IV SA/Wa 1012/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie asesor WSA Tomasz Wykowski, sędzia NSA Tadeusz Cysek /spr./, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. w R. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do działek nr ew. [...] i [...], 2. zasądza od Rady Gminy R. na rzecz "E." Sp. z o.o. w R.kwotę 555 (pięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do sądu administracyjnego skardze "E." Sp. z o.o. w R., wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w R. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R., w części obejmującej postanowienia dotyczące działek nr ewid. [...] oraz [...] w R. - zarzucając naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż jest właścicielem między innymi wskazanych wyżej działek, a nie otrzymała - zgodnie z powołanym już wcześniej przepisem - zawiadomienia na piśmie od organu wykonawczego gminy o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, co stanowi naruszenie trybu postępowania powodujące w myśl art. 27 cytowanej ustawy nieważność uchwały rady gminy. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż w związku z uchwaleniem zaskarżoną uchwałą planu, nie może korzystać z przedmiotowych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, a przy uwzględnieniu dotychczasowego przeznaczenia podjęła decyzję o zakupie konkretnych działek. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w R. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosła zaś, że strona skarżąca złożyła jedynie wniosek o zmianę przeznaczenia działki [...] z rolnej na przemysłową - pod usługi i magazynowanie. Wymieniona działka została oznaczona w notarialnym akcie jej nabycia przez "E." Sp. z o.o. w R. od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "P." w R. jako działka [...]. Co do działki [...], to według wyjaśnień Rady Gminy w R., w czasie opracowywania nowego planu, istniał tam usługowy budynek skarżącej, a powstający plan nie powodował zmiany jego wartości. W świetle powyższych wywodów, nie zachodzi - w ocenie Rady Gminy w R.h - taka zmiana planu, która mogłaby wskazywać, że może być naruszony interes prawny skarżącego, a tym samym zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzenny " gmina miała obowiązek zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu". Z chwilą jednak uzyskania informacji od "E." Sp. z o.o. w R., że nowy plan narusza jej interes prawny - wychodząc naprzeciw jej "postulatom" Rada Gminy w R. podjęła w dniu [...] czerwca 2004 r. uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany uchwalonego planu w zakresie dotyczącym działek strony skarżącej. W piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2005 r. strona skarżąca podtrzymała wniesioną skargę podnosząc, że nie rozumie postępowania Gminy R., której władze wystąpiły same (w piśmie z dnia 19 października 2004 r.) o unieważnienie objętej skargą uchwały przyjmując zasadność zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów formalnych. Jednocześnie podkreślono, że samo podjęcie wskazanej w odpowiedzi na skargę uchwały z dnia [...] grudnia 2004 r. nie stanowi usunięcia podniesionego w skardze naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zwrócono też uwagę, że wynikająca z planu ogólnego z 1988 r. strefa ochrony konserwatorskiej wokół pałacu w R. miała 50 m i nie obejmowała działek strony skarżącej. Oznacza to zaś, że do chwili uchwalenia nowego planu strona skarżąca przy korzystaniu ze swego prawa nie była uzależniona od zgody konserwatora zabytków. Ponadto obecnie działki skarżącego zostały objęte ścisłą ochroną konserwatorską, a to oznacza, że aktualnie jest możliwe lokalizowanie na nich wyłącznie funkcji usług kultury, oświaty i obsługi ruchu turystycznego, nie powodującej uciążliwości akustycznej, konieczne jest też zachowanie elementów historycznego układu przestrzennego, dostosowywanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej i uzyskanie zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków przy podejmowaniu wszelkich działań inwestycyjnych. W efekcie działki skarżącego tracą charakter przemysłowy, czy usługowy - związany z działalnością skarżącego. Strona skarżąca podkreśliła też, że przedmiotem jej skargi nie jest zmiana przeznaczenia, czy też wartości jej budynków. Podatkowo strona skarżąca podkreśliła, iż przepisy obowiązującego prawa nie obligowały jej do informowania władzy publicznej o przewidywanym sposobie wykorzystania nieruchomości (kwestia ta jest bowiem z zasady określona w planie). Natomiast to na organach władzy publicznej ciąży obowiązek zawiadamiania o zmianie planu, która może powodować naruszenie interesu prawnego strony skarżącej. Taką zmianą jest zaś objęcie przedmiotowej nieruchomości ścisłą ochroną konserwatorska. W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2005 r. Rada Gminy w R. wniosła o umorzenie postępowania sądowego w sprawie jako bezprzedmiotowego, albo o oddalenie skargi jako niezasadnej. Twierdzenie o bezprzedmiotowości postępowania sądowego uzasadniono podjęciem czynności mających na celu zastąpienie zaskarżonej uchwały "zmianą mającą na celu usatysfakcjonowanie żądań skarżącego podmiotu, który wiedział o nich już w momencie składania skargi". W konsekwencji "na drugi plan" schodzi kwestia, czy strona skarżąca miała tytuł do wysuwania zarzutu nieważności zaskarżonej uchwały (ze względu na brak interesu prawnego po jej stronie). W ocenie Rady Gminy w R. twierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej jest nieuzasadnione. Narusza ona bowiem tylko interes gospodarczy skarżącego podmiotu. Ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skarżącego nie wynikały ponadto z woli Rady Gminy w R., ale ze stanowiska konserwatora zabytków. Rada Gminy uwzględniając uprawnienia konserwatora zabytków "dała jedynie wyraz jego stanowisku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim stwierdzić należy, iż skargę w niniejszej sprawie wniesiono z zachowaniem warunku formalnego (tzn. wezwania Rady Gminy w R. do usunięcia naruszenia prawa) oraz terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - tj. sześćdziesięciu dni (wobec faktu, że Rada Gminy nie odpowiedziała na doręczone jej wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Skarga jest zasadna i prowadzi zgodnie z zawartym w niej wnioskiem do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy w R. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] uchwalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy R. w części odnoszącej się do działek nr [...] i [...] w R.. W sprawie nie było sporne, że w trakcie trwania procedury planistycznej strona skarżąca, jako właściciel przedmiotowych działek nie została zawiadomiona o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit "e" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązkiem Wójta Gminy R. było zawiadomienie o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. W niniejszej sprawie nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, iż organ wykonawczy gminy bezprawnie zaniechał wykonania wynikającego z powołanego wyżej przepisu obowiązku w stosunku do strony skarżącej skoro: nie jest kwestionowane, że w czasie poprzedzającym spełnienie tego obowiązku znany był fakt, że strona skarżąca jest już właścicielem przedmiotowych nieruchomości; obszar tych nieruchomości został objęty projektem planu; projekt planu wprowadzał ograniczenia w zakresie wykorzystywania konkretnych nieruchomości przez ich właściciela; Ograniczenia w zakresie sposobu wykorzystania przedmiotowych nieruchomości poprzez ustalenia uchwalonego planu są oczywiste, w szczególności z racji wprowadzenia szerokiego zakresu ochrony konserwatorskiej. Postępowanie związane z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ujęciu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest sformalizowane i przewiduje określoną kolejność podejmowanych czynności. Zachowanie tego porządku waży o legalności finalizującej procedurę planistyczną uchwały. Ściśle sprecyzowany tryb uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spełnia zwłaszcza funkcję gwarancyjną w zakresie zapewnienia koniecznego udziału określonych podmiotów, w celu wykorzystania przysługujących im środków ochrony praw będących w ich dyspozycji. Wprawdzie w obecnym brzmieniu art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pominięto już zwrot, że "każde" naruszenie trybu postępowania wynikającego z art. 18 tego aktu prawnego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości w części, ale na gruncie aktualnego sformułowania ("naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organu określonym w art. 18 powoduje naruszenie uchwały rady gminy w całości lub części") wyłączenie skutku nieważności można rozważać tylko w razie nieistotnych uchybień trybu postępowania określonego w art. 18 omawianej ustawy. Nie można zaś do uchybień nieistotnych trybu postępowania zaliczyć pominięcia wykonania obowiązku określonego w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skoro prowadzi to w praktyce do pozbawienia zainteresowanego właściciela możliwości wykorzystania ochrony jego uprawnień w procesie planistycznym. W ocenie Sądu wpływu na ocenę potrzeby zastosowania wymienionego przepisu nie ma to, czy właściciel składał wnioski do organu gminy w zakresie przeznaczenia konkretnych działek. Zgodzić się też należy ze stroną skarżącą, iż stanowisko Rady Gminy w R. w niniejszej sprawie jest niezrozumiałe, biorąc pod uwagę, że sam organ wykonawczy tej gminy w piśmie z dnia 19 października 2004 r. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części odnoszącej się do nieruchomości strony skarżącej , przyznając zasadność prezentowanych obecnie w skardze zarzutów (ich wagę). Nie można też podzielić twierdzenia Rady Gminy w R., że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe wobec podjęcia czynności w procedurze planistycznej, mających na celu spełnienie oczekiwań strony skarżącej. Zważyć bowiem należy, iż strona skarżąca nie cofnęła skargi, zaskarżona uchwała stanowi obowiązujące prawo miejscowe, a podnoszonego w skardze naruszenia nie wyeliminowało samo podjęcie wskazanych przez Radę Gminy w R. czynności. Organ, który powziął zaskarżoną uchwałę jest też w błędzie twierdząc, że akt ten narusza jedynie "gospodarczy", a nie prawny interes strony skarżącej. Oczywiste jest bowiem, iż wprowadzone przez uchwalony plan ograniczenia ingerują w sposób wykonywania przez stronę skarżącą jej prawa własności. Nic do sprawy nie wnosi również, dystansowanie się Rady Gminy w R. od powodów wprowadzenia - dotykających stronę skarżącą ograniczeń (jak bowiem podniesiono, wystąpiły one nie z woli Gminy, ale z uwagi na stanowisko konserwatora zabytków). Stronę skarżącą wiążą bowiem, wszystkie postanowienia uchwalonego planu niezależnie od powodów ich wprowadzenia. Nawiasem mówiąc, o ile władze gminy nie zgadzały się ze stanowiskiem organu konserwatorskiego w zakresie uzgodnienia projektu planu, to dopuszczalne było zaskarżenie tego stanowiska do sądu administracyjnego. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 147 i art. 200 powoływanej już ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie dodać należy, iż przeszkody do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały nie stanowił upływ roku od daty jej powzięcia biorąc pod uwagę, że jest ona aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 in fine ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jednolity Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz zważywszy na brzmienie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.