IV SA/Wa 1052/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-17

Skład orzekający: Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli po jego wydaniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca takie przyznanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli po jego wydaniu nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, np. pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy, uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zmiana taka jest możliwa na podstawie art. 165 P.p.s.a., który dopuszcza zmianę postanowień niekończących postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wcześniejsze wnioski w tej sprawie zostały oddalone przez WSA w Warszawie, a ostatnie postanowienie z 3 października 2012 r. stało się prawomocne. Skarżący powołał się na pogorszenie swojej sytuacji materialnej, wskazując na wzrost kosztów utrzymania i potrzebę wywiedzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jego skargę na plan zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2012 r., w ten sposób, że przyznać skarżącemu R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowić w niniejszej sprawie dla R. S. radcę prawnego z urzędu, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Sędzia WSA - Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2012 r., w ten sposób, że przyznać skarżącemu R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowić w niniejszej sprawie dla R. S. radcę prawnego z urzędu, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. R. S. w dniu 26 sierpnia 2011 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku, a także z nadesłanych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego i dodatkowego oświadczenia z dnia 19 września 2011 r. wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 2 129 zł. netto miesięcznie. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. Wykazana przez R. S. średnia, miesięczna wysokość opłat związanych z codziennym utrzymaniem to: 650 zł (żywność), 250 zł (opłata za energię elektryczną), 250 zł (leki), 150 zł (opieka stomatologiczna). Poza wymienionymi, skarżący ponosi także inne wydatki jak opłaty za dojazdy na zabiegi i wizyty lekarskie (600 zł), comiesięczne "remonty i usługi" (kilkaset złotych miesięcznie), wydatki na środki czystości i ubiór. Skarżący wyjaśnił również, że pieniądze, które zaoszczędził i zdeponował na lokacie terminowej przeznaczył na remont budynku, w którym mieszka. R. S. wskazał ponadto, że szereg produktów żywnościowych zakupuje w sklepie ze zdrową żywnością, co dodatkowo zwiększa koszty jego utrzymania. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Skarżący nie złożył zażalenia na powyższe postanowienie. W dniu 19 czerwca 2012 r. skarżący otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie w wysokości 300 zł. W dniu 22 czerwca 2012 r. R. S. ponownie złożył w wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołał się na argumenty i dane wykazane w poprzednim wniosku. Ponadto podał, iż dodatkowo obecnie obciążony jest kosztami związanymi z rozgraniczeniem i sądowym określeniem granic działki. Postanowieniem z 3 października 2012 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd uznał, że skarżący uzyskuje stały comiesięczny dochód w wysokości 2129 zł netto. Jako stałe comiesięczne wydatki wskazał kwotę – 1990 zł (650 zł -żywność, 250 zł - opłata za energię elektryczną, 250 zł - leki, 150 zł - opieka stomatologiczna, 600 zł -opłaty za dojazdy na zabiegi i wizyty lekarskie), a ponadto wskazał, że w ostatnim półroczu kupił pustaki (w marcu 2012 r.) za kwotę 500 zł, a także wskazał na koszty związane z postępowanie rozgraniczeniowym. W ocenie Sądu dochody uzyskiwane przez skarżącego pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Pozwala na to zarówno charakter dochodu (stałe, comiesięczne świadczenie z ZUS) jak i jego wysokość. Skarżący nie złożył zażalenia na powyższe postanowienie i uiścił wpis sądowy od skargi. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd oddalił skargę R. S. na uchwałę Rady W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 1 marca 2013 r. skarżący - składając formularz PPF - ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, tym razem w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podał, że nie jest w stanie wygospodarować wystarczającej kwoty pieniędzy na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, który - zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a. - uprawniony jest do złożenia skargi kasacyjnej w imieniu skarżącego. Nadto R. S. w dodatkowym oświadczeniu z dnia 4 kwietnia 2013 r. wykazał, że obecnie nieco wzrosły comiesięczne koszty jego utrzymania. Sąd zważył, co następuje: Sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., a postanowienie to stało się prawomocne. Sąd badał również czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy jednak do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z oświadczenia skarżącego z 4 kwietnia 2013 r. wzrosły jego comiesięczne koszty utrzymania. Skarżący uzyskiwane świadczenie emerytalne nadal w całości przeznacza na podstawowe potrzeby. Nie posiada obecnie żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. Jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na wygospodarowanie kwoty niezbędnej do ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Intencją skarżącego jest wywiedzenie skargi kasacyjnej od zapadłego w dniu 14 lutego 2013 r. wyroku, a z uwagi na treść art. 175 § 1 P.p.s.a. nie może skutecznie samodzielnie dokonać tej czynności. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy uzasadniające zmianę postanowienia z dnia 3 października 2012 r. Z tych względów na podstawie art. 165 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło