IV SA/Wa 1045/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-03

Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może naruszać prawo własności osób trzecich oraz czy na tym etapie postępowania można badać stan techniczny istniejącego budynku i ryzyko katastrofy budowlanej?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie może naruszać prawa własności osób trzecich w stopniu wykraczającym poza zakres tej decyzji, a kwestie techniczne dotyczące stanu budynku i bezpieczeństwa konstrukcji są rozpatrywane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Organ ustalający warunki zabudowy nie może zastępować organu budowlanego w ocenie technicznej inwestycji.
Stan faktyczny
K. i I. O. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą warunki zabudowy dla nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce sąsiedniej. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności oraz zagrożenie katastrofą budowlaną wskutek planowanych prac.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. O. i I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wyniku rozpatrzenia odwołania I. i K. O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2011r. ustalającą na rzecz Z. i E. C. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o poddasze użytkowe oraz rozbudowie tego budynku, usytuowanego na terenie działki nr ewidencyjny [...] obręb [...], położonej przy ul. [...], w S. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium podało, iż nadbudowa określonego powyżej budynku obejmuje zmianę konstrukcji dachu, zaś rozbudowa dobudowanie klatki schodowej. W toku postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji została sporządzona przez uprawnionego architekta analiza zabudowy i funkcji obszaru wyznaczonego zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), z której wynika, że na analizowanym terenie występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W ocenie organu odwoławczego ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji odpowiada wymogom określonym w przepisach ustawy z dn. 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwaną dalej u.p.z.p. Z materiału dowodowego i przedstawionej przez organ pierwszej instancji argumentacji wynika, że wszystkie warunki określone w art. 61 ust. u.p.z.p. zostały spełnione. Odnosząc się do zarzutu odwołania K. i I. O. dotyczących stanu faktycznego obiektu podlegającemu zamierzeniu budowlanemu, nośności jego przegród budowlanych i ewentualnego wpływu nadbudowy i rozbudowy na stateczność konstrukcyjną bezpośrednio graniczących budynków, Kolegium uznało, że kwestie te będą stanowić przedmiot postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w sytuacji gdy konflikty między właścicielami sąsiednich nieruchomości wynikają z planów inwestycyjnych jednego z nich (co w niniejszej sprawie ma miejsce), to organ budowlany w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest właściwy do ustalenia, czy projektowany obiekt i jego realizacja będzie przebiegać według wariantu optymalnego dla samego inwestora, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli K. i I. małż. O., wskazując na zbytnią dowolność ustaleń i naruszenie ich prawa własności w rozumieniu art. 140 k.c. Podnieśli, że ewidentne naruszenie konstrukcji jednego budynku bliźniaczego w sposób oczywisty narusza prawo własności, jak również naraża na skutki katastrofy budowlanej i na dodatkowe koszty związane ze zmianą konstrukcji budynków. Zdaniem skarżących powyższe okoliczności wskazują na konieczność powołania biegłych rzeczoznawców z zakresu techniki budowlanej. Podnosząc wymienione zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sposób wykonywania prawa własności nieruchomości kształtują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wraz z innymi przepisami, a każdy w granicach określonych ustawą ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Poza tym każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest jednocześnie określeniem warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Tak więc, już na tym etapie postępowania brane są pod uwagę interesy inwestora i ochrona uprawnień jego sąsiadów. W rozpoznawanej sprawie decyzje organów obu instancji te założenia ustawowe zrealizowały. Skarżący, K. i I. małż. O. jako właściciele działki sąsiedniej nr ewid. [...] biorą udział w sprawie. Decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2011r. ustanawia wymagania dotyczące interesów osób trzecich. W punkcie II decyzji określającym warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych organ stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, zaś inwestycja nie może naruszać interesów osób trzecich (ppkt 5). W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1584/96 (ONSA z 2000 r. nr 1, poz. 15), w którym zamieszczony został zachowujący aktualność także na gruncie obowiązujących przepisów pogląd, że ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana w takim zakresie jak na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego - etapie pozwolenia na budowę. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może mieć miejsce tylko w takim zakresie, w jakim nie wkracza w kognicję organów architektoniczno-budowlanych. Ochrona taka może dotyczyć tylko tych kwestii, które są przedmiotem regulacji decyzji o warunkach zabudowy, a jej zakres nie może być szerszy niż przedmiot tej decyzji. Zakres konkretyzacji ochrony interesów osób trzecich nie może być większy niż konkretność osnowy decyzji o warunkach zabudowy, która rozstrzyga tylko o tym, czy planowane zamierzenie inwestycyjne jest dopuszczalne na konkretnym terenie. W świetle powyższych wywodów za nieuprawniony należy uznać zarzut skarżących, że ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji narusza ich prawo własności. W kwestii zarzutu, że naruszenie konstrukcji jednego budynku bliźniaczego narazi skarżących na skutki katastrofy budowlanej należy stwierdzić, że zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku na etapie ustalenia warunków zabudowy. Trzeba bowiem podnieść, iż stanowi on element postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Zatem zarzut ten skarżący mogą podnosić przed właściwym organem architektoniczno-budowlanym uprawnionym do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. W tym postępowaniu wnioskodawca obowiązany jest szczegółowo wskazać charakterystykę inwestycji, w tym niezbędne rozwiązania techniczne - art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, do którego należy wszechstronna ocena, czy projektowany obiekt odpowiada warunkom wynikającym z odpowiednich przepisów prawa budowlanego oraz przepisów szczególnych. W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska skarżących, że kontrolowana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o poddasze użytkowe i jego rozbudowa poprzez dobudowanie klatki schodowej spowoduje narażenie ich na skutki katastrofy budowlanej oraz, że w tym w postępowaniu istnieje potrzeba powołania biegłych rzeczoznawców z zakresu techniki budowlanej. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji na etapie ustalania kryteriów zabudowy dla nowej inwestycji polegającej na rozbudowie czy nadbudowie istniejącego już budynku nie dokonuje się badania stanu technicznego tego obiektu. Ustalona linia orzecznicza sądów administracyjnych przyjmuje, że nie jest dopuszczalne przekształcenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy w postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r., IV SA/Wa 1323/06, opubl. LEX 283553). inwestor uzyskując decyzję o warunkach zabudowy (zmianie sposobu użytkowania) uzyskuje bowiem tylko ogólną informację, iż możliwa jest realizacja określonego rodzaju inwestycji na terenie objętym wnioskiem inwestora i uprawnia jedynie do ubiegania się o pozwolenie na budowę, przy czym nie przesądza o realizacji zamierzenia i nie narzuca przyszłych rozwiązań technicznych inwestycji. Sąd również z urzędu nie dostrzegł aby zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem Z. i E. C. naruszała przepisy prawa materialnego jak i przepisy prawa procesowego w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło