IV SA/Wa 1104/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-12

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Tomasz Wykowski, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak precyzyjnego pouczenia w zawiadomieniu o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) o sposobie i terminie wydania nieruchomości inwestorowi, uprawniającym do uzyskania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości, stanowi naruszenie przepisów KPA, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak precyzyjnego pouczenia w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID o sposobie i terminie wydania nieruchomości, które mogłoby skutkować uzyskaniem odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości, stanowi naruszenie zasad KPA (art. 8 i 9 KPA). Taka wadliwość pouczenia, w sytuacji gdy strona nie kwestionowała samej decyzji ZRID i nie stawiała przeszkód w zajęciu nieruchomości, mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi publicznej. Wojewoda ustalił odszkodowanie i powiększył je o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania. Minister Infrastruktury i Budownictwa, rozpatrując odwołanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej powiększenia odszkodowania, uznając brak podstaw do jego zwiększenia. Strony skarżące zarzuciły organowi drugiej instancji błędną ocenę braku podstaw do podwyższenia odszkodowania, wskazując na brak precyzyjnego pouczenia o wymogach formalnych wydania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz zasądził od Ministra na rzecz stron skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi Caritas [...] w [...] oraz Parafii [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz stron skarżących Caritas [...] w [...] oraz Parafii [...] z siedzibą w [...] solidarnie kwotę 897 (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] orzekającą o 1) ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w mieście [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1256 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy [...] i [...] na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła [...] do węzła [...], 2) powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.) – zwanej dalej "specustawą", 3) przyznaniu tak ustalonego odszkodowania na rzecz [...] w K. w wysokości [...] zł za udział 10/13 części oraz na rzecz [...] w [...]w wysokości [...] zł za udział wynoszący 3/13 części, 4) zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i orzekł o 1) ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz [...] w [...] za udział 10/13 części w prawie własności przejętej nieruchomości oraz na rzecz [...] w [...] w wysokości [...] zł za udział wynoszący 3/13 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości 2) odmowie powiększenia wspomnianej kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, a także 3) zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ww. nieruchomość została przeznaczona pod budowę obwodnicy [...] i [...] na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła [...] do węzła [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a także o powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy oraz o przyznaniu tak ustalonego odszkodowania na rzecz [...] w [...] w wysokości [...] zł za udział 10/13 części oraz na rzecz [...] w [...] w wysokości [...] zł za udział wynoszący 3/13 części. Wojewoda [...] zobowiązał także Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. W odwołaniu zakwestionował on zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji inwestora. Podniesiono, iż istotne w sprawie pismo z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym Dyrektor [...] w [...] działający również w imieniu [...] w [...]., wystąpił do B. D. z prośbą o wyrażenie zgody na wydanie przedmiotowej nieruchomości oraz pismo z dnia [...] stycznia 2016 r., stanowiące pozytywną odpowiedź B. D. na ww. prośbę nie zostały przekazane inwestorowi w terminie uzasadniającym powiększenie odszkodowania. Zdaniem pełnomocnika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych treść ww. pism jednoznacznie wskazuje, iż mają one charakter "wewnętrznej korespondencji", a wola wydania przedmiotowej nieruchomości nie została w jakikolwiek sposób uzewnętrzniona w terminach wskazanych w art. 18 ust. 1e specustawy. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w całości decyzję Wojewody [...] oraz orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz [...] w [...] za udział 10/13 części w prawie własności przejętej nieruchomości oraz na rzecz [...] w [...] w wysokości [...] zł za udział wynoszący 3/13 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości oraz o odmowie powiększenia wspomnianej kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy. Organ zobowiązał także Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego O. T. (nr uprawnień [...]). Biegły ustalił, że nieruchomość podlegająca wycenie położona jest w północno – zachodniej, peryferyjnej części miasta [...] w strefie słabo zurbanizowanej, zorganizowanej działalności inwestycyjnej. Wyceniania działka stanowi grunt niezabudowany, częściowo nieużytkowany, a częściowo użytkowany jako "dzikie" ogródki działkowe. Ponadto rzeczoznawca majątkowy ustalił, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Strefy Zorganizowanej Działalności Inwestycyjnej zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r., nr [...], poz. [...]) przejęta działka znajdowała się na terenie oznaczonym [...] – zabudowa usługowa. Jednocześnie w operacie szacunkowym wskazano, że przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia nie spowoduje zwiększenia wartości nieruchomości, ponieważ nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę usługową osiągają wyższe ceny od nieruchomości drogowych. Przy wycenie przedmiotowej nieruchomości zastosowano metodę porównywania parami. Na podstawie analizy zachowań rynku wyróżniono cechy rynkowe nieruchomości i ich wagi mające wpływ na wartość wycenianej działki. Przyjęto następujące cechy: lokalizacja na terenie miasta, sąsiedztwo, warunki zainwestowania oraz dojazd i ekspozycja. Na potrzeby wyceny biegły dokonał analizy kształtowania się cen nieruchomości za okres od 2014 r. do dnia wyceny z terenu miasta [...] W okresie analizy, na zdefiniowanym wyżej obszarze rynku, ceny jednostkowe podobnych nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę usługową mieściły się w przedziale od 96,00 zł/m² do 262,00 zł/ m². Wartość 1 m² nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę usługową określono na kwotę 161,77 zł, tym samym wartość nieruchomości o takim przeznaczeniu została oszacowana na kwotę [...] zł. Zdaniem organu drugiej instancji stworzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy nie zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystanie dla celu ustalenia odszkodowania. Kwestią sporną na gruncie rozpatrywanej sprawy jest natomiast okoliczność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy. Stosownie do treści art. 18 ust. 1e wskazanej ustawy w przypadku, w którym, dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości użytkowania wieczystego. Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone byłym współwłaścicielom nieruchomości – [...] w [...] i [...] w [...]w dniu [...] grudnia 2015 r. Zatem termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości uprawniający do otrzymania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości upływał [...] stycznia 2016 r. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował Wojewodę [...], iż nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazano, iż pismo Dyrektora [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz pismo B. D. z dnia [...] stycznia 2016 r. nie zostały przekazane Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Zdaniem organu drugiej instancji, treść przytoczonej wyżej korespondencji może wskazywać na istnienie po stronie byłych współwłaścicieli nieruchomości woli wydania jej inwestorowi w terminie uprawniającym do otrzymania powiększonego odszkodowania. Jednakże z akt sprawy nie wynika jednocześnie, aby w tym okresie współwłaściciele nieruchomości podjęli jakiekolwiek czynności zmierzające do jej uzewnętrznienia przed nowym właścicielem nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, nieujawniona w żaden sposób wola wydania nieruchomości nie może stanowić przesłanki do uzyskania powiększonego odszkodowania. Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...] w [...] oraz [...] w [...] złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W ocenie skarżących, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ drugiej instancji zasadnie stwierdził, że brak było podstaw do podwyższenia należnego skarżącym odszkodowania, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy. W zawiadomieniu o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o którym mowa w ww. przepisie brak jest pouczenia strony w jaki sposób formalnie należy wydać wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, aby możliwym stało się przyznanie stronie premii w wysokości 5 % wartości nieruchomości. W zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2015 r. stronie wskazano jedynie brzmienie przywołanego artykułu ustawy. Zdaniem skarżących, brak poinformowania skarżących o wymogach formalnych wydania nieruchomości, nie może rodzić po ich stronie ujemnych skutków. Zwrócić uwagę należy, iż skarżący nie podjęli żadnych czynności, które uniemożliwiłyby inwestorowi zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Pełnomocnik skarżących podniósł, iż bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Dyrektor [...] w [...] działający również w imieniu [...] wystąpił do B. D. o zgodę na wydanie wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. W związku z wydaniem przez B. przedmiotowej zgody nie podjęto żadnych czynności zmierzających do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Podkreślenia wymaga również fakt, iż od dnia [...] grudnia 2016 r., tj. dnia doręczenia decyzji Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nieruchomość nie była przez skarżących użytkowana w jakikolwiek sposób. Skarżący nie przebywali na terenie nieruchomości, pomimo, iż mieli do niej swobodny dostęp. Ponadto na przedmiotowej nieruchomości w późniejszym czasie rozpoczęto budowę, bez uprzedniego żądania wydania nieruchomości, czy przeprowadzenia postepowania o jej wydanie. W ocenie skarżących, ww. okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że skarżący w sposób dorozumiany i poprzez zaniechanie zamanifestowali wolę niezwłocznego wydania nieruchomości i stanowisko to doszło do organu, który z urzędu dysponował odpowiednią wiedzą (m.in. o niewniesieniu odwołania oraz o braku czynienia przez skarżących przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że [...] w [...] i [...] w [...] zaskarżyły niniejszą skargą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. w całości zatem kontrola sądowoadministracyjna dotyczy całości rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Odnosząc się do legalności ustalenia odszkodowania w podstawowej wysokości Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia z dnia [...] marca 2016 r. o wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiła wiarygodny dowód w sprawie i nie naruszała wymogów określonych w art. 18 specustawy i w § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Nie budzi wątpliwości to, że w operacie szacunkowym prawidłowo określono przedmiot oraz stan faktyczny i prawny gruntu (niezabudowany grunt użytkowany rolniczo, a w części jako "dzikie" ogródki działkowe, położony w sąsiedztwie drogi ul. [...]., gruntów użytkowanych rolniczo i jako "dzikie" ogródki działkowe, stanowiący dotychczasową współwłasność [...] w [...] i [...] w [...]., przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę usługową), a także cel wyceny (określenie wartości nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania za nabycie nieruchomości pod drogę krajową w trybie specustawy). Z wyceny wynika, że rzeczoznawca majątkowy, po dokonaniu oględzin w dniu [...] lutego 2016 r., ustaliła stan przedmiotu wyceny na dzień wydania decyzji nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ([...] grudnia 2015 r.). Takie postępowanie rzeczoznawcy było zgodne z przepisami art. 18 ust. 1 specustawy i § 36 ust. 1 rozporządzenia. Z operatu szacunkowego wynika, że biegła, po zbadaniu rynku lokalnego w zakresie nieruchomości o charakterze usługowym (Miasto [...]) i rynku regionalnego (województwa [...]) w zakresie nieruchomości drogowych, stwierdziła występowanie transakcji nieruchomościami drogowymi spełniającymi kryterium podobieństwa (art. 4 pkt 16 ugn) do nieruchomości wycenianej. Wobec tego, że przedmiotowy grunt był w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony pod usługi, a późniejsze nabycie z mocy prawa następowało pod drogę krajową, biegła, po analizie rynku nieruchomości usługowych i drogowych, prawidłowo uznała, że przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem nabycia nie zwiększa wartości nieruchomości. Skutkiem tego biegła zastosowała w sprawie art. 134 ust. 3 ugn określając wartość nieruchomości według aktualnego sposobu użytkowania, wynikającego z tego przeznaczenia, biorąc pod uwagę rynek nieruchomości usługowych. W sprawie biegła do określenia wartości rynkowej gruntu zastosowała podejście porównawcze i metodę porównywania parami, wybierając 4 nieruchomości podobne z terenu lokalnego - Miasta [...]. Biegła określiła cechy rynkowe wpływające na wartość nieruchomości oraz wagi cech (lokalizacja na terenie miasta – 20-0%, sąsiedztwo – 30-0%, warunki zainwestowania – 30-0%, dojazd i ekspozycja – 20-0%), a także ustaliła współczynniki korygujące. Wobec stagnacji cen na rynku gruntów usługowych w okresie od 2014 r. do dnia wyceny biegła nie stwierdziła zmian poziomu cen wskutek upływu czasu. W operacie wskazano, że wartość 1m2 szacowanego gruntu wynosi [...] zł, a zatem mieści się w przedziale cen z próbki nieruchomości porównawczych (cena min. – 96,06 zł/1m2, cena maks. – 261,81 zł/1m2). Z powyższego wynika, że rzeczoznawca majątkowy działała w ramach przepisów art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 i 2 ugn oraz § 4 ust. 4 rozporządzenia. Operat szacunkowy zawiera, w szczególności dane wynikające z § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 rozporządzenia i był ważny w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli chodzi o termin przewidziany w art. 156 ust. 3 ugn. Jeżeli natomiast chodzi o zagadnienie dotyczące powiększenia odszkodowania o 5% wartości działki nr [...] – jak słusznie twierdzą skarżący - istotne znaczenie dla uznania, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy miało to, czy zawiadomienie o wydaniu decyzji o zrid z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności zawierało skonkretyzowane, na tle realiów tejże sprawy, pouczenie w przedmiocie terminu i sposobu wydania nieruchomości inwestorowi. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że przepis art. 18 ust. 1e specustawy odnosi termin 30-dniowy do trzech różnych zdarzeń i nie wskazuje w jaki sposób ma dojść do skutecznego "wydania" nieruchomości inwestorowi. W przedłożonym do akt sądowych egzemplarzu zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] ograniczył się jedynie do powołania całej treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy. Zdaniem Sądu, taka forma pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika była niewystarczająca. Z treści tego zawiadomienia nie wynika który konkretnie przypadek z pkt 1-3 art. 18 ust. 1e specustawy ma w sprawie zastosowanie. Poza tym pouczenie nie zawiera wskazania podmiotu któremu należy wydać nieruchomość i w jakiej formie wydanie nieruchomości ma być uzewnętrznione. Faktem jest, że z przepisów specustawy nie wynika wprost obowiązek pouczenia przez organ dotychczasowego właściciela o jego uprawnieniu do uzyskania odszkodowania w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że cała procedura nabywania nieruchomości pod drogi publiczne, mimo, że dzieli się na część wywłaszczeniową i odszkodowawczą, jest zintegrowana. Organ orzekający o wywłaszczeniu zawiadamia dotychczasowych właścicieli o wydaniu decyzji o zrid (art. 11f ust. 3 specustawy), a następnie ten sam organ, po uzyskaniu przez decyzję o zrid cechy ostateczności (wykonalności) wszczyna z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania i wydaje decyzję w przedmiocie odszkodowania (art. 12 ust. 4a, 4b i 4g specustawy). Organ prowadzący całą procedurę o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną winien mieć już na etapie postępowania wywłaszczeniowego na uwadze to, że zawiadomienie o wydaniu zrid będzie oddziaływało na prawa dotychczasowego właściciela, także na etapie postępowania odszkodowawczego (czego przykładem jest przepis art. 18 ust. 1e specustawy). Wobec tego, w ocenie Sądu, brak skierowania do skarżących zawiadomienia o wydaniu decyzji o zrid zawierającego pełną informację jak należy postąpić, aby uzyskać odszkodowanie w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości niewątpliwie mógł mieć wpływ na sposób zachowania się dotychczasowego właściciela nieruchomości, a zatem świadczył o naruszeniu przez organ wojewódzki przepisów art. 8 (zasady zaufania uczestników postępowania do organu) i art. 9 (zasady informowania stron o ich prawach i obowiązkach), w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W prawie publicznym (taki charakter mają przepisy specustawy) nie obowiązuje bowiem zasada ignorantia iuris nocet, a zważywszy dodatkowo na zasadniczy cel specustawy – doprowadzenie do jak najszybszego zakończenia procedury wywłaszczeniowo – odszkodowawczej zawierającej elementy motywacyjne dla stron postępowania, brak rzetelnego pouczenia negatywnie oddziałuje nie tylko na dotychczasowego właściciela nieruchomości, ale też na inwestora, ponieważ każdy złożony przez stronę środek odwoławczy znacznie wydłuża procedurę nabywania nieruchomości pod drogi publiczne (por. wyrok NSA z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2568/13). Takie stanowisko jest uprawnione na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy skoro dotychczasowi właściciele na żadnym etapie procedury o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną nie oponowali przeciwko wydaniu inwestorowi działki nr [...], a stan tej nieruchomości (niezabudowana, nieogrodzona) umożliwiał inwestorowi faktyczne jej objęcie z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji o zrid zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 17 ust. 1 i 3 pkt 3 specustawy). W tej sytuacji [...] w [...] i [...] w [...] nie mogą ponosić szkody poprzez brak możliwości uzyskania odszkodowania powiększonego o 5% wartości działki nr [...]. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy pomijając istotną wadliwość pouczenia zawartego w zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2015 r. o wydaniu decyzji o zrid i okoliczności niniejszej sprawy świadczące o woli dotychczasowych właściciel w wydaniu nieruchomości inwestorowi naruszył przepisy art. 8 i art. 9 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, że decyzja organu odwoławczego ma charakter kasacyjno-reformatoryjny Sąd uznał za celowe uchylenie całości decyzji organu wyższego stopnia, ponieważ część rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym jest ściśle związana z częścią reformatoryjną w ten sposób, że sama część kasacyjna nie może pozostać w obrocie prawnym (przepisy art. 138 Kpa nie przewidują wprowadzenia do obrotu prawnego rozstrzygnięcia o charakterze jedynie kasacyjnym). W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Budownictwa weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Ponownie orzekając w sprawie organ wyjaśni w trybie art. 136 Kpa, czy sporządzona na użytek niniejszej sprawy opinia o wartości nieruchomości z dnia [...] marca 2016 r. zachowuje nadal aktualność. W zależności od okoliczności organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło