IV SA/Wa 1054/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego pomiędzy nieruchomością znajdującą się w obrębie wsi [...], gm. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o nr ew. [...] stanowiącą własność D. B. a nieruchomością znajdującą się w obrębie wsi [...], gm. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o nr ew. [...] /droga/ stanowiącą własność Gminy [...]. Burmistrz [...] za wykonanie prac geodezyjnych związanych z rozgraniczeniem ww gruntów przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę ustalił dla właścicieli ww sąsiadujących nieruchomości (D. B. i Gminy [...]) koszty postępowania rozgraniczeniowego w łącznej wysokości 5000 zł, obciążając ich po połowie tj. po 2500 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że D. B. wystąpiła w dniu [...] lipca 2015r. z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (działki o nr ew. [...]) z nieruchomością sąsiednią - ulicą [...] (działka o nr ew. [...]). W wyniku prowadzonego postępowania strony zaakceptowały przebieg granic ustalonych i wskazanych na gruncie przez geodetę i podpisały protokół graniczny w dniu [...] grudnia 2017r. Zdaniem organu I instancji, zgodnie z przepisem art. 262 pkt 2 k.p.a kosztami postępowania należało obciążyć ww właścicieli nieruchomości sąsiednich. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła D. B. argumentując między innymi, że kosztami postępowania rozgraniczeniowego powinna być obciążona wyłącznie Gmina, która bezprawnie zajęła część jej działki. W ocenie organu odwoławczego ww zażalenie jako niezasadne należało oddalić. SKO uznało, iż zgodnie z treścią art. 152 k.c. właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Powołując się min. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 listopada 2010 r. II SA/Ke 629/10 LEX nr 753319 podniosło, iż przepis art. 152 k.c. stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Organ wskazał, iż udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Tym samym także postępowanie rozgraniczeniowe, z uwagi na sporne granice, leży w interesie wszystkich stron biorących w nim udział. Koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Tym samym, zdaniem SKO, należało uznać, że skoro zakwestionowano przebieg granicy, to pomiędzy właścicielami wskazanych nieruchomości powstał spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic i zakończenie tym samym tego sporu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła D. B. żądając nałożenia obowiązku opłaty kosztów rozgraniczenia wyłącznie na Gminę [...]. Jednocześnie, o ile Sąd Administracyjny nie przychyliłby się do ww wniosku, wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia ww zapłaty 2 500 zł, z uwagi na podeszły wiek i brak środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1, art. 264 § 1 k.p.a. oraz art. 152 k.c., które określają zasady i rozdział kosztów postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości uregulowane w ustawie z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U.2016 r., poz. 1629, ze zm.), zwanej dalej ustawą, jest wszczynane z urzędu lub na wniosek (art. 30). W tym postępowaniu czynności rozgraniczające dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta (art. 31). Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie W przedmiotowej sprawie doszło do porozumienia co do przebiegu granicy pomiędzy stronami postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego na wniosek skarżącej Stosownie do treści art. 264 § 1 kpa ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia, zaś w myśl art. 152 k.c, zgodnie ze stanowiskiem organów, właściciele nieruchomości ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Mający zastosowanie także w postępowaniu administracyjnym przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy strony a organ administracyjny, co oznacza, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w powołanym wyżej art. 152 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 podkreślił, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale z 11 grudnia 2006 r. wywiódł, że "organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania... Konsekwentnie więc należy przyjąć, że na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej (np. wynagrodzenia upoważnionego geodety) i obciążyć kosztami rozgraniczenia wyłożonymi przez ten organ, po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c.". Natomiast, co istotne w sprawie niniejszej, to skarżąca była inicjatorem ww postępowania rozgraniczeniowego i nie ma żadnego znaczenia z jakiego tytułu spór na gruncie powstał, co jak sugeruje skarżąca, miało miejsce z winy Gminy, wskutek bezprawnego zajęcia części nieruchomości skarżącej. Istotą dla przedmiotowego postępowania jest wystąpienie sporu granicznego, który również w powyższym trybie może zostać wyeliminowany, w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących ze sobą (rozgraniczanych) nieruchomości. Wobec powyższego wskazać należy, iż postępowanie rozgraniczeniowe, bez względu na to kto jest jego inicjatorem, leży w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Stąd też wszyscy uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego zobowiązani są do udziału w wydatkach bez względu na to, kto żądał wszczęcia postępowania. Okoliczności sprawy dawały więc niewątpliwie podstawę, by kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążyć również skarżącą jako wnioskodawczynię i właścicielkę nieruchomości objętej wnioskiem rozgraniczeniowym. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.