IV SA/Wa 1108/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W toku postępowania w sprawie ze skargi B. B. (dalej: "skarżącego") na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, skarżący zwrócił się do sądu w dniu 21 maja 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. We wniosku skarżący podniósł m. in., że od stycznia 2015 r. pozostaje z żoną M. S. w "separacji faktycznej". Musiała opuścić jej dom w S. W dniu 16 lutego 2015 r. jego żona złożyła pozew o rozwód. Skarżący oświadczył, że korzysta z gościnności znajomych. Na wydatki, w tym lekarstwa, pożycza pieniądze od znajomych. Oświadczył także, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez: - złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności do wyjaśnienia, skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania,(w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich np. krewnych lub znajomych, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju świadczonej przez nich pomocy; w przypadku otrzymywania wynagrodzenia za pracę należy złożyć stosowne zaświadczenie lub oświadczenie podmiotów zatrudniających skarżącego o wysokości wynagrodzenia), - podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; - złożenie wyciągów z rachunków bankowych; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy, potwierdzającego posiadanie przez skarżącego statusu bezrobotnego, - wykazanie dochodu osiąganego przez jego żonę i nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość tego dochodu. Wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 czerwca 2015 r. Dotychczas skarżący nie nadesłał żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a", następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał m. in., że nie uzyskuje dochodów, jest osobą bezrobotną, mieszka u znajomych, od znajomych także pożycza pieniądze na bieżące utrzymanie. W tej sytuacji zasadnym było wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów, a przede wszystkim informacji i oświadczeń dotyczących aktualnej sytuacji materialnej skarżącego. W szczególności w sytuacji, w której osoba wnosząca o prawo pomocy deklaruje, że nie posiada jakichkolwiek dochodów, winna wyjaśnić w jaki sposób zaspokaja swoje podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.