IV SA/Wa 1010/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2012 r. S. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Źródła utrzymania dwuosobowej rodziny stanowią zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 717,50 zł miesięcznie oraz świadczenie z opieki społecznej jego żony w wysokości 1.200 zł miesięcznie. S. D. oświadczył ponadto, że płaci alimenty na rzecz dwóch córek. Ponieważ oświadczenie z dnia 14 czerwca 2012 r. było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. wezwano go nadesłania w terminie 14. dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest: wyciągów z posiadanych przez niego, a także jego żonę rachunków bankowych, dokumentu wskazującego, jakie świadczenie z pomocy społecznej otrzymuje jego żona oraz potwierdzającego podaną w formularzu wniosku wysokość tego świadczenia, a także dokumentów potwierdzających, że skarżący płaci alimenty na rzecz dwóch córek. W odpowiedzi skarżący złożył do akt sprawy m.in. wyciągi z własnego rachunku bankowego za okresy: od 1 lutego 2011 r. do 4 sierpnia 2011 r., od 1 sierpnia 2011 r. do 30 listopada 2011 r. i od 17 stycznia 2012 r. do 17 lipca 2012 r., dowody wpłat alimentów: w kwietniu bieżącego roku w kwocie 900 zł oraz w czerwcu i lipcu bieżącego roku w kwotach po 700 zł, a także dodatkowe oświadczenie z dnia 31 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego). W oświadczeniu tym skarżący wskazał, iż mieszka u siostry, ponieważ koszty dojazdu do W. wynosiłyby miesięcznie 600 zł, co przekroczyłoby jego możliwości finansowe. Podał, że sporadycznie udaje mu się podejmować prace dorywcze. Wyjaśnił, że z obecną żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa, ponieważ on płaci alimenty na rzecz dwóch córek, a żona ma dwóch synów. Wskazał również, że w związku małżeńskim z obecną żoną pozostaje niecałe trzy lata, a w tym czasie niemożliwe jest dorobienie się majątku. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 27 czerwca 2012 r. skarżący nie złożył do akt sprawy dokumentów koniecznych do ustalenia wielkości środków finansowych będących w dyspozycji jego żony, mianowicie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, a także dokumentu wskazującego, jakie świadczenie z pomocy społecznej otrzymuje żona oraz potwierdzającego podaną w formularzu wniosku wysokość tego świadczenia. Skarżący złożył wprawdzie w dniu 31 lipca 2012 r. oświadczenie, w którym wskazał, że nie prowadzi gospodarstwa domowego wspólnie z żoną, zaprzeczając tym samym danym podanym w rubryce nr 10 formularza wniosku z dnia 14 czerwca 2012 r., jednakże przyznając nawet przymiot wiarygodności wyjaśnieniom strony zawartym w tym oświadczeniu stwierdzić trzeba, iż nie zwalniają one skarżącego z obowiązku wykazania możliwości płatniczych żony. Zgodnie bowiem z art. 27 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Stosownie zaś do treści art. 23 zd. 2 tej samej ustawy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. W związku z powyższym, nawet, jeśli skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, to nadal obydwoje zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny. W konsekwencji wykazanie sytuacji materialnej obojga małżonków, co najmniej w zakresie wystarczającym do ustalenia rzeczywistych możliwości płatniczych małżonka ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, jest konieczne dla pozytywnego rozstrzygnięcia o żądaniu strony. W kontekście niniejszej sprawy powyższe twierdzenie zyskuje na aktualności, gdy weźmie się pod uwagę, że praktycznie całość otrzymywanego zasiłku skarżący przeznacza na opłacanie alimentów na rzecz córek. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 27 czerwca 2012 r. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Bark jest tymczasem podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam - pomimo wezwania - nie usuwa wątpliwości, jakie budzi jego oświadczenie. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.