IV SA/Wa 1010/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego S. D. od kosztów sądowych; 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla S. D. adwokata z urzędu, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2012 r. skarżący S. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Źródła utrzymania dwuosobowej rodziny stanowią zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 717,50 zł miesięcznie oraz świadczenie z "opieki społecznej [...]" jego żony w wysokości 1.200 zł miesięcznie. S. D. oświadczył ponadto, że płaci alimenty na rzecz dwóch córek. Ponieważ oświadczenie z dnia 14 czerwca 2012 r. było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. wezwano go do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest: wyciągów z posiadanych przez niego, a także jego żonę rachunków bankowych, dokumentu wskazującego, jakie świadczenie z pomocy społecznej otrzymuje jego żona oraz potwierdzającego podaną w formularzu wniosku wysokość tego świadczenia, a także dokumentów potwierdzających, że skarżący płaci alimenty na rzecz dwóch córek. W odpowiedzi skarżący złożył do akt sprawy m.in. wyciągi z własnego rachunku bankowego za okresy: od 1 lutego 2011 r. do 4 sierpnia 2011 r., od 1 sierpnia 2011 r. do 30 listopada 2011 r. i od 17 stycznia 2012 r. do 17 lipca 2012 r., dowody wpłat alimentów: w kwietniu bieżącego roku w kwocie 900 zł oraz w czerwcu i lipcu bieżącego roku w kwotach po 700 zł, a także dodatkowe oświadczenie z dnia 31 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego). W oświadczeniu tym skarżący wskazał, iż mieszka u siostry, ponieważ koszty dojazdu do W. wynosiłyby miesięcznie 600 zł, co przekroczyłoby jego możliwości finansowe. Podał, że sporadycznie udaje mu się podejmować prace dorywcze. Wyjaśnił, że z obecną żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa, ponieważ on płaci alimenty na rzecz dwóch córek, a żona ma dwóch synów. Wskazał również, że w związku małżeńskim z obecną żoną pozostaje niecałe trzy lata, a w tym czasie niemożliwe jest dorobienie się majątku. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 27 czerwca 2012 r. skarżący nie złożył jednak do akt sprawy dokumentów koniecznych do ustalenia wielkości środków finansowych będących w dyspozycji jego żony, mianowicie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, a także dokumentu wskazującego, jakie świadczenie z pomocy społecznej otrzymuje żona oraz potwierdzającego podaną w formularzu wniosku wysokość tego świadczenia. Z tego względu postanowieniem referendarza sądowego z 9 sierpnia 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W postanowieniu tym powołano się m.in. na art. 27 zd. 1 i art. 23 zd. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), podnosząc, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej i tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i złożył sprzeciw od postanowienia z 9 sierpnia 2012 r., powtarzając dotychczas przedstawioną argumentację wskazującą - jego zdaniem - na zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z zarządzeniem Sądu z 4 września 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: • wyciągów z posiadanych przez żonę skarżącego – B. C., rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, • dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanych aktualnie przez żonę skarżącego dochodów (np. zaświadczenia wskazującego rodzaj i wysokość świadczeń uzyskiwanych z pomocy społecznej), • oświadczenia z czego skarżący czerpie środki na bieżące utrzymanie, skoro ze złożonych w formularzu PPF oświadczeń wynika, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek dla osób bezrobotnych w wysokości 717,50 złotych miesięcznie, natomiast same alimenty na rzecz dwóch córek, do opłacania których zobowiązanych jest skarżący, znacznie przewyższają tę kwotę (w miesiącu kwietniku 2012 r. skarżący zapłacił alimenty w wysokości 900 złotych). W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył do akt sprawy: • zaświadczenie z [...] września 2012 r. o zatrudnieniu żony skarżącego B. C. na podstawie umowy zlecenia zawartej do dnia [...] grudnia 2013 r. na stanowisku salowej w [...] w S., z którego wynika nadto, że średnie miesięczne wynagrodzenie B. C. za okres ostatnich trzech miesięcy 2012 r. wynosi 1.200 złotych brutto (873,29 złotych netto); • oświadczenie żony B. C., w którym wskazała, że nie ma żadnego wspólnego majątku ze swoim mężem - skarżącym, nie posiada kont bankowych ani lokat, a w płaceniu alimentów na córki skarżącego pomaga mu finansowo brat A., który jest ich ojcem chrzestnym. Sąd zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- dalej w skrócie: "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu (...), postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (...). Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Oznacza to, że S. D. powinien wykazać, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wymogi te zostały ustalone przez ustawodawcę w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Powołany przepis zobowiązuje stronę do wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wykazanie tego stanu rzeczy stanowi jedyny sposób uzyskania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wynika z tego, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o posiadanych przez stronę aktywach, nie zawsze jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Stąd też przepis art. 255 P.p.s.a. dopuszcza możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Dopiero analiza wniosku złożonego na formularzy PPF wraz z załączonymi dokumentami i oświadczeniami (po dwukrotnym wezwaniu: najpierw referendarza sądowego i następnie Sądu) pozwoliła na uznanie, że skarżący S. D. spełnia przesłanki niezbędne dla uzyskania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Otóż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. S. D. jest osobą bezrobotną i uzyskuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 717,50 zł brutto miesięcznie. Zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz dwóch córek, w czym nieformalnie pomaga mu jego brat. Żona skarżącego B. C. pracuje na podstawie umowy zlecenia zawartej do dnia [...] grudni 2013 r. na stanowisku salowej w [...] w S. i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie miesięczne w kwocie 1.200 złotych brutto (873,29 złotych netto). Łączny dochód skarżącego i jego żony wynosi zatem 1917,50 złotych brutto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Trudna sytuacja materialna skarżącego daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, narazi skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego, zatem istnieją przesłanki do przyznania S. D. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.