IV SA/Wa 1079/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia O. w W. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2009 r. odmawiającej temu stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia na rzecz "S." w W. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielofunkcyjnego "N." składającego się z funkcji biurowej i domu towarowego o funkcji usługowo-handlowej wraz z infrastrukturą i wjazdami oraz przebudową istniejących części podziemnych na działce ew. nr [...] i części działki ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano, że stosownie do art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest interesu społecznego uzasadniającego udział w postępowaniu Stowarzyszenia O. w W., zwanego dalej "stowarzyszeniem". Stowarzyszenie pojmuje interes społeczny jako troskę o stan dziedzictwa narodowego dóbr kultury. Zdaniem organu interes ten wymaga jednak konkretyzacji poprzez wskazanie wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i odniesienia ich do przedmiotu postępowania. Spełnieniem tego wymogu nie może być deklaracja stowarzyszenia o podejmowaniu działań zmierzających do uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych mogących mieć wpływ na zagospodarowanie i zachowanie walorów architektoniczno-przyrodniczych W., gdyż zamiar uczestniczenia w postępowaniach administracyjnych jest jedną z form realizacji celów statutowych stowarzyszenia, a nie okolicznością uzasadniającą dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ wskazał, że przewidziane w statucie składanie petycji, skarg wniosków oznacza wnoszenie ich do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych i instytucji społecznych, lecz nie oznacza, że stowarzyszenie zakładało i przewidziało możliwość realizacji swych celów statutowych w postępowaniach administracyjnych. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniosło Stowarzyszenie O. w W. zarzucając mu naruszenie art. 31 § 1 i 2 k. p. a., art. 64 § 2 k. p. a., art. 6 i 7 k. p. a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że potrzeba dopuszczenia stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu wynika z jego celu statutowego, jakim jest podejmowanie działań w celu zachowania i kształtowania walorów architektoniczno-urbanistycznych W.). Organ błędnie zinterpretował ten zapis statutu wnioskując, że dotyczy on wyłącznie unikalnych walorów architektonicznych istniejącej zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy w zasadniczy sposób wpływa na kształtowanie nowej zabudowy, a zatem wpływa na ogólnie rozumiane zachowanie walorów architektoniczno-urbanistycznych. Wbrew twierdzeniom organu w tym konkretnym postępowaniu ochronę walorów architektonicznych powinno się wiązać nie tylko z istniejącą już zabudową, lecz także z nową, która powinna być spójna z już istniejącą. Zdaniem skarżącego za dopuszczeniem go do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu przemawia także interes społeczny (zachowanie istniejących walorów architektoniczno - urbanistycznych tej części miasta). Mieszkańcy całej W., w tym mieszkańcy dzielnicy, na której znajduje się teren planowanej inwestycji, są zainteresowani powstawaniem budynków harmonijnie wpisujących się w istniejącą i docelową zabudowę oraz nieoddziałujących negatywnie na zagospodarowywany teren, a jedynie skarżący daje możliwość zainteresowanym mieszkańcom udziału w toczącym się postępowaniu, a co za tym idzie - przedstawiania interesu społecznego. Ponadto za uczestnictwem skarżącego w postępowaniu przemawia fakt, że dla obszaru, na którym jest położony teren inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącego błędne jest twierdzenie organu odwoławczego, że ciężar dowodu w zakresie spełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, o których mowa w przepisie art. 31 k. p. a., obciąża wnioskodawcę. Skarżący wskazał również na to, że jest dopuszczany do udziału w bardzo wielu postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy na terenie W., a wydanie w tym przedmiocie postanowienia odmownego i jego utrzymanie w mocy jest bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 31 § 1 k. p. a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z art. 31 § 1 k. p. a. warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest więc łączne, jednoczesne spełnienie powyższych dwóch przesłanek. Przy ustalaniu spełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. W niniejszej sprawie organ uznał, że można przyjąć, iż występuje pierwsza z wymienionych w art. 31 § 1 k. p. a. przesłanek, ponieważ szeroko rozumiane cele statutowe stowarzyszenia mogłyby uzasadniać jego dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Powyższe założenie nie mogło jednak mieć wpływu na ogólny wynik sprawy, gdyż zasadnie organ uznał, że nie zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, że za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało określone w przepisach prawa. Ponadto, interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony. W rezultacie ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu należy do organu administracyjnego. Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k. p. a. nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Jednocześnie udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania. Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Zasadnie organ podniósł, że interes społeczny wymaga konkretyzacji poprzez wskazanie przez skarżącego wartości istotnych ze społecznego punktu widzenia i odniesienia ich do przedmiotu postępowania. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że skarżący takich okoliczności nie wykazał. Nie określił, w czym upatruje zagrożenia ze strony planowanej inwestycji dla sąsiedniego terenu. Nie wskazał konkretnych parametrów planowanej inwestycji, które mogłyby szkodliwie wpłynąć na sąsiednią zabudowę oraz stopnia, w jakim mogłoby się to dokonać. Ponadto skarżący nie wskazał, które walory istniejącej sąsiedniej zabudowy uznaje za najbardziej wartościowe. Skarżący nie odwołał się w szczególności do konkretnych parametrów zabudowy otaczającej teren inwestycji, czy też planowanego budynku, takich jak: linia zabudowy, wysokość elewacji frontowej, szerokość elewacji, wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu, geometria dachu, które w jego ocenie winny być przedmiotem ochrony. Za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała nie tylko gruntowną wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że powołanie się na tak ogólne wartości jak ład przestrzenny czy dbałość o interes mieszkańców, a także rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 897/08, Lex nr 549644). Wobec powyższego należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że wymagana przez art. 31 § 1 k. p. a. przesłanka występowania interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu nie została wykazana. Okoliczność, że skarżący dopuszczany jest do udziału w wielu postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy na terenie W. nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż w każdej sprawie organ bada, czy występują przesłanki warunkujące dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w danym postępowaniu. Dopuszczenie skarżącego do udziału w innym postępowaniu nie może oznaczać, iż zasadne jest jego żądanie dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).