IV SA/Wa 1051/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-08

Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, dotyczące nieruchomości objętej postępowaniem regulacyjnym w przedmiocie przeniesienia własności na rzecz gminy żydowskiej, powinno zostać zawieszone na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie polega na zadysponowaniu nieruchomością, a jedynie na określeniu jej potencjalnego sposobu zagospodarowania. W związku z tym, nie podlega ono obowiązkowi zawieszenia na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli dotyczy nieruchomości objętej postępowaniem regulacyjnym. Decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności ani nie rozporządza nieruchomością.
Stan faktyczny
Gmina Wyznaniowa Żydowska wniosła o zawieszenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej, powołując się na art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich, gdyż część działek objętych wnioskiem o WZ była przedmiotem postępowania regulacyjnego. Prezydent odmówił zawieszenia, a SKO uchyliło postanowienie i orzekło o odmowie zawieszenia, uznając, że postępowanie o WZ nie jest objęte zakresem art. 32 ust. 4. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] z siedzibą w W. zwróciła się do Prezydent W. z wnioskiem z dnia 14 maja 2009 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego mieszkalnego z usługami wraz z garażem podziemnym i z elementami zagospodarowania terenu na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] oraz pod infrastrukturę część [...], [...] w obrębie [...], część [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W. Wnioskiem objęte zostały działki ewidencyjne o numerach: [...] w obrębie [...] stanowiąca własność Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w W.; [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] oraz numer [...] w obrębie [...] – stanowiące własność W., których władającym jest Zarząd Dzielnicy [...] W. W toku postępowania administracyjnego Gmina Wyznaniowa Żydowska, pismem z dnia 21 września 2009 r. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, powołując się na treść przepisów art. 62 ust. 1 w związku z art. 63 ust. 1, art. 1 ust. 1 pkt 7 oraz art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 251 ze zm.) oraz art. 28 k.p.a. Prezydent W. postanowieniem nr [...], z dnia [...] listopada 2009 r., wydanym na podstawie art. 123 § 1, art. 101, art. 99, art. 98 § 1 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...], z dnia [...] marca 2012 r., po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Wyznaniowej Żydowskiej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej orzekło o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego mieszkalnego z usługami z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu planowanej na działkach ew. nr [...], [...], [...] oraz pod infrastrukturę część [...], [...] w obrębie [...], część działki ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o wadliwą podstawę prawną, powołując się na art. 98 § 1 k.p.a. Powołany przepis określa uprawnienie do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania przysługujące wyłącznie podmiotowi (podmiotom), który wystąpił z żądaniem wszczęcia postępowania. Organ I instancji uznał, że Gmina Wyznaniowa Żydowska w W. nie była wnioskodawcą w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jak również we wniosku z dnia 21 grudnia 2009 r. nie powołała się na art. 98 § 1 k.p.a., dlatego odmówił zawieszenia postępowania. Organ nie odniósł się natomiast do treści art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, na który powoływała się Gmina Wyznaniowa Żydowska w W. we wniosku o zawieszenie postępowania z urzędu. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązki nałożone na organy administracji publicznej i sądy, przewidziane w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, odnoszą się do postępowań sądowych lub administracyjnych dotyczących nieruchomości objętych postępowaniem regulacyjnym. W ocenie Kolegium przedmiot postępowania toczącego się przed organem lub sądem musi być powiązany z samą nieruchomością, w taki sposób, że wpływa na sposób korzystania z niej, wykonywanie prawa własności lub też innych praw. Takiej cechy nie można przypisać postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż postępowanie te nie wpływa na stosunki własnościowe, lecz rozstrzyga o potencjalnym sposobie zabudowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...] w W. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła : - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. - naruszenie art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, iż przepis art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, wskazuje na obowiązek zawieszenia wszelkich postępowań administracyjnych i sądowych związanych z nieruchomościami objętymi postępowaniami regulacyjnymi, również postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie skarżącej postępowanie o wydanie warunków zabudowy mimo, że rozstrzyga o potencjalnym sposobie zabudowy, może mieć wpływ na postępowanie regulacyjne, a zatem do czasu zakończenia tego postępowania wszelkie inne postępowania dotyczące danej nieruchomości powinny być zawieszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Gmina Wyznaniowa Żydowska w W. wnioskiem z dnia 21 września 2009 r. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego mieszkalnego z usługami wraz z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu, wszczętego na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. Jako podstawę prawną wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego wskazano art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 41, poz. 251, ze zm.) z uwagi na to, że planowana inwestycja ma być zlokalizowana m.in. na działkach ew. nr [...], [...], [...], które objęte są postępowaniem regulacyjnym, o którym mowa w art. 30 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. na wniosek gminy żydowskiej lub Związku Gmin wszczyna się postępowanie, zwane dalej "postępowaniem regulacyjnym", w przedmiocie przeniesienia na rzecz gminy żydowskiej lub Związku Gmin własności nieruchomości lub ich części przejętych przez Państwo, a które w dniu 1 września 1939 r. były własnością gmin żydowskich lub innych wyznaniowych żydowskich osób prawnych, działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli: 1) w tym dniu znajdowały się na nich cmentarze żydowskie lub synagogi, 2) w dniu wejścia w życie ustawy znajdują się na nich budynki stanowiące uprzednio siedziby gmin żydowskich oraz budynki służące uprzednio celom kultu religijnego, działalności oświatowo-wychowawczej i charytatywno-opiekuńczej. Z treści powyższego przepisu wynika, że postępowanie regulacyjne określone w art. 30 ust. 1 ustawy prowadzi się w "przedmiocie" czyli "w sprawie", lub "w celu" przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wnioskodawcy. Zatem zasadniczym celem regulacji jest przeniesienie własności nieruchomości lub ich części w odniesieniu do nieruchomości określonych w art. 30 ust. 1 ustawy. Dopiero gdyby przeniesienie własności natrafiało na trudne do przezwyciężenia przeszkody, regulacja może polegać na przyznaniu odpowiedniej nieruchomości zamiennej lub przyznaniu odszkodowania – art. 31 ust. 1 ustawy. Wszczęcie postępowania regulacyjnego w stosunku do nieruchomości, o których mowa w art. 30 ustawy skutkuje zawieszeniem wcześniej wszczętych postępowań sądowych lub administracyjnych w sprawach nieruchomości objętych wnioskiem regulacyjnym do czasu zakończenia postępowania regulacyjnego, a akta tych spraw podlegają przekazaniu do Komisji Regulacyjnej zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy. Dokonując wykładni celowościowej art. 32 ust. 4 ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej należy uznać, że jego celem jest ochrona interesów gmin wyznaniowych żydowskich ubiegających się o zwrot utraconej nieruchomości, przed podejmowaniem przez władze publiczne, w toku prowadzonego postępowania regulacyjnego, działań skutkujących zadysponowaniem taką nieruchomością na rzecz osób trzecich. Dyspozycja normy prawnej w nim zawartej zakazuje kontynuowania postępowań sądowych i administracyjnych zmierzających do rozporządzenia nieruchomością, która objęta jest równolegle prowadzonym postępowaniem regulacyjnym, obligując organy i sądy do ich zawieszania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 971/11, Lex nr 1113483). Sprawa, w której złożono wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. dotyczy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 63 ust. 2 tej ustawy decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. Świadczy to, że decyzja o warunkach zabudowy pozostaje bez wpływu na stosunki własnościowe związane z nieruchomością na której planowana jest inwestycja. Zatem słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że na podstawie ustanowionego w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. zakazu kontynuowania postępowań administracyjnych nie można wywodzić, że odnosi się on również do tych postępowań, których przedmiotem nie jest zadysponowanie nieruchomością, o której mowa w art. 30 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło