istniała bruzda na gruncie, gdyż wszyscy uczestnicy rozprawy potwierdzają jej istnienie, lecz nie wiadomo od jak dawna oraz nie ustalono czy działanie J.S. było samowolne i szkodliwie wpłynęło na nieruchomość sąsiednią. Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę nie zwróciło uwagi na wyjaśnienia K.W., T.J., J.B., F.P. , J. M. i zawarte w protokole rozprawy z dnia 10 maja 2001 r. po zapoznaniu się, z którymi nie można mieć wątpliwości o czasookresie istnienia bruzdy. Również w swoim piśmie z dnia 27 września 2001 r. J.S. przyznaje, iż wysypał niewielką ilość ziemi w rejonie zabudowań a, że jego zdaniem to nie miało wpływu na zmianę stosunków wodnych to wyłącznie jego subiektywna ocena. Inny stan faktyczny potwierdzają: opinia z dnia 10 kwietnia 2003 r. T. G. oraz protokół ż dnia 21 maja 2003 r. Powyższe dowody nie pozwalają na przyjęcie, że organ I instancji naruszył dyspozycję art. 50 Prawa wodnego a zdaniem składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żadne znane sposoby czy też metody logicznego rozumowania, analizy nie pozwalają na przyjęcie, że w postępowaniu przed organem I instancji zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast przedstawiona argumentacja, co do naruszeń prawa formalnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytacza wyłącznie ogólne sformułowania, nieodnoszące się konkretnie do postępowania przed organem I instancji i to właśnie stanowi przykład naruszenia przez organ odwoławczy treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie i nie wskazanie konkretnych naruszeń prawa formalnego, któryby mogły zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Przytoczenie nowych przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne i stwierdzenie, że powinny mieć zastosowanie w postępowaniu przed organem I instancji to wyłącznie interpretacja składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. nieznajdująca żadnej podstawy prawnej, gdyż jak wynika z treści art. 220 nowej ustawy weszła ona w życie 1 stycznia 2002r. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy