IV SA/Wa 1097/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-31
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wymeldowania z pobytu stałego, opierając się wyłącznie na fakcie posiadania przez osobę zameldowania na pobyt czasowy, bez zbadania, czy zameldowanie stałe nie ma charakteru fikcyjnego?Ratio decidendi
Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy nie wyklucza możliwości kwestionowania prawidłowości zameldowania na pobyt stały. Organ administracji ma obowiązek zbadać, czy zameldowanie stałe nie jest fikcyjne, nawet jeśli osoba posiada zameldowanie czasowe. Jeśli pojawią się wątpliwości co do prawidłowości zameldowania czasowego, organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie powinien poinformować o tym organ właściwy do zameldowania czasowego i rozważyć zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. N. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego i orzekła o odmowie wymeldowania. Prezydent Miasta pierwotnie orzekł o wymeldowaniu, uznając, że J. P. nie opuściła trwale miejsca pobytu stałego w K. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając, że posiadanie zameldowania na pobyt czasowy w K. wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały w W. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2008 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że J. P. zamieszkując na nieruchomości przy ul. [...] faktycznie nie opuściła miejsca pobytu stałego w K. w sposób trwały z zamiarem skoncentrowania w nowym miejscu swoich życiowych i majątkowych interesów. Pobyt na nieruchomości przy ul. [...] w W. miał charakter pobytu czasowego. Przeprowadzając się do córki w K. opuściła faktycznie miejsce dotychczasowego pobytu czasowego i zamieszkania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. P. podnosząc zarzut, iż Prezydent Miasta W. dokonał błędnej interpretacji materiału dowodowego. Zdaniem odwołującej się materiał dowodowy wskazuje, iż przebywa ona z zamiarem stałego pobytu przy ul. [...] w W.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2008 roku i orzekł o odmowie wymeldowania J. P. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że J. P. jest zameldowana w miejscowości K. na okres od dnia 26 listopada 2007 roku do dnia 31 maja 2008 roku. W trakcie postępowania J. P. oświadczyła, że mieszka w W., gdyż ma tu lepszą opiekę medyczna niż w miejscowości, w której zameldowana jest na pobyt czasowy. W K. przebywa, gdy córka sprawuje nad nią opiekę.
Zdaniem organu posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy, a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. W czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować, na potrzeby
postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. N.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 28 kpa i art. 10 kpa poprzez niewzięcie pod uwagę i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym naruszenia art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 i art. 47 ust. 1 i 2 wymienionej wyżej ustawy poprzez negowanie uprawnień organów gminy w zakresie wątpliwości co do pobytu J. P. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz art. 8 tej ustawy poprzez nieuwzględnienie dowodów na okoliczność, że pobyt J. P. miał charakter sporadyczny związany z leczeniem i trwał nieprzerwanie dłużej niż trzy miesiące.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja za padła z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powodem odmowy wymeldowania J. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W. było ustalenie, że jest ona zameldowana na pobyt czasowy w miejscowości K.
Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy, a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować, na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego (por. wyrok
WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 roku, sygn. akt II SA/Op 255/04, ZNSA 2006/2/107).
Okoliczność, iż dana osoba jest zameldowana na pobyt czasowy nie oznacza, że nie jest w żadnym wypadku możliwe kwestionowanie prawidłowości jej zameldowania na pobyt stały. Oznacza to jedynie, że nie jest możliwe uznanie, iż miejsce pobytu czasowego danej osoby jest w istocie jej miejscem pobytu stałego, bez wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego meldunku czasowego. Możliwe jest jednak zaistnienie sytuacji, w której meldunek czasowy nie ma charakteru fikcyjnego, natomiast charakter fikcyjny ma meldunek stały. Miejsce pobytu czasowego może być zgodne z rzeczywistością natomiast miejsce pobytu stałego nie. Można ustalić inne miejsce pobytu stałego nie kwestionując istniejącego miejsca pobytu czasowego. Organ administracji ma prawo do zakwestionowania meldunku stałego jeśli w toku postępowania zostanie ustalone, że nie jest to miejsce, w którym dana osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a zarazem miejscem tym nie jest miejsce, w którym jest ona zameldowana na pobyt czasowy.
W przedmiotowej sprawie organ administracji nie poczynił ustaleń, czy mimo zameldowania czasowego J. P. w miejscowości K. jej zameldowanie na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w W. nie ma charakteru fikcyjnego, gdyż przebywa z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że zameldowanie na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Tymczasem mimo zameldowania J. P. w miejscowości K. na pobyt czasowy jej miejsce, gdzie stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest miejsce pobytu stałego, może znajdować się nie w lokalu przy ul. [...] w W. lecz w innym miejscu.
Gdyby natomiast w toku postępowania organ administracji ustalił, że miejsce pobytu stałego J. P. jest tożsame z jej miejscem pobytu czasowego, uznając, że jej meldunek czasowy ma charakter fikcyjny, to ustalenie takie nie może być podstawą do wydania decyzji odmawiającej wymeldowania z pobytu stałego. Nie można, zdaniem Sądu, dopuścić do sytuacji, by osoba, w stosunku, do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania jej z pobytu stałego niweczyła to postępowanie poprzez fikcyjne czasowe meldowanie się i zmuszała
w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. W ocenie Sądu, jeśli w toku postępowania w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego ujawnią się wątpliwości, co do prawidłowości jej zameldowania czasowego, organ administracji prowadzący to postępowanie powinien z urzędu poinformować o tych wątpliwościach organ dokonujący zameldowania czasowego i o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zameldowania czasowego przez właściwy organ postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego winno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło