IV SA/Wa 1007/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-05
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Łukasz Krzycki, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uznając, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, czy osoby zameldowane stale opuściły nieruchomość dobrowolnie i trwale?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że skarżące faktycznie nie zamieszkują w spornej nieruchomości, a okoliczność ta nie była kwestionowana przez strony. Kluczową kwestią pozostaje dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu, która nie została oceniona przez organ odwoławczy, co stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie A. K. i J. K. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że osoby te nie opuściły nieruchomości dobrowolnie i trwale z uwagi na konflikt z mężem. Wojewoda uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco, czy osoby te faktycznie zamieszkują w nieruchomości. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. K. i J. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. K. oraz J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] uchylająca - na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a."] - decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie wymeldowania A. K. i J. K. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. i przekazująca sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Jak wynika z akt sprawy, na wniosek współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w R.- T. K., który wpłynął do Urzędu Gminy M. w dniu [...] stycznia 2009 r., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania A. K. i J. K. z pobytu stałego w ww. nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], Wójt Gminy M. odmówił wymeldowania ww. osób z przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). W szczególności podkreślił, iż A. K. i jej córka – J. K. nie opuściły trwale i dobrowolnie ww. nieruchomości. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą o tym, że czasowa nieobecność ww. osób w miejscu zameldowania jest spowodowana trwającym konfliktem z T. K. (mężem A. K.), który utrudnia im korzystanie z przedmiotowej nieruchomości.
Na skutek rozpatrzenia odwołania złożonego przez T. K., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony przez
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
Wójta Gminy M. jest niewystarczający dla dokonania oceny, czy A. K. i J. K. opuściły nieruchomość przy ul. [...] w R. dobrowolnie i na stałe. Konieczne jest ustalenie okoliczności opuszczenia przez A. K. i J. K. miejsca stałego zameldowania, oraz czy było ono dobrowolne czy też nie. Wyjaśnienia wymaga również, czy ww. osoby podjęły kroki prawne w celu obrony swoich praw do przebywania w ww. nieruchomości.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] (znak: [...]) Wójt Gminy M. odmówił wymeldowania A. K. i J. K. z pobytu stałego z budynku położonego przy ul. [...] w R..
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że A. K. i J. K. faktycznie nie zamieszkują w budynku przy ul. [...] w R.. W toku postępowania same potwierdziły ten fakt w swoich zeznaniach. Ponadto fakt ten został potwierdzony w trakcie kontroli meldunkowej oraz w trakcie oględzin budynku. Jednakże, zdaniem organu, brak jest podstaw do wymeldowania ww. osób, bowiem A. K. i J. K. nie opuściły dotychczasowego miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny i trwały. Przyczyną opuszczenia ww. nieruchomości był głęboki, trwający kilka lat, konflikt między ww. osobami a T. K., czego efektem jest wytaczanie wzajemnych oskarżeń, interwencje policji i toczące się postępowania karne.
Organ zauważył nadto, że w zebranym materiale dowodowym brak jest informacji, że A. K. i J. K. występowały do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania. Zebrane dokumenty wskazują również, iż ww. osoby nie zostały przez T. K. usunięte siłą z przedmiotowej nieruchomości, np. poprzez wyrzucenie rzeczy. Posiadają bowiem klucze do nieruchomości, mają do niej dostęp, mogą przebywać w swoim domu, jednak wiąże się to z ryzykiem narażania się na kolejne awantury i obelgi ze strony T. K., co w rezultacie mogłoby doprowadzić do tragedii. Według twierdzeń A. K. i J. K. nie zrezygnowały one z zamieszkania w nieruchomości przy ul. [...] w R., jednak ze względu na naganne zachowanie T. K. oraz stan pomieszczeń, które zostały pozbawione ogrzewania, prądu i
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
ciepłej wody - nie mają one możliwości dalszego tam zamieszkiwania i normalnego funkcjonowania.
W odwołaniu od ww. decyzji T. K. wniósł o jej uchylenie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez: uznanie wyjaśnień, jakie złożyła A. K. i J. K., poprzez uznanie informacji, jakiej udzielił Komisariat Policji w M. oraz poprzez nieobiektywne a wręcz stronnicze przeprowadzenie postępowania dowodowego. W uzasadnieniu zakwestionował w szczególności stanowisko organu, iż wnioskodawca znęcał się nad rodziną, a jego celem było zmuszanie A. K. i J. K. do opuszczenia miejsca stałego zameldowania pod adresem R., ul. [...]. Podniósł, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że A. K. wielokrotnie składała doniesienia w prokuraturze, w sądzie oraz na policji w sprawie zmuszania do opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Zwrócił przy tym uwagę na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2004 r. sygn. akt [...] uniewinniający oskarżonego T. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2007 r., sygn. akt [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa przeciwko T. K. wobec braku znamion czynu zabronionego z art. 207 § 1 k.k. Jednocześnie podniósł, iż nie może mieć znaczenia w sprawie dołączona przez A. K. kopia postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r. o wszczęciu dochodzenia przez KP w M. w sprawie uszkodzenia ciała A. K. przez męża T. K. w R., tj. o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. oraz kopia pisma KP w M. z dnia [...] lutego 2009 r. informująca A. K., że w sprawie zmuszania do określonego zachowania A. K. przez T. K. wszczęto dochodzenie o przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. Dochodzenia te - według wiedzy odwołującego się - nie zostały zakończone, nie podejmowano też żadnych czynności z jego udziałem. Nadto podniósł, że w aktach sprawy brak jest notatki funkcjonariusza policji z interwencji z dnia [...] czerwca 2009 r. Zauważył, że J. K. już we wcześniejszych latach była pouczana przez policję o skutkach
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
prawnych bezpodstawnego wzywania policji. Wskazał również, że A. i J. K. wyprowadziły się z domu przy ul. [...] w grudniu 2006 r. z własnej woli i od tamtego czasu wynajmują mieszkanie w R. przy ul. [...]. Zdaniem odwołującego się nie polegają na prawdzie twierdzenia organu, że dom został pozbawiony ogrzewania i energii elektrycznej. Piece są sprawne, trzeba natomiast ponieść koszty opału. Podłączenie energii elektrycznej zależy natomiast od uregulowania zaległości w Zakładzie Energetycznym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w niepełnym zakresie, a tym samym wydał decyzję w oparciu o niedostateczne dowody, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Tym samym organ odwoławczy nie jest w stanie ocenić słuszności rozstrzygnięcia wydanego przez Wójta Gminy M..
Zdaniem Wojewody, na podstawie zebranych dowodów, tj. sprzecznych wyjaśnień T. K., A. K. i J. K., ustaleń Komisariatu Policji w M. oraz oględzin spornego lokalu, Wójt Gminy M. nie dowiódł w sposób jednoznaczny i bezsporny, czy A. K. i J. K. zamieszkują w budynku przy ul. [...] w R. na stałe i czy tam koncentrują swoje życie. Przeprowadzone przez organ I instancji oględziny przedmiotowej nieruchomości nie ujawniły, czy posiadają w nim swoje rzeczy osobiste. W ocenie Wojewody [...] organ pierwszej instancji powinien w postępowaniu uzupełniającym wyjaśnić, czy przedmiotowa nieruchomość stanowi miejsce, w którym ww. osoby posiadają centrum życiowe i gdzie koncentrują swoje sprawy, tj. przyjmują wizyty członków rodziny, spożywają posiłki, stale przebywają, nocują. Zdaniem organu odwoławczego Wójt Gminy M. powinien przesłuchać bezstronnych świadków, tj. osoby zamieszkujące w sąsiedztwie oraz przeprowadzić kolejną kontrolę meldunkową w celu ustalenia czy A. K. i J. K. przebywają stale pod adresem, pod którym są zameldowane i czy posiadają tam rzeczy codziennego użytku.
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
Końcowo Wojewoda zauważył, iż skoro sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji, w myśl art. 7 k.p.a. jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu powinien zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożyły A. K. i J. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie (tzw. błąd subsumcji) i w konsekwencji wadliwe uznanie, że w świetle ustalonego stanu faktycznego nie istnieją przesłanki do odmowy wymeldowania skarżącej i jej córki.
W uzasadnieniu skarżące w pierwszej kolejności podniosły, iż w swoich wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania administracyjnego nie kwestionują faktu, że nieruchomość, w której są zameldowane trudno uznać za jedyne miejsce w którym stale przebywają. Zatem postępowanie uzupełniające, które miałby przeprowadzić organ pierwszej instancji zgodnie z zaleceniami Wojewody może jedynie potwierdzić, że skarżące w R. przy ul. [...] nie przyjmują wizyt członków rodziny, nie spożywają tam regularnie posiłków, stale tam nie przebywają, nie nocują oraz w związku z tym nie mają tam (a jeżeli mają, to w ograniczonym zakresie) rzeczy codziennego użytku.
Powołując szeroko orzecznictwo sądów administracyjnych skarżące podniosły, iż organ odwoławczy całkowicie pominął kwestię dobrowolności opuszczenia przez nie miejsca stałego zameldowania, gdy tymczasem z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, iż brak przebywania skarżących w miejscu stałego zameldowania spowodowany jest działaniami T. K., który utrudnia im życie codzienne (m.in. poprzez odłączanie ogrzewania, zakręcanie wody, pozbawianie prądu, zmianę zamków).
Okoliczności faktyczne sprawy wskazują zdaniem skarżących, iż opuszczenie przez nie lokalu przy ul. [...] nie nastąpiło dobrowolnie, lecz w drodze przymusu fizycznego i psychicznego. Z tego powodu decyzja organu pierwszej
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
instancji jest prawidłowa. Fakt prowadzenia przez Komendę Powiatową Policji w P. kolejnego postępowania przeciwko T. K. dotyczącego zmuszania do określonego zachowania wskazuje w ocenie skarżących, że podejmowały one działania zmierzające do umożliwienia im nieskrępowanego zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wskazał, iż ocena elementu dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, nie może być przeprowadzona z wyłącznym uwzględnieniem słownych deklaracji osoby wymeldowanej. Deklaracje takie powinny być weryfikowane, zwłaszcza w kontekście obiektywnych okoliczności występujących w danej sprawie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dowodzi w sposób jednoznaczny i bezsporny, że A. K. i J. K. nie opuściły spornego lokalu dobrowolnie z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania - jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi przepisami i wychodząc poza granice skargi, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] nr [...] z
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
dnia [...] kwietnia 2010 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 138 § 2, art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontrolowanej sprawie organy orzekające zobowiązane były do dokonania oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy skarżące mieszkają w spornym lokalu, a jeśli nie, to czy opuściły go w sposób trwały i dobrowolny.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Wójt Gminy M. orzekł, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o odmowie wymeldowania A. K. i J. K. z miejsca stałego zameldowania pod adresem ul. [...] w R. uznając, iż opuszczenie spornego lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W postawie prawnej powołał art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
Jako przyczynę wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] wskazał brak wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji "w sposób jednoznaczny i bezsporny, czy A. K. i J. K. zamieszkują w budynku przy ul. [...] w R. stale i tam koncentrują swoje życie". Uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność, czy A. K. i J. K. pod ww. adresem stałego zameldowania "przyjmują wizyty członków rodziny, spożywają posiłki, stale przebywają, nocują oraz czy posiadają tam swoje rzeczy osobiste". Tymczasem okoliczność ta, jak wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r., nie budziła wątpliwości organu pierwszej instancji, który wprost wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że A. K. i jej córka Joanna faktycznie nie zamieszkują w przedmiotowej nieruchomości. Podkreślił, iż fakt ten potwierdzają zarówno wyjaśnienia samych zainteresowanych, jak i wyniki oględzin przeprowadzone w przedmiotowym budynku. Ustalenia organu pierwszej instancji - jak wynika z akt sprawy - nie zostały zakwestionowane przez A. K. i jej córkę J.. Co więcej, z treści skargi skierowanej do Sądu wprost wynika, że w budynku przy ul. [...] w R. skarżące nie zamieszkują, nie przyjmują również wizyt członków rodziny, nie spożywają posiłków, stale tam nie przebywają, nie nocują oraz w związku z tym nie mają tam - a jeżeli, to w ograniczonym zakresie - rzeczy codziennego użytku. Skarżące, nie kwestionują również faktu wynajmowania mieszkania, podkreślają jednak, że jest to podyktowane brakiem możliwości nieskrępowanego zamieszkiwania w domu przy ul. [...].
Skoro zatem okoliczność braku zamieszkiwania skarżących pod adresem stałego zameldowania, ustalona przez organ pierwszej instancji, nie jest przez skarżące kwestionowana, nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym to właśnie ustalenie wskazanej okoliczności wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Tym samym, zdaniem Sądu, uchylenie decyzji Wójta Gminy M. w trybie art. 138 § 2 k.p.a. z przyczyn zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znajduje podstaw faktycznych ani prawnych.
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
Jak już powyżej wskazano, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Skoro fakt opuszczenia przez skarżące lokalu przy ul. [...] w R. jest bezsporny, kluczową w sprawie pozostaje kwestia, czy skarżące opuściły przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny. Ocena ww. przesłanek pozostała jednak całkowicie poza rozważaniami Wojewody [...], co słusznie podnoszą skarżące w motywach skargi. Organ odwoławczy, co podkreślić należy, nie tylko nie dokonał oceny ustaleń organu pierwszej instancji z perspektywy przesłanek trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżące spornego lokalu, lecz również w żaden sposób nie ustosunkował się do argumentacji odwołania naruszając tym samym art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczyć należy, że argumentacja T. K. zawarta w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji sprowadza się do twierdzenia, że skarżące opuściły lokal przy ul. [...] z własnej woli, z zamiarem zerwania z nim dotychczasowych związków, a podjęte przez skarżące środki prawne nie doprowadziły do uznania działań T. K. za bezprawne.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] dnia [...] kwietnia 2010 r., wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Bezzasadnie bowiem organ odwoławczy uznał, iż ponownego wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji wymaga kwestia czy skarżące zamieszkują, czy też nie, w spornym lokalu przy ul. [...] w R., w sytuacji, gdy okoliczność ta nie jest kwestionowana przez strony postępowania.
Sąd zauważa przy tym, iż bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę. Zauważyć bowiem należy, że odpowiedź na skargę, która ze swej istoty powinna zawierać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi, nie może zastępować czy choćby uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45).
Sygn. akt IV SA/Wa 1007/10
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda [...] dokona, w myśl art. 77 § 1 k.p.a., wszechstronnej i wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego koncentrując się na kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii - a mianowicie, czy opuszczenie spornego lokalu przez skarżące miało charakter dobrowolny i trwały, a tym samym, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym kontekście organ odwoławczy dokona również oceny ustaleń i wniosków wyciągniętych przez organ pierwszej instancji, a nadto ustosunkuje się w sposób wyczerpujący do argumentacji odwołania, a swe stanowisko należycie uzasadni mając na względzie wymogi określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a..
Przy ewentualnym rozważaniu zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] winien mieć na względzie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ weźmie również pod uwagę fakt, iż decyzja wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. należy do rodzaju decyzji kasacyjnych i jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest jej wykładnia rozszerzająca. Kryterium dopuszczalności wydania takiej decyzji sprowadza się więc tylko do przypadku, gdy stwierdzony przez organ odwoławczy zakres postępowania dowodowego przekracza uprawnienia dowodowe tego organu, wyznaczone w art. 136 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 1237/96, POP 1998, z. 3, poz. 92).
Mając na względzie wszystko powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda [...] uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło