IV SA/Wa 1021/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-27

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie rozpoznać odwołanie w kontekście zmiany stanu prawnego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 138 § 2 k.p.a., niezasadnie uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać odwołanie, uwzględniając zmianę stanu prawnego i samodzielnie ocenić przepisy obowiązujące w sprawie, zamiast uchylać się od tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia i pobrania opłaty za usunięcie drzew. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części decyzji z powodu braku podstawy prawnej do odmowy umorzenia części opłaty. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na zmianę stanu prawnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów intertemporalnych i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej B. Sp. z o.o. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Zarządu [...] W. Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., orzekającej o ustaleniu i pobraniu opłaty w wysokości [...] zł, zgodnie z załącznikiem Nr 1, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] , zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., zezwolił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na usunięcie [...] drzew z terenu nieruchomości położonej, w W. przy ul. [...], stanowiącej dz. ew. o nr: [...] z obrębu [...], kolidujących z realizacją na powyższej nieruchomości osiedla mieszkaniowego oraz ustalił opłatę w kwocie [...] zł, za usunięcie drzew wymienionych w pkt 1.1-205 ww decyzji. Termin uiszczenia powyższej opłaty Prezydent odroczył na okres 3 lat pod warunkiem zastąpienia drzew innymi drzewami w ilości [...] sztuk, starszych niż 5 lat, o obwodach pni nie mniej niż 12 cm (mierzonych w wysokości 1,3m), wysokości minimum 3m i prawidłowo ukształtowanych koronach na wysokościach nie mniejszych niż 2,5m. Ostatecznie wyznaczono cztery miejsca nasadzeń drzew i terminy nasadzeń przypadające na 2008r., 2009r. i 2010r. jak również wskazano ilość drzew przypadających na poszczególne miejsca nasadzeń. W październiku 2012r. upłynęły trzy lata od posadzenia [...] szt drzew; na terenie osiedla [...] przy ul. [...] – [...] szt i na terenie placu zabaw przy ul. [...] – [...] szt. Z uwagi na fakt, że [...] Sp. z o.o. nie podjęła żadnych działań w celu sprawdzenia żywotności posadzonych drzew wszczęto z urzędu postępowanie w tej sprawie (pismo z dnia 13 września 2012r.). Podczas przeprowadzonej w dniu [...] października 2012r. wizji w terenie stwierdzono, że we wskazanych miejscach nasadzeń znajdowały się [...] drzewa, jednakże [...] drzewa ([...] sztuk głogów i [...] sztuk klonów), które znajdowały się na terenie placu zabaw przy ul. [...], były nasadzeniami wykonanymi bezpośrednio przed terminem wizji, prawdopodobnie we wrześniu lub w październiku 2012r. Powyższe drzewa znacznie wyróżniały się od pozostałych nasadzeń sprzed trzech lat dokonanych na placu zabaw zarówno przez skarżącą Spółkę jak i inne firmy. Ponadto ustalono, że nie były one należycie pielęgnowane i doglądane zaś skarżąca Spółka nie zgłosiła faktu, że część z nich nie zachowała żywotności ani nie przedstawiła żadnego wyjaśnienia w sprawie po dokonanej wizji w terenie, chociaż była poinformowana o takiej możliwości. Wobec powyższych okoliczności organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. orzekł o umorzeniu kwoty [...] zł z ustalonej opłaty za usunięcie drzew, określonej w pkt II decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., w punkcie 2 decyzji organ orzekł o odmowie umorzenia części należnej opłaty w wysokości [...] zł., w punkcie 3 zaś określił termin uiszczenia nieumorzonej kwoty opłaty. Od powyższej decyzji Zarządu [...] W. skarżąca Spółka wniosła odwołanie wskazując, że została ona wydana bez podstawy prawnej, gdyż ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie umorzenia opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. od której skarżąca Spółka z o. o. złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim utrzymana została w mocy ww decyzję Zarządu [...] W. (w zakresie jej pkt 2 i 3). Wojewódzki Sąd wskazał, że oceniane przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidywały możliwości wydania przez organy decyzji o odmowie umorzenia opłaty, jak również o umorzeniu części opłaty i jednocześnie o pobraniu pozostałej części opłaty za usunięcie drzew, gdyż pozostaje to w oczywistej sprzeczności z brzmieniem przepisu art. 84 ust. 5 i 5a ww ustawy. Zatem skoro organy obu instancji wydały decyzję w zakresie odmowy umorzenia opłaty, do czego nie były uprawnione na podstawie obowiązujących przepisów, to stwierdzić należało, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji organów obu instancji we wskazanym zakresie określone (art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rozpoznając ponowienie niniejszą sprawę Zarząd [...] W., decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., orzekł o ustaleniu i pobraniu opłaty w wysokości [...] zł. z uwagi, iż [...] drzewa nie zachowały żywotności w okresie 3 lat od dnia ich posadzenia, i które zostały zastąpione nowymi nasadzeniami dopiero przed wizją przeprowadzoną w terenie. Jednocześnie powyższą decyzją ustalono 14 dniowy termin na uiszczenia wskazanej opłaty, liczony od dnia uostatecznenia się ww decyzji. We wniesionym od ww decyzji odwołaniu [...] Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości oraz o umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, jako bezprzedmiotowego z powodu przedawnienia należności z tytułu opłaty za usunięcia drzew. Rozpoznając wniesione odwołanie SKO w W. w zaskarżonej do Sądu decyzji wskazało, że w dniu 1 stycznia 2017 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 roku o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249). Zgodnie z przepisem intertemporalnym - art. 4 ust. 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134) wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z art. 84 ust 7 ustawy - w brzmieniu obecnie obowiązującym - w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. W świetle art. 84 ust. 3 ustawy uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu albo decyzje, o których mowa w ust. 5 i 7, stały się ostateczne. Jeżeli w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu został wskazany początek biegu terminu usunięcia drzewa lub krzewu, uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia biegu tego terminu. Zdaniem organu odwoławczego decyzja, o której mowa w art. 84 ust 7 ustawy (organu I instancji), nie uzyskała waloru ostateczności, a zatem termin uiszczenia opłaty nie rozpoczął biegu. Wobec powyższego nie nastąpiło przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty, skoro termin jej uiszczenia, nie rozpoczął biegu. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia skarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 Kpa., z uwagi na zmianę stanu prawnego w toku postępowania międzyinstancyjnego regulującego badaną materię. Tym samym organ I instancji , ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, będzie zobligowany do oceny przedmiotowej sprawy z uwzględnieniem ww. nowych przepisów prawa i przepisów przejściowych a nadto, ustalając wysokość opłaty sprawdzi, czy jej wysokość nie została uregulowana przez prawo miejscowe. Zdaniem Kolegium Odwoławczego rozpatrzenie przedmiotowej sprawy wymagało bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uniemożliwiło przeprowadzenie dodatkowych ustaleń w trybie zastosowanie art. 136 kpa. Nie zgadzając się z treścią powyższego rozstrzygnięcia [...] Sp. z o.o. wniosła do tut. Sądu skargę, zarzucając naruszenie: 1) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz.U. 2016 poz. 2149), poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że przepis ten odnosi się również do wszczętych i niezakończonych postępowań w przedmiocie odroczonej opłaty za wycięcie drzew, co w rezultacie doprowadziło do jego niewłaściwego zastosowania przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy; 2) art. 84 ust. 3 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1045) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że nie nastąpiło przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty; 3) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej; 1) art. 15 k.p.a. polegające na przyjęciu, że brak wydania decyzji kasacyjnej doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, podczas gdy w okolicznościach sprawy organ I instancji nie posiada w ogóle uprawnienia do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty za usunięcie drzew i krzewów; 2) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że decyzja organu I instancji obarczona jest wadą nieważności gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 3) art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania wszystkich faktycznych i prawnych okoliczności sprawy, błędne uznanie, że dowodów w postaci ponownego naliczenia opłaty stanowi podstawę rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu administracyjnym, lakoniczne uzasadnienie decyzji z uwagi na brak odniesienia się do wszystkich wniosków i zarzutów skarżącego; 4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez nie zastosowanie dyspozycji tego przepisu do stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...] października 2015 r. oraz o umorzenie postępowania w sprawie; jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu decyzji skarżąca Spółka min. podniosła, że w przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje pomiędzy wydaniem decyzji organu I Instancji a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 - 3 kpa. z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. możliwe jest tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu I instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego, konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r. II OSK 2762/12). W niniejszej sprawie organ I Instancji nie dokonał naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby ponowne rozpatrzenie sprawy w przedstawionym wyżej zakresie. Natomiast dokonał naruszenia, które skutkować powinno stwierdzeniem nieważności jego decyzji przez organ II Instancji i umorzeniem postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Wydał bowiem decyzję, w której ustalił opłatę za usuniecie drzew w wysokości [...] zł., a która została już uprzednio ustalona w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r.zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Złożenie zatem przez stronę odwołania nie zrodziło obowiązku ponownego naliczenia opłaty według nowych przepisów. Choć przepis intertemporalny zamieszczony w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach wskazuje, że do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy o ochronie przyrody wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy nowe, to jednak w dalszej części tego przepisu uzależniono zastosowanie nowych przepisów od tego czy opłata naliczona według tych przepisów byłaby wyższa niż naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych. Zdaniem skarżącej, wykładnia art. 4 ust 1 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach prowadzi do wniosku, że należy go stosować wyłączenie do postępowań wszczętych i niezakończonych w przedmiocie naliczenia opłat za usunięcie drzewa lub krzewu, które zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu. Organ odwoławczy dokonał zatem błędnej wykładni w/w przepisu przejściowego. Ostatecznie zdaniem skarżącej Spółki, nie było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie odroczonej opłaty za wycięcie drzew o treści wskazanej w decyzji nr [...], gdyż w dacie wydania decyzji przez organ I instancji ziściła się przesłanka wskazana w art. 87 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu sprzed wprowadzenia zmian ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r., powodującą przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty. Nadto, umknęło zupełnie organowi II instancji, iż decyzja nr [...] obarczona jest wadą nieważności, co powinno doprowadzić do wydania przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie pierwszej instancji (zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zarząd [...] W. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. ustalił bowiem opłatę za usunięcie drzew, pomimo że ustalenie przedmiotowej opłaty nastąpiło już w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 20119 r. Ponowne natomiast rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonując oceny jej legalności stwierdził, iż wydana została ona z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając decyzję kasacyjną naruszyło przepis art. 138 § 2 k.p.a. Niezasadnie uznało, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia badanej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem dokonania oceny przedmiotowej sprawy w kontekście nowych przepisów prawa i przepisów przejściowych, jak również ustalenia wysokości opłaty oraz sprawdzenia czy jej wysokość nie została uregulowana przez prawo miejscowe. Ze stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. Należy wskazać, iż art. 138 k.p.a. reguluje zakres kompetencji organu odwoławczego, który ukształtowany jest przez konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a. W myśl wskazanej zasady każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe oznacza zatem obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nie stanowi weryfikacji badanej decyzji organu I instancji a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Postępowanie dowodowe organu drugiej instancji winno zatem prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art.7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien natomiast dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Jedynie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji uchylił się od rozpoznania sprawy nie prowadząc wymaganego przepisami postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy ma ustawowe umocowanie do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja kasacyjna wydawana jest zatem wtedy, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ przepisu art. 136 k.p.a. tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 253/09 nie publik.). Kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest zatem ograniczona przesłankami ustawowymi. Organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. powinien w decyzji kasacyjnej uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym tego ostatniego przepisu, tj. wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a., tj. przeprowadzenia przez organ dodatkowego postępowania dowodowego. Przykładem takiej sytuacji jest zmiana okoliczności sprawy na skutek zmiany stanu prawnego w toku postępowania przed organem drugiej instancji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., I OSK 1566/09). W przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu I Instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, trafnie zostało podniesione przez stronę skarżącą, że organ odwoławczy wydając decyzję o charakterze kasacyjnym uchylił się od obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy. Natomiast organ I Instancji nie naruszył przepisów postępowania, które uzasadniałoby ponowne rozpatrzenie sprawy w przedstawionym wyżej zakresie. A zatem reasumując stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść jedynie wtedy, gdy powziętych przez organ II instancji wątpliwości, co do stanu faktycznego badanej sprawy, nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., tj. w drodze przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia jego przeprowadzenia organowi, który wydał decyzję. Taka sytuacja nie miała miejsca w okolicznościach sprawy niniejszej. Organ odwoławczy winien był merytorycznie rozpoznać wniesione do niego odwołanie, a zaniechując temu obowiązkowi, uchylił się od dokonania samodzielnej oceny, które przepisy prawa obowiązują i od merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji. Sprawdzenie czy wysokość opłaty nie została uregulowana przez prawo miejscowe również leży w gestii organu II instancji. Dopiero po ustaleniu przez organ II instancji właściwych przepisów, co jak najbardziej leży w kompetencji organu odwoławczego, możliwe będzie wypowiedzenie się w przedmiocie ewentualnego przedawnienia. Do tego czasu jednak brak jest podstaw do kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Stąd w tym zakresie zarzuty skargi, jako przedwczesne, nie mogły być przez Sąd uwzględnione. W obliczu powyższego, ponownie rozpoznając wniesione odwołanie, organ odwoławczy rozpozna sprawę co do jej istoty w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, po ewentualnym jego uzupełnieniu w trybie ww art. 136 kpa., o ile uzna to za konieczne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło