IV SA/Wa 1027/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę i zarejestrowanego oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, ale otrzymywał wynagrodzenie niższe niż zadeklarowane w oświadczeniu i umowie, wykonywał pracę nielegalnie, co uzasadnia wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie pracy przez cudzoziemca na warunkach innych niż określone w zarejestrowanym oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy i umowie o pracę, w tym otrzymywanie niższego wynagrodzenia, stanowi podstawę do stwierdzenia nielegalnego wykonywania pracy. W konsekwencji, organ administracji miał obowiązek wydać decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz orzec zakaz ponownego wjazdu.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca (Y. P.) do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Podstawą decyzji było ustalenie, że cudzoziemiec wykonywał pracę w Polsce na podstawie umowy o pracę i zarejestrowanego oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, jednakże otrzymywał wynagrodzenie niższe niż zadeklarowane w tych dokumentach. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenie o nielegalnym wykonywaniu pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi Y. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika obywatela [...] Y. P. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2016r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu ww. cudzoziemca do powrotu w terminie 20 dni od dnia doręczenia ww. decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na:
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania w/w decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;
- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji na wypadek, jeżeli strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie dobrowolnego powrotu określonym w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa, Szef Urzędu:
1) uchylił ww decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu;
2) orzekł o:
- określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 20 dni od dnia doręczenia decyzji;
- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;
- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - od dnia wykonania decyzji;
3) zaskarżoną decyzję w pozostałej części utrzymał w mocy.
Powyższa decyzja Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym.
Cudzoziemiec po raz ostatni przyjechał do Polski w czerwcu 2015r. w celu podjęcia pracy. Po upływie kilku dni od dnia przyjazdu do Polski rozpoczął pracę w firmie [...] znajdującej się w miejscowości [...] i przepracował tam przez całe lato 2015r. Na początku był zatrudniony jako monter mebli, a następnie jako lakiernik, jednakże poszukiwał innego zatrudnienia, które znalazł, przy pomocy znajomego, w Delikatesach Spożywczych w [...] jako sprzedawca artykułów spożywczych. W firmie tej pracował do lutego 2016r.
W dniu [...] września 2016 roku cudzoziemiec został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] w związku z przeprowadzeniem kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców w powyższej firmie [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono w dniu 7 września 2016 roku protokół, w którym stwierdzono, że skarżący wykonywał pracę nielegalnie, nie posiadając wymaganego zezwolenia na wykonywanie pracy lub oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy a następnie nie posiadając wymaganego zezwolenia na wykonywanie pracy. Y. P. pracę świadczył na podstawie umowy o pracę zawartej między nim a ww firmą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Nielegalne wykonywanie przez niego pracy miało miejsce w okresie od 1 listopada 2015 roku do dnia 30 listopada 2015 roku oraz w dniu 7 grudnia 2015 roku. Organ uznał, że wobec cudzoziemca wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu, określone w art. 302 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach i jednocześnie, że wobec skarżącego nie występuje którakolwiek z przesłanek, która uniemożliwiałaby wydanie lub wykonanie tej decyzji a określona w art. 303 ust. 1,3,4 ustawy o cudzoziemcach lub w art. 89 g, art. 96 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalił także, że wobec cudzoziemca nie wystąpiły przesłanki do udzielenia mu ochrony przed wydaleniem, w postaci udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
Y. P. brał udział we wszystkich czynnościach w ramach prowadzonego postępowania, nie wnosił zastrzeżeń ani nie wskazał nowych okoliczności poza tymi, ustalonymi przez organ. Cudzoziemca zawiadomiono o wszczęciu wobec Niego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. W trakcie prowadzonego postępowania do protokołu przesłuchania strony cudzoziemiec oświadczył, iż dobrowolnie i w wyznaczonym terminie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto oświadczył, że posiada wystarczające środki finansowe, które wystarczą na pokrycie kosztów podróży na [...], jak również potwierdził powyższe okoliczności ustalone w sprawie.
W ocenie organu, wobec ustalonych okoliczności, decyzja o zobowiązaniu do powrotu Y. P. na [...] jest zasadna.
Skarżący nie zgadzając się z treścią decyzji wystąpił, poprzez ustanowionego pełnomocnika, z odwołaniem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art.7, 77, 80 , 8, 107 §3, kpa) jak również materialnych (art. 310 ust. 1, art. 302 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 319 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach ; art. 2 pkt 14, art. 87 ust. 1 pkt 12 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do powyższego odwołania dołączył szereg dokumentów tj. kopii 3 stron z paszportu Y. P., kopii zarejestrowanego oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy z dnia 31 sierpnia 2015r. oraz z dnia 7 grudnia 2015r., kopii umowy o pracę z dnia 1 września 2015r., 1 listopada 2015r. i 7 grudnia 2015r. oraz wydruku z CI KRS [...] Sp. z o.o. KRS [...] - na okoliczność legalnego i zgodnego z przepisami wykonywania pracy przez Y. P., braku podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i sprzeczności z prawem skarżonej decyzji.
Wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, względnie, na zasadzie przepisu art. 138 § 2 kp.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podniósł, że wbrew twierdzeniom organu I instancji fakt nielegalnego zatrudnienia skarżącego nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Cudzoziemiec wjechał bowiem na terytorium Polski legalnie na podstawie wizy krajowej wydanej w celu wykonywania pracy (wiza typu D/05) wydanej na okres od dnia 10. czerwca 2015r. do dnia 5 grudnia 2015r. Przed upływem okresu obowiązywania wizy tj. w dniu 29 października 2015r. (z zachowaniem terminu określonego w art. 105 ustawy o cudzoziemcach) złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, co zostało odnotowane w jego paszporcie w formie odcisku pieczęci. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na fakt, iż skarżący jest obywatelem [...], na podstawie § 1 pkt 20 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, mógł on podjąć się legalnej pracy bez uprzedniego uzyskania zezwolenia na pracę. Wymogiem było zarejestrowanie przez przyszłego pracodawcę cudzoziemca we właściwym miejscowo powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz zawarcie umowy o pracę w formie pisemnej. Powyższe warunki w ocenie pełnomocnika strony zostały spełnione, gdyż firma [...] Sp. z o.o. (obecnie działająca pod firmą [...] Sp. z o.o.) zarejestrowała przed rozpoczęciem przez skarżącego pracy dwa oświadczenia (z dnia 31 sierpnia 2015r. i z dnia 7 grudnia 2015r.). Strony łączyły też trzy umowy o pracę sporządzone na piśmie w dniach: 1 września 2015r., 1 listopada 2015r. i 7 grudnia 2015r.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż odwołanie jest nie zasadne. W trakcie przeprowadzonej kontroli sprawdzono m.in.:
- paszport Y. P. seria i nr [...] wydany przez władze [...] wraz z zamieszczoną w nim wizą nr [...], typu D/05 wydaną w dniu 21 maja 2015r. przez konsula we [...] z terminem ważności od dnia 10 czerwca 2015r. do dnia 5 grudnia 2015r., na okres pobytu - 179 dni oraz stemplem potwierdzającym złożenie w dniu 23 października 2015r. wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy;
- oświadczenie o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy wystawione przez firmę [...] Sp. z o.o., [...], ul. [...] - zarejestrowane w dniu 31 sierpnia 2015r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], w którym wysokość wynagrodzenia cudzoziemca określono na kwotę 2320 PLN brutto miesięcznie;
- oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy Y. P. wystawione przez ww firmę zarejestrowane w dniu 7 grudnia 2015r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], w którym wysokość wynagrodzenia cudzoziemca określono na 2320 PLN brutto miesięcznie;
- umowę o pracę na okres próbny zawartą w dniu 1 września 2015r. do dnia 31 października 2015r. pomiędzy ww firmą a Y. P. na stanowisku kasjer-sprzedawca w wymiarze czasu pracy: pełen etat, z wynagrodzeniem zasadniczym netto 10,00 zł/ h;
- umowę o pracę na czas określony zawartą w dniu 1. listopada 2015r. do dnia 5 grudnia 2015r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. a Y. P. na stanowisku kasjer-sprzedawca, w wymiarze czasu pracy: pełen etat, z określoną stawką godzinową 10,00 zł;
- umowę o pracę na czas określony zawartą w dniu 7 grudnia 2015r. do dnia 29 lutego 2016r. pomiędzy [...] Sp. z.o.o. a Y. P. na stanowisku kasjer-sprzedawca, w wymiarze czasu pracy: pełen etat, z wynagrodzeniem zasadniczym 2320 zł brutto;
- roczną kartę ewidencji czasu pracy za rok 2015 obejmującą okres rozliczeniowy od 1 września 2015r. do 31 grudnia 2015r.;
- roczną kartę ewidencji czasu pracy za rok 2016 obejmującą okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2016r. do 13 lutego 2016r.;
- listę obecności obejmującą okres od września 2015r. do lutego 2016r.
Organ odwoławczy potwierdził dokonane przez Komendanta ustalenia uznając, że cudzoziemiec we wskazanym wyżej okresie wykonywał pracę na stanowisku kasjer-sprzedawca na rzecz ww. pracodawcy bez wymaganego zezwolenia na pracę. Posiadał w powyższym okresie dwa oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi zarejestrowane przez ww podmiot w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 31 sierpnia 2015r. i w dniu 7 grudnia 2015r. oraz umowy o pracę zawarte w dniu 1 listopada 2015r. oraz w dniu 7 grudnia 2015r. - w których to dokumentach jego wynagrodzenie miesięczne zostało określone na kwotę 2320,00 złotych brutto, natomiast faktycznie cudzoziemiec za miesiąc listopad 2015r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2210,60 zł brutto (czyli niższe niż te, które zostało określone w posiadanym przez cudzoziemca oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania mu pracy oraz w umowie o pracę). W związku z powyższym stwierdził, że cudzoziemiec wykonywał pracę na warunkach innych niż określone w posiadanym przez niego ww oświadczeniu zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy w dniu 31 sierpnia 2015r. oraz w dniu 7 grudnia 2015r., przez co nie był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc zdaniem Szefa Urzędu, cudzoziemiec wypełnił przesłanki z art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, tj. wykonywał pracę nielegalnie.
Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wniósł Y. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. R. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez brak wszechstronnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego wyrażający się w wybiórczej interpretacji zebranych w sprawie dowodów, ze złożonych bowiem dokumentów jednoznacznie wynika, że Y. P. przebywał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej legalnie oraz podjął się i wykonywał pracę zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym wykonywał ją na podstawie pisemnych umów o pracę na warunkach określonych w oświadczeniach, zatem brak jest podstaw do wydania skarżonej decyzji;
- art. 7 i art. 8 kpa, poprzez ustalenie, że: Y. P. w okresie 1 listopada 2015 r. - 30 listopada 2015 r. wykonywał pracę na rzecz firmy [...] Sp. z o.o. na warunkach innych niż zostały określone w zarejestrowanych oświadczeniach o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi i zawartych w ich wykonaniu pisemnych umowach o pracę, co jest jednoznaczne z uznaniem, że świadczył pracę na postawie innego stosunku prawnego, podczas gdy ustalenie to jest dowolne, bowiem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w powyższym okresie Y. P. wykonywał pracę na podstawie pisemnych umów o pracę zgodnie z ich treścią i nie łączył go z pracodawcą żaden inny stosunek prawny;
- art. 107 § 3 kpa, poprzez:
1) brak wyjaśnienia przez organ w jaki sposób ustalił, że wypłata Y. P. mniejszego wynagrodzenia za pracę w listopadzie 2015 r. oznacza, że wykonywał on w tym okresie pracę na warunkach innych niż określone w posiadanym przez niego oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi;
2) brak wyjaśnienia przez organ w jaki sposób ustalił, że Y. P. wykonywał w dniu 7 grudnia .2015 r. pracę na warunkach innych niż określone w posiadanym przez niego oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi;
3) art. 310 ust. 1 uoc, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu wszczętym z urzędu, pomimo braku istnienia przesłanek do wszczęcia takiego postępowania;
4) art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego nie zastosowanie - skutkujące naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie, wyrażające się w podjęciu decyzji o utrzymaniu w mocy skarżonej decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], podczas gdy decyzja ta jako sprzeczna z prawem winna być uchylona, a postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzone
Wskazał także na naruszenie prawa materialnego:
- art. 302 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 315 ust. 1 uoc, poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w zobowiązaniu Y. P.do powrotu w terminie 20 dni, podczas gdy Y. P. nie wykonuje, ani nie wykonywał pracy bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, nie został też ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy, zatem brak podstaw do zastosowania naruszonych przepisów;
- art. 318 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 319 pkt 2 uoc, poprzez błędne zastosowanie, wyrażające się w orzeczeniu zakazu wjazdu na teren Rzeczpospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku, podczas gdy wobec braku spełnienia przesłanek do zobowiązania Y. P. do opuszczenia Rzeczpospolitej Polskiej w trybie art. 302 ust. 1 pkt 4 uoc, brak podstaw do zastosowania naruszonych przepisów;
