IV SA/Wa 1052/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. R. S. w dniu 26 sierpnia 2011 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku, a także z nadesłanych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego i dodatkowego oświadczenia z dnia 19 września 2011 r. wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 2 129 zł. netto miesięcznie. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. Wykazana przez R. S. średnia, miesięczna wysokość opłat związanych z codziennym utrzymaniem to: 650 zł (żywność), 250 zł (opłata za energię elektryczną), 250 zł (leki), 150 zł (opieka stomatologiczna). Poza wymienionymi, skarżący ponosi także inne wydatki jak opłaty za dojazdy na zabiegi i wizyty lekarskie (600 zł), comiesięczne "remonty i usługi" (kilkaset złotych miesięcznie), wydatki na środki czystości i ubiór. Skarżący wyjaśnił również, że pieniądze, które zaoszczędził i zdeponował na lokacie terminowej przeznaczył na remont budynku, w którym mieszka. R. S. wskazał ponadto, że szereg produktów żywnościowych zakupuje w sklepie ze zdrową żywnością, co dodatkowo zwiększa koszty jego utrzymania. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Skarżący nie złożył zażalenia na powyższe postanowienie. W dniu 19 czerwca 2012 r. skarżący otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie w wysokości 300 zł. W dniu 22 czerwca 2012 r. R. S. ponownie złożył w wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołał się na argumenty i dane wykazane w poprzednim wniosku. Ponadto podał, iż dodatkowo obecnie obciążony jest kosztami związanymi z rozgraniczeniem i sądowym określeniem granic działki. Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do wykazania okoliczności wskazanych we wniosku poprzez nadesłanie dokumentów, z których wynika, że uległy zwiększeniu miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym prowadzonym przez skarżącego (np. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, dowodów wpłat, poleceń przelewu). Skarżący w piśmie z dnia 27 lipca 2012 r. (data złożenia pisma w Sądzie) wskazał, iż dużym obciążeniem są dla niego wydatki związane z procesem rozgraniczenia jego działki z działkami sąsiednimi (opłacenie geodety, opłaty sądowe). Skarżący podał, iż "znaczną kwotę pieniędzy" stracił na poszukiwania geodety. Ponadto wskazał na koszty związane z budową wiatrołapu – koszt zakupu pustaków na ten cel wyniósł 500 zł. Do pisma skarżący dołączył zastępczy dowód wpłaty w dniu 27 lipca 2012 r. na konto Sądu w P. kwoty 200 zł oraz fakturę VAT wystawioną 13 marca 2012 r. na kwotę 500,86 zł (zakup pustaków). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby w jego sytuacji uzasadnione było przerzucenie ciężaru kosztów postępowania na Państwo. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżący uzyskuje stały comiesięczny dochód w wysokości 2129 zł netto. Jako stałe comiesięczne wydatki wskazał kwotę – 1990 zł (650 zł -żywność, 250 zł - opłata za energię elektryczną, 250 zł - leki, 150 zł - opieka stomatologiczna, 600 zł -opłaty za dojazdy na zabiegi i wizyty lekarskie), a ponadto wskazał, że w ostatnim półroczu kupił pustaki (w marcu 2012 r.) za kwotę 500 zł, a także wskazał na koszty związane z postępowanie rozgraniczeniowym (nie podając konkretnie jakie są to wydatki – oprócz kwoty uiszczonej na konto Sądu w P. w wysokości 200 zł). W ocenie Sądu dochody uzyskiwane przez skarżącego pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Pozwala na to zarówno charakter dochodu (stałe, comiesięczne świadczenie z ZUS) jak i jego wysokość. Co prawda, skarżący wskazuje, że świadczenie to w całości przeznacza na podstawowe potrzeby. Jednakże w tym miejscu należy podkreślić, że wprawdzie zakres wydatków wnioskodawcy uzależniony jest od poziomu na jakim prowadzone jest gospodarstwo domowe, jednakże z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji zwolnienia od kosztów sądowych konieczne koszty utrzymania, poza szczególnie uzasadnionymi wypadkami, odnieść należy do minimalnych w skali kraju, a udzielenie prawa pomocy może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody oraz stan majątkowy są niższe od przeciętnych. W ocenie Sądu dochody skarżącego nie są niskie, biorąc pod uwagę, że najniższe krajowe świadczenie emerytalne kształtuje się na poziomie 728,18 zł brutto (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent – opublikowany w Monitorze Polskim z 2011 r. Nr 15, poz. 162). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.