IV SA/Wa 1002/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-13

Skład orzekający: Anna Szymańska, Marta Laskowska-Pietrzak, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli w wyniku wstępnego badania żądania ustali, że istnieje przeszkoda przedmiotowa wynikająca z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję. Jednakże odmowa ta wymaga uprzedniej analizy treści uzasadnienia wyroku sądu, aby stwierdzić, czy zakres rozstrzygnięcia sądu obejmuje przyczyny wskazane w żądaniu stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny
J. H. zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmowną co do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S., gm. S., dotyczącej jego gruntów. Sprawa dotyczyła praw własności i ekwiwalentów gruntowych po scaleniu gruntów, które były przedmiotem wcześniejszych decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych, w tym prawomocnego wyroku NSA oddalającego skargę J. H. na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2007 r. i przyznał z budżetu WSA w Warszawie na rzecz adwokata kwotę 240 zł oraz 52,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2007 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. z [...] stycznia 2003 r. zatwierdzającą projekt scalenia części gruntów wsi S., gm. S., w odniesieniu do gruntów wydzielonych dla J. H. Powyższe decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nieformalną umową kupna sprzedaży C. H. - ojciec J. H. nabył w 1956 r. nieruchomość rolną oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...], o powierzchni [...] ha, położoną we wsi S., gm. S. Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z [...] lutego 1970 r. ww. nieruchomość rolną C. H. przejęto na własność Państwa. W uzasadnieniu decyzji podano, że przedmiotowej nieruchomości rolnej C. H. już nie użytkował i leżała ona odłogiem, a on sam wyjechał ze wsi S. i zaprzestał interesować się jej zagospodarowaniem. Decyzją Naczelnika Powiatu we W. z dnia [...] listopada 1974 r. zostało podjęte z urzędu postępowanie scaleniowe wszystkich gruntów położonych na obszarze wsi S., gm. S. W wyniku scalenia ekwiwalent za byłe grunty C. H. przejęte na własność Skarbu Państwa oznaczone przed scaleniem jako działki nr [...] i nr [...], o pow. [...] ha, został wydzielony w kompleksie gruntów państwowych, natomiast w granicach tych działek przejętych na własność Skarbu Państwa, zostały wydzielone w ramach należnego ekwiwalentu grunty zamienne innym rolnikom za ich grunty posiadane przed scaleniem. I tak dla M. i J. małż. U., w zamian za ich grunty objęte scaleniem oznaczone jako działki nr [...],[...] i [...], o powierzchni [...] ha oraz udział w ½ części działki nr [...] o pow. [...] ha, wydzielono należny ekwiwalent gruntowy w działce nr [...], o pow. [...] ha, który zlokalizowany został właśnie w granicach byłych gruntów C. H. przejętych na własność Skarbu Państwa. Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 Projekt scalenia gruntów wsi S., gm. S., o ogólnym obszarze 441,06 ha, został zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. Po przeszło dwudziestu latach od zakończenia postępowania scaleniowego C. H. działający przez pełnomocnika J. H. wystąpił z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. w części dotyczącej gruntów przejętych na własność Skarbu Państwa decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lutego 1970 r., stanowiących działki oznaczone numerami [...] i [...], o pow. [...] ha, w granicach których w wyniku scalenia gruntów zostały wydzielone M. i J. małż. U. jako grunty ekwiwalentne za ich grunty posiadane przed scaleniem. Zażądał również wydzielenia należnego mu ekwiwalentu gruntowego w granicach posiadanych działek sprzed scalenia. W uzasadnieniu wniosku C. H. podał między innymi, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] października 1998 r., sygn. akt [...], stwierdził, że H. C. z dniem 4 listopada 1971 r. nabył nieodpłatnie z mocy samego prawa własność nieruchomości położonej we wsi S., o pow. [...] ha, stanowiącej działki oznaczone przed scaleniem nr [...] i nr [...]. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z [...] maja 1999 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] września 1975 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S., gm. S., w części dotyczącej gruntów należących do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (działki nr [...] i nr [...]), Skarbu Państwa (działka nr [...]) oraz gruntów wydzielonych dla M. i J. małż. U. (działka nr [...]). W uzasadnieniu decyzji Minister podał między innymi, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 1998 r. właścicielem gruntów położonych we wsi S., oznaczonych przed scaleniem jako działki nr [...] i nr [...], o pow. 5,90 ha, w dacie wydania decyzji z dnia [...] września 1975 r., stał się C. H., a nie Skarb Państwa, jak przyjęto wtedy w toku scalenia na podstawie zaskarżonej przez wnioskodawcę decyzji PPRN w B. z dnia [...] lutego 1970 r., orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa jego nieruchomości rolnej. Uznał, że dla C. H. w Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 wyniku scalenia gruntów wsi S. nie wydzielono należnego ekwiwalentu gruntowego, w zamian za jego grunty, o pow. [...] ha, co rażąco naruszyło art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, który określał, że każdy uczestnik scalenia otrzymuje, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Podał też, że wychodząc naprzeciw żądaniom C. H., odnośnie wydzielenia mu jego gruntów w granicach sprzed scalenia, [...] Urząd Wojewódzki Oddział Zamiejscowy w B., dokonał niezbędnych uzgodnień z zainteresowanymi stronami i przy piśmie z dnia 14 kwietnia 1999 r. nadesłał do Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oświadczenie M.i J. małż. U., że wyrazili oni zgodę na wydzielenie dla C. H. należnego mu ekwiwalentu gruntowego na jego dawnych gruntach, aktualnie użytkowanych przez nich, w działce nr [...], o pow. [...] ha, w zamian za wydzielenie im należnego ekwiwalentu gruntowego w działce nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa i działce nr [...] należącej do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Mimo tych korzystnych dla C. H. rozstrzygnięć nie zgodził się on z decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] maja 1999 r. i wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia, że działka nr [...] należała do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz, że działka nr [...] została wydzielona w wyniku scalenia dla M. i J. małż. U. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] maja 1999 r., uznając zarzuty za bezpodstawne. Uznał mianowicie, że M. i J. małż. U. na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] października 1975r. wydanego przez Naczelnika Gminy S., byli właścicielami nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi S. numerami działek [...],[...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha, za które w wyniku scalenia należało im wydzielić ekwiwalent gruntowy. W wyniku scalenia gruntów wsi S., M.i J. małż. U., w zamian za posiadane przed scaleniem grunty wydzielono im należny ekwiwalent gruntowy w działce nr [...], o pow. [...] ha. Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 Na powyższe decyzje C. H. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że działka nr [...], o pow. [...] ha, nie stanowi własności J. U. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2000r., sygn. akt II SA 2444/99, oddalił skargę C. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 1999 r. W następstwie decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1999 r. Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2003r. zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi S., w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...] i [...], o ogólnym obszarze [...] ha, wykazany na mapach oraz rejestrach pomiarowo-szacunkowych gruntów. W wyniku tego scalenia J. H., jako następcy prawnemu C. H., w zamian za posiadane przed scaleniem grunty oznaczone jako działki nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha i wartości porównawczej 231,90 jednostek szacunkowych, wydzielono grunty zamienne, w granicach sprzed scalenia, w działkach nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha i wartości porównawczej 234,03 jednostek szacunkowych. Natomiast M. i J. małż. U., w zamian za posiadane przed scaleniem grunty oznaczone jako działki nr [...],[...] i [...], o pow. [...] ha i wartości porównawczej 216,85 jednostek szacunkowych, wykazane w akcie własności ziemi oraz udział w Vi części działki nr [...], o pow. [...] ha i wartości porównawczej 27,25 jednostek szacunkowych, wydzielono grunty zamienne w działkach nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha i wartości porównawczej 230,47 jednostek szacunkowych. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa - obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem oznaczone jako działki nr [...] i nr [...], o pow. [...] ha i wartości porównawczej 1224,00 jednostek szacunkowych (po wydzieleniu M. i J. małż. U. należnego ekwiwalentu gruntowego w działkach nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha i wartości porównawczej 230,47 jednostek szacunkowych), wydzielono grunty zamienne w działkach nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha i wartości porównawczej 1056,39 jednostek szacunkowych. Skarbowi Państwa, w zamian za posiadane grunty przed scaleniem w działce nr [...], o pow. [...] ha i wartości porównawczej 144,35 jednostek szacunkowych, wydzielono grunty zamienne też w działce nr [...], o pow. [...] ha i wartości porównawczej 144,22 jednostek szacunkowych. Działkę nr [...] pozostawiono w Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 stanie dotychczasowym z uwagi na fakt, że znajdujące się na przedmiotowej działce budynki gospodarskie, zgodnie z aktem notarialnym z dnia 16 lipca 2002 r., zostały sprzedane M. i J. małż. U. Od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2003r. odwołał się J. H. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które decyzją z dnia [...] marca 2003 r., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Z akt sprawy wynika także, że na skutek skargi J. H. prawidłowość wyżej wymienionych decyzji była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 489/03, skargę oddalił. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 497/05, po rozpoznaniu kasacji J.H. od wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r., w przedmiocie scalenia gruntów, skargę kasacyjną oddalił, przez co postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Po prawomocnym zakończeniu postępowania scaleniowego J. H. wystąpił z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] marca 2003 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2003 r. zatwierdzającej projekt scalenia części gruntów wsi S., gm. S. oraz o umorzenie w całości postępowania scaleniowego w odniesieniu do jego gruntów, oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku podał m.in., że Starosta [...] bez podstawy prawnej wszczął postępowanie scaleniowe w odniesieniu do jego gruntów, ponieważ grunty te stały się jego własnością w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Zdaniem J. H., Starosta [...] powinien jedynie wydać mu jego grunty w celu władania i użytkowania, a nie obejmować je postępowaniem scaleniowym. Dalej J. H. podał, że "skierował do Sądu Rejonowego w B. pozew przeciwko Staroście [...] o wydanie nieruchomości rolnej w granicach działek nr [...] i nr [...], o pow. [...] ha, wobec czego postępowanie administracyjne podlega umorzeniu z powodu bezprzedmiotowości". W ocenie Ministra, J. H. w uzasadnieniu swojego wniosku nie podał natomiast żadnej okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 kpa). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku decyzją z [...] lutego 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2003 r., zatwierdzającą projekt scalenia części gruntów wsi S., gm. S., w odniesieniu do gruntów wydzielonych dla skarżącego. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r, sygn. akt II OSK 497/05, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2004 r., w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r., skargę kasacyjną oddalił, przez co postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Powołując treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ uznał, iż obecnie niedopuszczalne jest ponowne merytoryczne badanie przez organ wniosku J. H. o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. - zaskarżoną obecnie przez J. H. do Sądu - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu powtórzył, iż prawidłowość postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia części gruntów wsi S., gm. S., w odniesieniu do gruntów wydzielonych dla J. H., zatwierdzonego w pierwszej instancji decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., a następnie w drugiej instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r., stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 497/05. A zatem przeprowadzone nowe postępowanie w trybie nadzwyczajnym zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Minister uznał, iż wystąpiły okoliczności czyniące niedopuszczalnym ponowne merytoryczne badanie przez organ wniosku J. H. o stwierdzenie Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 nieważności zaskarżonych decyzji (art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W skardze J. H. podniósł, iż zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie "fałszywych" dokumentów tj. takich których nieważność już stwierdzono. Skarżący wymienił szczegółowo decyzje, które zostały wyeliminowane już z obrotu prawnego, wskazując, iż organ nie wziął tych okoliczności pod uwagę. Wskazał nadto, iż toczą się kolejne postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł, iż M. i J. U. nie są, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie stronami postępowania, ich prawa do działek nr [...] i [...] "wygasły" już kilka lat temu, a istniały wyłącznie na podstawie "fałszywych decyzji administracyjnych". Skarżący podał nadto, iż Minister bezprawnie włączył do postępowania scaleniowego działki nr [...] oraz [...], które nie mają nic wspólnego z działkami nr [...] i [...], które przysługiwały C. H., a obecnie skarżącemu. Ponadto do prowadzonego scalenia zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Starosta [...] samowolnie włączył działki nr [...],[...],[...] i [...], a w wyniku scalenia z 2002 r. M. i J. U. otrzymali udział w działkach nr [...] i [...] oraz utrzymali prawo do działek nr [...],[...],[...] i [...]. Takie działanie było, zdaniem skarżącego, "okradaniem majątku państwowego oraz fałszowaniem dokumentów". Dodatkowo skarżący podniósł, iż organ prowadząc postępowanie naruszył art. 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2007r. naruszają przepisy postępowania, które to naruszenie mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnioskodawca J. H. w piśmie z dnia 2 października 2006r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003r. Poza sporem pozostaje, że na tę decyzję J. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, która została oddalona wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2006r. oddalił skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Chodzi w tym przypadku nie tylko o związanie sentencją rozstrzygnięcia, ale też oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia. W motywach wyroku przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, to jest ustalenie, co wziął pod uwagę sąd wydając rozstrzygnięcie określonej treści. Oceny te dotyczą zgodności lub niezgodności z normą prawną zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Sąd rozstrzyga więc w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.) W związku z powyższym pamiętać należy, że prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia ( art. 171 P.p.s.a.). Z art. 170 P.p.s.a. wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Zgodzić się należy z zapatrywaniem wyrażonym w doktrynie prawa postępowania administracyjnego, że utrzymanie w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią przez sąd administracyjny skargi zamyka organom administracji legitymowanym do uruchamiania nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego ( por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 515). Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 W takiej sytuacji, niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia , wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczności takie powodują, że wydany wyrok zamyka organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela zapatrywanie prawne wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarte w uchwale z dnia 7 grudnia 2009r.( I OPS 6/09), iż " żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na która skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania ( art. 157§ 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali, wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku żart. 156 § 1 k.p.a." Mając na względzie powyższe rozważania prawne stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że skoro decyzja ta była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, to wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania winien być rozpoznany poprzez odmowę wszczęcia postępowania. Organ nie dokonał wstępnej analizy żądania, a z uzasadnienia decyzji nie wynika, by zapoznał się z treścią uzasadnień obydwu przytoczonych wyżej wyroków, po to aby stwierdzić, czy oceny prawne sądów, mające przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym. Takie automatyczne przyjęcie przez organ, że zapadłe rozstrzygnięcia sądowe stanowią przeszkodę prawną do nadania żądaniu dalszego biegu nie zasługują na aprobatę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić zapatrywanie prawne przedstawione powyżej i dokonać analizy żądania skarżącego w powiązaniu z treścią uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Dopiero dokonanie tej czynności pozwoli na właściwą ocenę, czy sprawie winien Sygn. akt IV SA/Wa 1002/10 zostać nadany dalszy bieg, czy też zachodzi powaga rzeczy osądzonej i niemożność procedowania w tym zakresie. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło