IV SA/Wa 1010/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi odrzuconej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r. w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1010/14 odrzucił skargę L. S. – z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu – wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] nakazującą właścicielom działek ew. nr [...] i [...] z obr. [...] L. S. i "[...]" sp. z o.o. w W. wykonania urządzeń zapobiegających powodowaniu szkód na nieruchomości o nr ew. [...] z obr. [...] w Z., stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Odpis powyższego nieprawomocnego postanowienia z dnia 19 maja 2014 r. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej przesłany został skarżącemu przy piśmie z dnia 21 maja 2014 r., który – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – potwierdził jego otrzymanie datą 9 czerwca 2014 r. W dniu 11 czerwca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą. Adresatem tego wniosku skarżący uczynił organ, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które przedmiotowy wniosek wraz z kopertą, w której został nadany i załączoną do niego skargą organ przekazał Sądowi w dniu 30 czerwca 2014 r., składając wymienione pisma bezpośrednio w Biurze Podawczym tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 tej ustawy. Art. 87 § 1 powołanej ustawy zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie art. 87 § 4 wymienionej ustawy nakłada na stronę obowiązek równoczesnego z wnioskiem dokonania czynności, której nie dokonała w terminie. W tym miejscu podnieść należy, że Sąd rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czyni to na podstawie akt sprawy przekazanych zarówno przez organ, jak również zebranych w toku postępowania sądowego. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] już po wniesieniu skargi do Sądu, nie musiał zatem, w ocenie Sądu, dopełniać obowiązku wynikającego z art. 87 § 1 i § 4 powołanej ustawy, czyli równocześnie wraz z wnioskiem dokonać uchybionej czynności, albowiem dokonał jej jeszcze przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 262/14 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, strona postępowania sądowoadministracyjnego składająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi odrzuconej nie ma obowiązku ponownego złożenia skargi razem ze wspomnianym wnioskiem, gdyż w przypadku, w którym strona dopiero z postanowienia Sądu dowiaduje się o uchybieniu terminu, nieracjonalne wydaje się, aby jeszcze raz składała skargę wraz z tym wnioskiem i to jeszcze za pośrednictwem organu, podczas gdy organ nie jest uprawniony do dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych względem wniosku. Nieprawomocne odrzucenie skargi – gdyż za takie należy uznać postanowienie Sądu z dnia 19 maja 2014 r., które w momencie wniesienia wniosku nie uzyskało waloru prawomocności – nie niweczy skutków procesowych związanych z jej wniesieniem. W rozpatrywanej sprawie skarga została złożona i nie zachodziła potrzeba jej ponownego składania. Okoliczność, że Sąd ją odrzucił, sytuacji nie zmienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek, że wprawdzie prawomocne odrzucenie skargi niweczyłoby skutki procesowe związane z jej wniesieniem, jednakże przez kilkadziesiąt lat w sądownictwie administracyjnym przyjmowano i nadal się przyjmuje, że w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprzednio odrzuconej, sam wniosek kryje założenie, że strona podtrzymuje skargę wcześniej złożoną. Jest to założenie praktyczne, zgodne z intencją wnioskodawcy i pozwala uniknąć irracjonalnych czynności. Na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie istnieje potrzeba ani celowość przyjmowania konstrukcji, według której, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprzednio odrzuconej należy złożyć do sądu za pośrednictwem organu i razem z wnioskiem o przywrócenie terminu należy ponownie złożyć skargę wcześniej odrzuconą. Skoro przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, w tym legalności aktów wydawanych w postępowaniu administracyjnym, w którym podmioty stosunku administracyjnoprawnego nie są podmiotami autonomicznymi, bowiem pozycja jednostki jest słabsza od pozycji organu, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie należy tworzyć w drodze wykładni konstrukcji o daleko posuniętym rygoryźmie formalnym. Taka postawa stoi w oczywistej sprzeczności z ideą, która legła u podstaw powstania sądownictwa administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rola sądownictwa administracyjnego powinna być pojmowana jako sprawowanie kontroli nad działalnością organów administracji publicznej, nie zaś jako tworzenie restryktywnych procedur postępowania przed sądami administracyjnymi. Innymi słowy, nie istnieją dostateczne racje przemawiające za odstąpieniem od przyjętej z orzecznictwa sądów powszechnych z lat 1964-1989 i stosowanej konsekwentnie przez sądy administracyjne zasady, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprzednio odrzuconej, oznacza w sposób dorozumiany, że strona wnosi nową skargę o treści identycznej, jak w piśmie pierwotnym. Oczywiście strona ma prawo złożyć nowe pismo – łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu – zmieniając wnioski i treść pisma odrzuconego. Jeżeli jednak tego nie uczyni, "odżywa" skarga dotychczasowa. Odmienna wykładnia, rażąca sztucznością i niezrozumiała dla zwykłego obywatela, powodowałaby komplikacje i wydłużałaby albo wręcz uniemożliwiała realizację prawa do sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 420/11 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi odrzuconej z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, początek biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi wyznaczać będzie data doręczenia stronie postanowienia odrzucającego skargę, z którego strona dowiedziała się, że uchybiła terminowi. Z akt rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że odpis nieprawomocnego postanowienia Sądu z dnia 19 maja 2014 r. wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 9 czerwca 2014 r. Zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu bezskutecznie upływał z dniem 16 czerwca 2014 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu wprawdzie został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 11 czerwca 2014 r. (dowód: data stempla urzędu pocztowego na kopercie znajdującej się w aktach sądowych, karta 41), jednakże skarżący adresatem tego wniosku uczynił Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. i bezpośrednio do tegoż organu wniósł przedmiotowy wniosek, zamiast wnieść go bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 19 maja 2014 r. odrzucił skargę. W związku z tym za dzień wniesienia przez skarżącego wniosku do Sądu uznać należy dopiero dzień przekazania wniosku tutejszemu Sądowi przez organ, tj. dzień 30 czerwca 2014 r. (dowód: karta 31 akt sądowych). Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, co powoduje z mocy ustawy jego odrzucenie, bowiem zgłoszony został z przekroczeniem ustawowego, siedmiodniowego terminu, zaś w świetle art. 85 powołanej ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.