IV SA 711/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-18
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Andrzej Gliniecki, Halina Kuśmirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeśli inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki, mimo że skarżący podnoszą naruszenie zakazu dokonywania nakładów na nieruchomość orzeczonego przez sąd cywilny?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego, jest związany wyłącznie wykonaniem przez inwestora nałożonych na niego obowiązków. Kwestia ewentualnego naruszenia zakazu dokonywania nakładów na nieruchomość orzeczonego przez sąd cywilny nie jest przedmiotem oceny organu administracyjnego ani sądu administracyjnego, a może być dochodzona jedynie przed sądem cywilnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na wznowienie robót remontowych. Skarżący podnosili, że organ administracyjny pominął postanowienie sądu cywilnego zakazujące dokonywania nakładów na nieruchomość oraz że remont stanowił samowolę budowlaną zagrażającą życiu. Sąd administracyjny rozpatrywał również kwestię legitymacji procesowej jednego ze skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi S. B. i M. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skarg S. B. i M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych skargi oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku, udzielił E. P. i K. P. pozwolenia na wznowienie robót remontowych na piętrze budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na posesji przy ul. [...] w [...]
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny powołał się na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. nakładającej na E. P. obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej robót budowlanych wykonanych przy remoncie lokalu na piętrze i nadbudowie nad istniejącą nadbudówką budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] wraz z oceną wykonanych robót.
W dniu 2 grudnia 2002 r. inwestor złożył uzupełnioną dokumentację wykonaną przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. Korzystając więc z uprawnień z art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego zezwolono na dokończenie robót zgodnie z przedstawioną przez inwestora dokumentacją (obróbki blacharskie, dokończenie instalacji grzewczej, elektrycznej oraz prac malarskich). Do robót remontowych dachu inwestor będzie mógł przystąpić po opracowaniu dokumentacji projektowej i uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli S. B. i M. D.i podnosząc, iż organ administracyjny pomija postanowienie Sądu cywilnego zakazujące dokonywanie nakładów na nieruchomość. Ponadto wykonywany remont stanowiący samowolę budowlaną zagraża życiu odwołujących (dobudowa nad wejściem) i powoduje pęknięcia budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w pełni pogląd zawarty w decyzji organu I instancji. Wykonanie przez inwestora obowiązku dostarczenia dokumentacji nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obligowało organ I instancji do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
Skargi na tę decyzję złożyli S. B. i D. M..
Skarżący ponownie powołali się na postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 15.10.1999 r. zakazujące E. P. dokonywanie nakładów na nieruchomość przy ul. [...].
W dniu 18.12.2000 r. Wydział Architektury Gminy [...] przesłał wniosek inwestorów o pozwolenie na użytkowanie samowoli budowlanej do rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. wniosek ten nie został dotychczas rozpatrzony, a "samowola budowlana jest użytkowana".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ewidentne jest, że prace remontowe prowadzone na terenie posesji przy ul. [...] w [...] wykonywane były bez wymaganego pozwolenia na ich budowę. Wykonanie prac remontowych polegających na m.in. wybiciu otworu dziennego na klatce schodowej, nadbudowie parterowej przybudówki oraz wyburzeniu na piętrze 1m ściany konstrukcyjnej, a w jej miejscu wykonanie podciągu - stanowiło wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu. Do takich prac nie mają zastosowania przepisy art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.).
Uznanie przez organ samowolnego wykonania robót budowlanych spowodowało wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. wstrzymującego roboty budowlane, a następnie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., którą nałożony został na inwestora obowiązek dostarczenia do 31.06.2000 r. dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej robót remontowych w przedmiotowym obiekcie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu, wyznaczył nowy termin do dnia 15.12.2000 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Podnieść należy, że decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2002 r. sygn. akt IV SA 2633/01 oddalił skargę na powyższą decyzję.
Prawidłowość postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie art. 50 i 51 w/w ustawy Prawo budowlane z 1994 roku nie może więc budzić wątpliwości.
Wobec wykonania przez inwestora nałożonego obowiązku, organ nadzoru budowlanego wydał następnie na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy – decyzję o wznowieniu robót budowlanych, będącą przedmiotem oceny Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Decyzja o wznowieniu robót budowlanych jest zdeterminowana treścią wcześniejszego postanowienia o wstrzymaniu prac budowlanych i decyzji nakładającej obowiązki na inwestora.
Przepis art. 51 ust. 1a w/w ustawy Prawo budowlane określa, iż "po wykonaniu obowiązku o którym mowa w ust. 1 pkt 2 właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych". A więc wykonanie nałożonych uprzednio na inwestora obowiązków jest jedynym kryterium oceny organu odnośnie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W niniejszej sprawie nałożony na inwestora obowiązek został wykonany. Co prawda organ administracyjny zwracał przysłaną dokumentację, nakazując jej uzupełnienie, jednakże po wykonaniu zaleceń uznał wykonanie całości zobowiązania inwestora. Skarżący nie kwestionowali tej okoliczności.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie mógł na gruncie art. 51 ust. 1a ustawy podjąć decyzji o innej treści niż udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Główny zarzut skargi to powołanie się na treść postanowienia Sądu Rejonowego [...] wydanego w dniu 15 października 1999 r. w sprawie [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności, zakazującego E. P. dokonywania nakładów na nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] poza nakładami koniecznymi do utrzymania substancji budynku na czas trwania postępowania działowego.
Zły stan techniczny budynku przy ul. [...] jest w sprawie bezsporny. Z pewnością szereg prac wykonywanych w tym obiekcie miało za zadanie zabezpieczyć stan budynku. Jednakże ani do organów administracyjnych, ani też do Sądu administracyjnego nie należy ocena, czy prace wykonywane przez inwestora mieszczą się w zakresie nakładów koniecznych wyszczególnionych w postanowieniu sądu cywilnego, czy też je przekraczają i w stosunku do których robót budowlanych przekroczenie to występuje.
Jak podniósł to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.01.2003 r. sygn. akt IV SA 523/01 "ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 roku polega na doprowadzeniu wykonywanych prac do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego"
Zdaniem obecnego składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pogląd ten ma pełne zastosowanie do dalszego stadium postępowania, (jakim jest przepis art. 51 ust. 1a –) dotyczącego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ewentualne naruszenie zakazu określonego przez sąd powszechny, mające znaczenie dla praw współwłaścicieli może być dochodzone jedynie przed sądem cywilnym.
W toku rozprawy sądowej została zakwestionowana legitymacja procesowa skarżącego M. D. Uczestniczył on w toku poprzednich postępowań administracyjno-sądowych po oświadczeniu iż jest on współwłaścicielem przedmiotowego budynku na podstawie umowy notarialnej rozszerzającej małżeńską wspólność ustawową na majątek odrębny żony S. B. Skarżący został zobowiązany do przedstawienia dokumentu (aktu notarialnego) z którego wynika jego prawo do nieruchomości przy ul. [...] w [...] do dnia publikacji wyroku w niniejszej sprawie. Choć skarżący w wymaganym terminie przedstawił szereg pism, żadne z nich nie przedstawia tytułu prawnego M. D. do przedmiotowego budynku.
Akta sprawy w szczególności decyzja z dnia [...].09.1998 r. ustanawiająca prawo wieczystego użytkowania nieruchomości wskazują, iż do daty zawarcia w 1999 r. związku małżeńskiego S. B. z M. D., współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] byli w 6/8 S. B.oraz po 1/8 E. P. i J. D.
Aktem notarialnym z dnia 12.10.1999 r. udział J. D. w tej nieruchomości został darowany siostrzenicy K. P.
Wobec niedostarczenia dokumentów przez M. D. Sąd administracyjny uznał, iż tylko S. B., E. P. i K. P. są współwłaścicielami nieruchomości. M. D. nie ma wiec legitymacji do występowania w tym postępowaniu na prawach strony. Dlatego też jego skarga została oddalona z przyczyn formalnych, natomiast skarga S. B. z podanych wyżej przyczyn merytorycznych na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło