IV SA/Wa 102/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-19

Skład orzekający: Anna Sękowska, Aleksandra Westra, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania oraz nie uwzględnił wszystkich wierzycieli hipotecznych?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania (skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego właścicielem nieruchomości) oraz nie uwzględnił wszystkich wierzycieli hipotecznych. Te uchybienia procesowe miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa pod budowę linii kolejowej. Wojewoda ustalił odszkodowanie, jednak odwołania od tej decyzji wnieśli m.in. A. Sp. z o.o. S.K.A., zarzucając m.in. naruszenie art. 28 i 10 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu oraz błędne oszacowanie wartości nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 28 k.p.a. A. Sp. z o.o. S.K.A. wniosła skargę na decyzję Ministra, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących oceny operatu szacunkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. S.K.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministarcyjnej jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. nr [...] wydana na podstawie art 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), uchylająca decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] listopada 2015 r. i przekazująca organowi do ponownego rozpoznanie sprawę o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa, położoną w K. , obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0526 ha. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] (dalej również "Wojewoda", "organ pierwszej instancji") decyzją z [...] października 2013 r. Nr [...] ustalił lokalizację linii kolejowej dla inwestycji polegającej na budowie łącznicy kolejowej [...] oraz przebudowie torów na linii kolejowej nr [...]. Na mocy tej decyzji m.in. nieruchomość położona w K. , obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0526 ha, (dalej również "nieruchomość") przeszła na własność Skarbu Państwa. Następnie, Wojewoda decyzją Nr [...] z [...] listopada 2015 r., orzekł o: 1. ustaleniu odszkodowania na rzecz dotychczasowy współwłaścicieli nieruchomości, tj: a) A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (udział 53316475383/252799411020), b) A. i I.S. (udział 117066111/84266470340), c) K. i J.G. (udział 200820727/168532940680), d) D.M. (udział 1683658133/842664703400), e) P.K. (udział 174171531/84266470340), f) M. i J.D. (udział 872761169/1263997055100), g) M.G. i J.J. (udział 1542798097/2527994110200), h) B.K. (udział 551067303/842664703400), i) W.F. (udział 2855271/3570613150), j) I.K. (udział 172268017/210666175850). oraz 2. ustalił odszkodowanie w łącznej wysokości 129.814,61 zł, osobom wymienionym w ppkt b)-j) z tytułu przypadającego im udziału w prawie własności, oraz na rzecz E. S.A. odszkodowanie wysokości 123.815,99 zł z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na udziale wynoszącym 53316475383/252799411020 części ww. nieruchomości, a także 3. nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i zobowiązał P. S.A. do wypłaty odszkodowania jednorazowo. Odwołanie od decyzji Wojewody z [...] listopada 2015 r. wnieśli: • A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K. , A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. , I.K., W.F., podnosząc, że Wojewoda skierował decyzję do A. Sp. z o.o., która nie jest właścicielem nieruchomości przez co nie zapewniono udziału w postępowaniu A. Sp. z o.o. S.K.A., która jest rzeczywistym właścicielem wywłaszczonego gruntu, czym doszło do naruszenia art. 28 i 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie zarzucono Wojewodzie niedokonanie wszechstronnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego, na podstawie którego ustalono odszkodowanie, a który zawiera błędne oszacowanie wartości nieruchomości tj. w oparciu o transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi oraz nieprawidłowo ogranicza analizę rynku do miasta K. , obręb [...]. Wskazano również na różnice w wycenie wartości nieruchomości pomiędzy operatem sporządzonym na zlecenie organu wojewódzkiego, tj. operatem z 5 września 2014 r. i operatem sporządzonym na zlecenie P. S.A. z dnia 15 listopada 2013 r., która wynosi niemalże 1.000.000,00 zł. Strony zarzuciły, że Wojewoda nie wyjaśnił czy wierzyciel hipoteczny wpisany do księgi wieczystej w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, tj. E. S.A. jest tożsamy z E. S.A., na którego rzecz ustalono odszkodowanie. Wskazano również, że w decyzji nie wyjaśniono w jaki sposób ustalono wysokość udziału w nieruchomości, przez co brak jest możliwości sprawdzenia poprawności wyliczeń. Zarzucono także, że organ pierwszej instancji po skierowaniu do stron zawiadomień o zgromadzeniu materiału dowodowego prowadził dalsze czynności wyjaśniające, przez co pozbawił strony zapoznania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszając art. 10 § 1 k.p.a.. • A. i I.S., a także D.M. zarzucając, że organ pierwszej instancji nie dokonał wszechstronnej oceny dowodów, tj. operatu szacunkowego, na podstawie którego ustalono odszkodowanie oraz nie ustosunkował się do operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie P. S.A. przez rzeczoznawcę majątkowego M.P. Zarzucono także, że Wojewoda przed wydaniem decyzji prowadził czynności wyjaśniające, o których nie zawiadomił stron, przez co pozbawił strony zapoznania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszając art. 10 § 1 k.p.a. • M. i J.D. oraz J. i K.G.(odwołanie rozpatrzono w odrębnym rozstrzygnięciu). Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej również "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z [...] października 2016 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister odnosząc się do zarzutów odwołań wskazał, że: • wyliczenia udziałów dokonane zostały prawidłowo i wywiódł, iż łączny udział właścicieli lokali niemieszkalnych w całej nieruchomości wynosił 1903514/5292300 części, tj. 35,9676%; udział właścicieli poszczególnych lokali niemieszkalnych został wyliczony jako iloczyn zapisanych w księdze wieczystej nr [...] poszczególnych udziałów oraz łącznego udziału, tj. 1903514/5292300 części (35,9676%) i stąd udział A. Sp. z o.o. wyliczono jako iloczyn 560190/955348 części (58,6373%) i 1903514/5292300 części (35,9676%) co dało udział w wysokości 53316475383/252799411020 (21,0904%) całości, udział W.F. w części niemieszkalnej nieruchomości wynosił 2124/955348 części (0,2223%) z łącznego udziału 1903514/5292300 części (35,9676%) co daje 2855271/3570613150 części (7,9965%), natomiast udział I.K. w części niemieszkalnej nieruchomości wynosił 2172/955348 części (0,2273%) z łącznego udziału 1903514/5292300 części (35,9676%) co daje 172268017/210666175850 części (8,1772%), • przyznał moc dowodową operatowi szacunkowemu sporządzonemu 5 września 2014 r. na zlecenie Wojewody przez rzeczoznawcę majątkowego Z.K., którego aktualność biegły potwierdził klauzulą z 28 sierpnia 2015 r. uznając, że wycena nieruchomości została sporządzona prawidłowo, w oparciu o właściwy dobór transakcji porównawczych; Minister uznał, że biegły prawidłowo, po stwierdzeniu braku zaistnienia transakcji kolejowych, przyjął do porównania z nieruchomością wycenianą nieruchomości drogowe, bowiem takie jest m. in. przeznaczenie wynikające z ustaleń planu zagospodarowania terenu tj. przeznaczenia drogowego, albowiem zarówno nieruchomości nabywane na cele kolejowe, jak i nieruchomości nabywane na cele drogowe są nieruchomościami nabywanymi pod komunikację, • odmówił mocy dowodowej operatowi szacunkowemu z 15 listopada 2013 r. sporządzonym na zlecenie P. S.A. przez rzeczoznawcę majątkowego M.P. wskazując, iż zawiera on błąd dyskwalifikujący go jako dowód, albowiem biegła błędnie określiła wartość nieruchomości na podstawie transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, tj. o przeznaczeniu pod tereny mieszkaniowo - usługowe, jak również wskazała, że brak jest na rynku transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi lub kolej, przy czym jak wynika z operatu szacunkowego sporządzonego przez Z.K., transakcje nieruchomościami drogowymi występowały na badanym rynku, • za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., albowiem strony nie wykazały, że uchybienie te uniemożliwiło im dokonanie konkretnych czynności procesowych, • uwzględnił zarzut naruszenia art. 28 i 10 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wobec A. Sp. z o.o., która nie jest właścicielem nieruchomości, przy jednoczesnym nie zapewnieniu udziału w postępowaniu A. Sp. z o.o. S.K.A., która jest rzeczywistym właścicielem wywłaszczonego gruntu, • nie podzielił wątpliwości odwołujących co do prawidłowości oznaczenia wierzyciela hipotecznego, tj. E. S.A., jednocześnie wskazując, że Wojewoda nie uwzględnił wszystkich wierzycieli hipotecznych, którzy w dniu kiedy decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna (17 kwietnia 2014 r.), byli ujawnieni w księdze wieczystej nieruchomości, tj. udział D.M. obciążony był hipoteką umowną na rzecz D. S.A. Oddział K. , zaś udział P.K. obciążony był hipoteką umowną łączną kaucyjną na rzecz B. S.A. Minister podkreślił, że hipoteką była obciążona nieruchomość budynkowa niemieszkalna, a pod linię kolejową została przeznaczona część nieruchomości, która była niezabudowana. Niemniej jednak skoro udział w nieruchomości budynkowej jest nierozerwalnie związany z udziałem w części wspólnej nieruchomości gruntowej, to obciążenie hipoteką udziału w części budynkowej skutkuje także obciążeniem hipoteką udziału w nieruchomości gruntowej. W związku z tym odszkodowanie należało ustalić na rzecz wierzyciela hipotecznego, a w sytuacji gdy wierzyciel hipoteczny zrzeknie się wypłaty odszkodowania na jego rzecz, odszkodowanie należy wypłacić dotychczasowemu właścicielowi. Zdaniem Ministra, osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe powinny uczestniczyć w postępowaniu odszkodowawczym, a organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek, zgodnie z art. 28 k.p.a. a następnie zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. wywiodła A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: • art 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ odwoławczy wszechstronnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia odszkodowania, jak również dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (opinii biegłego) z punktu widzenia jej zgodności z art. 134 ust. 1-4 oraz art. 14 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "u.g.n.") oraz § 36 ust. 1-4 oraz § 37 ust. 1-2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, • art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów, wnioskowanych w piśmie W.F. z [...] kwietnia 2015 r., a to znajdujących się w dyspozycji P. S.A. protokołów dotyczących ustalenia odszkodowania w związku z uprawomocnieniem się decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz sporządzonych w związku z nimi, również znajdujących się w dyspozycji P. S.A., operatów szacunkowych, ustalających wysokość odszkodowania w związku z dokonanym skutkiem wzmiankowanej decyzji wywłaszczeniem. W uzasadnieniu skargi wywiedziono że jakkolwiek zaskarżone rozstrzygnięcie w swej sentencji jest zgodne z wnioskami skarżącej, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w części podzielił zarzuty skarżącej, to jednak jego uzasadnienie narusza prawo oraz istotny interes skarżącej. W ocenie skarżącej, Minister w swych rozważaniach dotyczących wadliwości przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym w szczególności odnoszących się do operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego Z.K. dopuścił się naruszenia prawa, a to rodzi ryzyko, że organ pierwszej instancji przyjmie ponownie operat za dowód w sprawie, konieczność zaskarżenia kolejnej decyzji ze skargą do sądu administracyjnego włącznie, co znacząco odsunie w czasie uzyskanie odszkodowania. Dlatego ocena prawidłowości stosowania przepisów prawa przez Sąd już na obecnym etapie postępowania pozwoli uniknąć tych niedogodności, zapewniając pełniejszą ochronę ich własności (wcześniejsze uzyskanie odszkodowania). Skarżąca podniosła również, że w operacie pominięto to, że zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym do wywłaszczenia nieruchomości pod linie kolejowe dochodzi z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Nieruchomości wywłaszczane w tym trybie w ogóle nie są przedmiotem obrotu cywilnoprawnego i nie sporządza się w związku z przejściem ich własności aktów notarialnych. Powyższe nie oznacza jednak, że brak jest podstaw dla określenia wartości rynkowej takich nieruchomości. Wartością tą są w szczególności odszkodowania uzgadniane pomiędzy podmiotem, który uzyskał własność a dotychczasowym właścicielem. Takie protokoły były sporządzane również w związku z decyzją Wojewody z [...] października 2013 r. czego przykładem był załączony do odwołania protokół uzgodnienia wysokości odszkodowania za przejęcie praw do nieruchomości decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej z [...] czerwca 2014 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie z 3 października 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2017 r., nr [...], treści której wynika, że rzeczoznawca majątkowy Z.K. został wykreślony z centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej również "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Sąd, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2017 r. nie narusza prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przepisie tym wyraźnie wyodrębniono dwie przesłanki wydania decyzji przez organ odwoławczy, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po pierwsze - stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy jednak przyjąć, że chodzi tu o sytuację, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub części i niemożliwe jest rozstrzygnięcie sprawy co do meritum. W tym miejscu wypada zaakcentować, że zasadą jest, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. Wniesienie odwołania powoduje bowiem przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Wynika to również z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), stanowiącą istotę administracyjnego toku instancji polegającą na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, aby móc merytorycznie sprawę, może stosownie do treści art. 136 k.p.a. przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, o ile nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Odstępstwem od tej ogólnej, wskazane wyżej, zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do dokonania oceny, czy organ odwoławczy wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę. Innymi słowy, Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy ziściły się przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z treści art. 15 k.p.a., art. 138 k.p.a. i art. 136 k.p.a. obowiązku w pierwszym rzędzie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd w składzie orzekającym uznał, że Minister Infrastruktury i Budownictwa wydając [...] października 2017 r. decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie naruszył tego przepisu. Powodem zastosowania tego przepisu, było stwierdzenie naruszenie art. 28 kp.a. przez Wojewodę [...], tj. nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Sąd podziela ocenę Ministra, że uchybienie te należy zakwalifikować jako brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, które na etapie postępowanie odwoławczego nie może zostać konwalidowane w trybie art. 136 k.p.a. Ze znajdującego się w akta sprawy wydruku księgi wieczystej wynika, że właścicielem wywłaszczanej nieruchomości był A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K., a nie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Oznacza to, że decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną. Ponadto z akt wynika, że przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość nie zostały uwzględnione wszystkie podmioty, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe zgodnie z art. 9s ust. 4 w zw. z art. 9y ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1727). W konsekwencji Sąd za usprawiedliwione uznał, zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., albowiem stan faktyczny sprawy polegający na ustaleniu kręgu osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania za nieruchomość, nie został ustalony prawidłowo. Następstwem tego było pozbawienie stron postępowania udziału w sprawie. Jednocześnie Sąd zauważa, że decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie przesądza o istocie sprawy administracyjnej i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Faktem jest, że organ odwoławczy ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który doprowadzić do usunięcia wad rozstrzygnięcia i uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji. Nie mniej jednak, na gruncie niniejszej sprawy, organ odwoławczy dokonując oceny operatu szacunkowego - w ocenie Sądu - uchybił art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Minister dokonał oceny materiału dowodowego, ściślej mówiąc operatu szacunkowego, w chwili przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na skutek uchybień procesowych. Uchybienie te sygn. akt IV SA/Wa 102/17 pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy. Sąd zauważa, że z akt sprawy i przedłożonych przed Sądem dokumentów wynika, że organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zobowiązany do uwzględnienia zmian okoliczności faktycznych i prawnych, które wystąpiły po wydaniu kontrolowanej obecnie decyzji. Do takich okoliczności, w świetle art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zaliczyć można upływ terminu ważności operatu szacunkowego i możliwość potwierdzenia aktualności tego operatu przez rzeczoznawcę majątkowego. W świetle powyższego Sąd za przedwczesne uznał wypowiadanie się do meritum sprawy, a czego skarżąca domaga się w rozpoznawanej skardze. Tym samym zamierzonego skutku - zdaniem Sądu - nie mogą odnieść zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło