IV SA/Wa 1090/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1090/13 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1090/13 oddalił skargę J. K. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania właścicielom działek nr [...] i [...] w obrębie [...], położonych w M. przy ul. [...], przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W przedmiotowej sprawie skarżący samodzielnie wniósł do Sądu skargę, również samodzielnie złożył w ustawowym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, którego odpis wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 28 października 2013 r. W dniu 8 listopada 2013 r. skarżący złożył osobiście w Biurze Podawczym tutejszego Sądu wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla J. K. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik J. K. złożył w dniu 28 lutego 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skargę kasacyjną od wyroku z dnia 24 września 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego opisał przedstawiony wyżej przebieg postępowania i wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego dowiedział się w dniu 22 stycznia 2014 r. z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik podał, że zapoznawanie się z całym materiałem zebranym w postępowaniu zostało zakończone w dniu 21 lutego 2014 r. Zatem w ocenie pełnomocnika, należy przyjąć, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, który we wskazanych okolicznościach sprawy należy uznać za zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) braku winy w uchybieniu terminu – wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 87 § 1 wymienionej ustawy wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia w związku ze złożeniem tego wniosku przez ustanowionego w sprawie, w trybie prawa pomocy, pełnomocnika z urzędu. Stosownie do regulacji zawartej w treści art. 177 § 1 powołanej ustawy skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten jest terminem ustawowym, procesowym i dotyczy każdej ze stron postępowania, niezależnie od tego, czy korzysta ona z pomocy pełnomocnika z wyboru, czy też pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W niniejszej sprawie wyrok z dnia 24 września 2013 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu J. K. w dniu 28 października 2013 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 listopada 2013 r. Wniesienie przez pełnomocnika skarżącego skargi kasacyjnej dopiero w dniu 28 lutego 2014 r. oznacza, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Należy również wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, mając na uwadze sytuację, która miała miejsce w niniejszej sprawie – gdy strona wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dokonuje się to po wydaniu orzeczenia. Wniosek taki, złożony po wydaniu orzeczenia nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W świetle art. 244 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r.) ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Od dnia wejścia w życie tej nowelizacji, za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej, należy przyjmować dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem skarżącego co do zakresu skargi kasacyjnej oraz po jej sporządzeniu [por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00 (publ. OSNC 2001/1/7; LEX nr 43423), postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 (LEX nr 936163)] i czynność tę miał obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 powołanej ustawy terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do trzydziestu dni od dnia, w którym pełnomocnik ten został zawiadomiony przez właściwy organ samorządu zawodowego adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych o wyznaczeniu go do reprezentowania określonej strony postępowania. W niniejszej sprawie najdalszym terminem, w którym przyjąć można, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień 22 stycznia 2014 r., kiedy to doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem do reprezentowania skarżącego. Tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu upływał z dniem 21 lutego 2014 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik dwukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy w czytelni akt tutejszego Sądu w dniach 31 stycznia 2014 r. i 11 lutego 2014 r. (dowód: informacja dopięta zszywką do tylnej, wewnętrznej strony obwoluty akt). Wniesiony zatem przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 lutego 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu z dnia 28 lutego 2014 r., jako spóźniony podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 powołanej ustawy. W tym miejscu jedynie ubocznie wyjaśnić należy, że okoliczności podnoszone we wniosku Sąd powinien rozważyć przy merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu, jednak w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. W tej sytuacji niedopuszczalne jest analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek pełnomocnika skarżącego, jako że spóźniony, nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.