- art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2016 r., poz. 645) poprzez jego zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że Y. P. potrzebował dla legalnego wykonywania pracy zezwolenia na pracę, podczas gdy Y. P. jako obywatel [...] jest zwolniony z tego obowiązku w przypadku zarejestrowania przez jego pracodawcę oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy we właściwym Urzędzie Pracy, co w niniejszej sprawie miało miejsce;
- art. 2 pkt 14 uopz, poprzez jego zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że Y. P. jako cudzoziemiec nielegalnie wykonywał pracę, podczas gdy żadna z przesłanek określonych w naruszonym przepisie nie została w niniejszej sprawie spełniona, zatem wykonywana przez Y. P. praca była legalna;
- § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. (Dz.U z 2015 r., poz. 588), poprzez jego nieprawidłową wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że: wypłata przez pracodawcę wynagrodzenia niższego niż określone w oświadczeniu i umowie za faktycznie wykonaną przez cudzoziemca pracę oznacza (w niniejszej sprawie za listopad 2015 r.), że wykonywał on pracę na warunkach innych niż określone w oświadczeniu, w konsekwencji czego wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia na pracę, co skutkowało stwierdzeniem, że wobec wypłaty z dołu przez pracodawcę Y. P. niższego wynagrodzenia za wykonaną przez niego pracę w listopadzie 2015 r., praca ta nie była objęta zwolnieniem z § 1 pkt 20 rozporządzenia i wymagała uprzedniego uzyskania zezwolenia na pracę.
W ocenie skarżącego, fakt otrzymania przez niego w listopadzie 2015 r. niższego wynagrodzenia niż wskazane w zarejestrowanym oświadczeniu o zamiarze powierzenia wykonywania mu pracy nie oznacza, że wykonywał on pracę na innych warunkach niż wskazane w tym oświadczeniu i zawartej w jego wykonaniu pisemnej umowie o pracę. Ustalenie organu w tym zakresie jest rażąco dowolne i krzywdzące dla skarżącego bowiem, jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, w tym okresie faktycznie wykonywał on pracę na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu (nie łączył go z pracodawcą żadnej inny stosunek prawny), a ewentualne zaniżenie wynagrodzenia za wykonaną pracę nie świadczy o istnieniu między nim a pracodawcą innego stosunku prawnego (odmiennie określającego np. wynagrodzenie), ale wskazuje wyłącznie na ewentualne uchybienie pracodawcy co do wypłaty prawidłowej kwoty wynagrodzenia. Nadto podniósł, że organ w żaden sposób nie wyjaśnił na czym miałoby polegać wykonywanie przez niego pracy na innych warunkach w dniu 7 grudnia 2015 r. na rzecz ww firmy na warunkach innych niż zostały określone w zarejestrowanych oświadczeniach o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi i zawartych w ich wykonaniu pisemnych umowach o pracę. Ustalenie organu w tym zakresie jest również dowolne.
Skarżący na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny sygn. akt: [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 120 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i został ukarany grzywną w wysokości 400 zł, co miałoby potwierdzać prawidłowość stanowiska organu, podczas gdy powołany wyrok był wyrokiem nakazowym, zatem zawarte w nim rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone dogłębnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, w tym złożeniem wyjaśnień przez Y. P. na rozprawie, a ponadto wobec wniesienia przez Y. P. sprzeciwu od tego wyroku w dniu [...] grudnia 2016 r. wyrok ten utracił moc (506 § 3 kpk) i nie może stanowić uzasadnienia dla podjętej przez organ decyzji.
Wobec powyższego skarżący wniósł o
1. uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) i § 3 ppsa, skarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. w całości;
2. uchylenie, na podstawie art. 135 ppsa, utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2017 r.;
3. umorzenie na podstawie art. 145 § 3 ppsa postępowania w całości;
4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] września 2016r. nie naruszają prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy a na aprobatę zasługuje przedstawiona w obu decyzjach ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, że wniesiona skarga na ww decyzję utrzymującą w mocy ww decyzję Komendanta wydana w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu, nie mogła zostać uwzględniona.
Należy podkreślić, że przedmiotem tego postępowania było przede wszystkim ustalenie, czy wobec Y. P. zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.
Zgodnie z § 1 pkt 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 95), wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców będących obywatelami Republiki Armenii, Republiki Białoruś, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy, wykonującymi pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przeprowadzona w dniach 17 i 22 sierpnia 2016 r. oraz w dniach 1 i 7 września 2016 r. kontrola legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców w firmie [...] Sp. z o. o. w [...] przy ul. [...], przeprowadzona przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...], potwierdziła okoliczność wykonywania przez skarżącego w okresie od dnia 1 listopada 2015r. do dnia 30 listopada 2015r. oraz w dniu 7 grudnia 2015r. pracy na stanowisku kasjer-sprzedawca bez wymaganego zezwolenia na pracę. Zgodnie z prawidłowo poczynionymi przez organy ustaleniami cudzoziemiec posiadał w powyższym okresie dwa oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania jemu pracy zarejestrowane przez ww. podmiot w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 31 sierpnia 2015r. i w dniu 7 grudnia 2015r. oraz umowy o pracę zawarte w dniu 1 listopada 2015r. oraz w dniu 7 grudnia 2015r., w których to dokumentach jego wynagrodzenie miesięczne zostało określone na kwotę 2320,00 złotych brutto i faktycznie za listopad 2015r. otrzymał wynagrodzenie w niższej wysokości (2210,60 zł brutto) niż określonej w ww oświadczeniu z dnia 1 listopada 2015 roku. W dniu 7 grudnia 2015 roku natomiast cudzoziemiec świadczył pracę, pomimo iż oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania mu pracy wystawione przez ww firmę zarejestrowane w dniu 7 grudnia 2015r. stanowiło, iż miał ją rozpocząć dopiero w dniu 8 grudnia. 2015 roku (k.15 akt adm.).
W związku z powyższym należy uznać, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Należy tu dodać, że przepis ten ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, tj. niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Już sam stwierdzony fakt nielegalnego wykonywania przez cudzoziemca pracy, odpowiadający hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie dopełnienia wymogów formalnych związanych z podejmowaniem pracy w Polsce.
Wobec powyższego zasadnie organy uznały, że Y. P. wykonywał pracę na warunkach innych niż określone w posiadanym przez niego ww oświadczeniach, a zatem aby móc legalnie wykonywać prace na terytorium RP w powyższym okresie winieni był posiadać stosowne zezwolenie na pracę.
Również wobec faktu, iż w stosunku do cudzoziemca nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, co wynika m. in. ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania Y. P. z dnia [...] września 2016r., zgodnie z którym w przypadkach w nim określonych nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, a nadto, iż sytuacja cudzoziemca nie uprawnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy zgody na pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego Sąd uznał, że wniesiona skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Odnosząc się zaś do zarzutów pełnomocnika strony podniesionych przez niego w skardze, w ocenie Sądu należy uznać je za niewykazane, w oparciu o powołaną wyżej regulację prawną. Organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza powołanych przepisów. Podobnie organ odwoławczy, który, rozpoznając odwołanie, po dokonaniu wnikliwej analizy akt niniejszej sprawy, również nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania rozstrzygnięcia na korzyść strony.
Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust.1 ww ustawy, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się także o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Wobec powyższego, mając na uwadze, iż decyzja I instancyjna została zaskarżona i wskazane w niej terminy nie mogły by zostać dochowane, prawidłowo organ odwoławczy w tym zakresie uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] i ponownie orzekł w przedmiocie określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu.
Na marginesie należy także wskazać, że istotnie rację ma skarżący podnosząc, iż organy w żaden sposób nie wyjaśniły na czym miałoby polegać wykonywanie przez niego pracy na innych warunkach w dniu 7 grudnia 2015 r. na rzecz ww firmy niż te, które zostały określone w zarejestrowanych oświadczeniach o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy i zawartych, w ich wykonaniu, pisemnych umowach o pracę. Powyższe uchybienie polegało na nie odniesieniu się przez organy do faktu, iż w oświadczeniu z dnia 7 grudnia 2015 roku figurował wpis stanowiący, że na wskazanych w ww oświadczeniu warunkach skarżący podejmie prace od dnia 8 grudnia 2015 roku, faktycznie natomiast skarżący pracę tę podjął z dniem 7 grudnia 2015 roku. Powyższa okoliczność nie została przez organy wyjaśniona, jednakże co do zasady organ w tym zakresie zastosował prawidłowo regulację prawną, stąd też w ocenie Sądu, pomimo nie ujęcia ww faktu w uzasadnieniu decyzji organów, nie stanowi to jednak uchybienia, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.
Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło