IV SA 832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Sędziowie WSA Leszek Kamiński,, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi K. P., B. i J. P. oraz T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., wydaną na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36a ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zatwierdził zamienny projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę hali magazynowej na opakowania wielokrotnego użytku dla potrzeb rolnictwa) na działce nr ewid. [...] we wsi [...] gm. B. przy ul. [...], z zachowaniem m.in. warunku rozpoczęcia budowy po wykonaniu rozbiórki obiektów objętych prawomocnymi decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego: 1. nr [...] z dnia [...] października 2002 r. 2. nr [...] z dnia [...] października 2002 r. 3. nr [...] z dnia [...] października 2002 r. W uzasadnieniu organ podał, iż inwestorzy B. i P. K. w listopadzie 2000 r. wystąpili z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę hali magazynowej, przedstawiając decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w związku z czym decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. udzielono pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji. Po wydaniu tej decyzji sąsiedzi inwestorów K. P., J. i B. P. oraz T. P. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, gdyż nie brali udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Organ wznowił i przeprowadził postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał w dniu [...] kwietnia 2001 r. decyzję na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 kpa. Następnie w dniu 8 czerwca 2001 r. inwestorzy złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na budowę hali magazynowej wg projektu zamiennego. Decyzja ta wydana została w dniu [...] lutego 2002 r. na podstawie art. 155 kpa w zw. z art. 34 ust. 4 i 36a Prawa budowlanego. W wyniku wniesionego przez skarżących odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchylił ją i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż inwestorzy przedstawiając projekt zamienny, polegający na dwukrotnym powiększeniu powierzchni hali magazynowej w stosunku do projektu pierwotnego, powinni uzyskać nową decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzję taką inwestorzy otrzymali w dniu [...] kwietnia 2001 r. i jest ona ostateczna. Ponieważ inwestorzy spełnili wszystkie wymogi wynikające z prawa budowlanego udzielono pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a Prawa budowlanego. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż co prawda na działce nr [...] na której ma być realizowana inwestycja znajdują się obiekty budowlane, co do których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzje nakazujące ich rozbiórkę, to jednak są one jeszcze nieprawomocne w związku z czym w sprawie nie ma zastosowania art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza B. wnieśli K. P., J. i B. P. oraz T. P. Wskazali, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 36a Prawa budowlanego, bowiem nie określił konkretnych zmian jakich dokonano w udzielonym już uprzednio pozwoleniu na budowę, nie wskazał także jaka decyzja ostateczna i w jakim zakresie ulega zmianie. Niezależnie od tego organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy na działce na której ma być realizowana inwestycja znajdują się obiekty budowlane zrealizowane w ramach samowoli budowlanej, co do których organ nadzoru budowlanego wydał trzy decyzje nakazujące ich przymusową rozbiórkę. Zdaniem skarżących organ architektoniczno-budowlany powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę do czasu ustatecznienia się nakazów rozbiórki. Organ tymczasem wydając decyzję na podstawie art. 36a Prawa budowlanego zobowiązał inwestorów do wykonania rozbiórki obiektów objętych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], [...] i [...] wydanymi w dniu [...] października 2002 r., co stanowiło warunek rozpoczęcia budowy inwestycji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżących odwołania, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] listopada 2002 r. W uzasadnieniu podał, że inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].04.2001 r., wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także spełnił wszystkie wymogi wynikające z przepisów Praw budowlanego. Przedłożona dokumentacja sporządzona jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03.11.1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a przyjęte w projekcie rozwiązania nie naruszają przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli K. P., J. i B. P. oraz T. P., wnosząc o jej uchylenie a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako niezgodnych z prawem. W złożonej skardze podtrzymali argumentację przedstawioną w odwołaniu dodatkowo wskazując, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do podniesionych przez nich w odwołaniu zarzutów, co narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8 i 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 152, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły, w sposób nie budzący wątpliwości, stanu faktycznego sprawy. Podjęły zatem rozstrzygnięcia z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 kpa. Zasady te nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym. Obowiązkiem organu administracji państwowej jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Nadto zgodnie z art. 107 kpa wydana decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ ma zatem obowiązek dokładnie wskazać faktyczną podstawę rozstrzygnięcia przedstawiając swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. Podkreślić także trzeba, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Jest on tak samo, zgodnie z art. 140 kpa, jak organ pierwszoinstancyjny związany przepisami art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 kpa, a nadto ma możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, ze zarówno organ I, jak i II instancji naruszył powyższe przepisy procesowe i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy. Burmistrza Miasta i Gminy B. zatwierdzając w dniu [...] listopada 2002 r. zamienny projekt budowlany i wydając pozwolenie na budowę hali magazynowej na działce nr [...] w [...] nie ustalił, czy trzy decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].10.2002 r. orzekające rozbiórkę obiektów samowolnie wzniesionych na tej działce mają walor ostateczności. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z brzmienia tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż w sytuacji gdy decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmawiającej udzielania pozwolenia na budowę. Burmistrz Miasta i Gminy B. wydając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zawarł w niej warunek uprzedniego wykonania robót rozbiórkowych orzeczonych trzema "prawomocnymi" decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu zaś tej decyzji wskazał, że decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące rozbiórkę obiektów nie są prawomocne wobec czego w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Powyższe wskazuje, że organ w swoim rozstrzygnięciu popadł w niekonsekwencję. Pomijając okoliczność, czy taki warunek mógł być zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę i czy organ nie naruszył swojej własności, wskazać należy, iż przede wszystkim zobowiązany był wyjaśnić, czy decyzje rozbiórkowe wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., w dacie wydania pozwolenia na budowę wg projektu zamiennego, są ostateczne i czy w związku z tym można było wydać pozwolenie na budowę czy nie. Sąd w pełni podziela stanowisko strony skarżącej co do tego, że organ powinien, w zależności od poczynionych ustaleń, rozważyć zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez organy nadzoru budowlanego (art. 97 § 1 pkt 4 kpa). Nie jest bowiem dopuszczalne udzielenie pozwolenie na budowę jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z uwagi na powyższe naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 przywołanej ustawy